میسر

 

لە دووەم ڕۆژی کەمپەینی "پێنوسی ژنان"، بەشداربووان باسیان لە ڕێگاکانی بەرزکردنەوەی ئاستی هۆشیاری دەستووری ژنان و پەرەپێدانی یاساکانی باری کەسی و پێشخستنی بەشداریی سیاسی کرد، بە ئامانجی بەهێزکردنی ژنان بۆ بەرگریکردن لە ماف و دۆزییان.

 

لە چوارچێوەی هەوڵەکانی بۆ بەرەوپێشبردنی هۆشیاری یاسایی و مافەکان و بەهێزکردنی ژنانی خاوەن لێهاتوویی نووسینی پیشەیی، بۆ ئەوەی بە شێوەیەکی کاریگەر پرسەکانیان بخەنە ڕوو و داکۆکی لە مافەکانیان بکەن، ناوەندی ژنۆلۆژی بۆ بیرکردنەوە و لێکۆڵینەوە زنجیرەیەک بۆنەی لە چوارچێوەی کەمپەینی "پێنوسی ژنان" دەستپێکرد، کە تایبەتە بە نووسینی یاسایی و مافەکان، لەم بۆنانەدا کۆمەڵەیەکی هەڵبژێردراوی پسپۆڕ بواری یاسایی و مافی مرۆڤ بەشدارییان کرد.

 

ڕۆژی دووەمی وۆرکشۆپەکە ١٠ی تشرینی دووەم بە بەشداری دکتۆر دینا موحسن، سەرۆکی ناوەندی ژنۆلۆژی بۆ بیرکردنەوە و توێژینەوە و نوجین یوسف، بەڕێوەبەری جێبەجێکاری ناوەندەکە و بە ئامادەبوونی ژمارەیەک پسپۆڕ، لەوانە حوسام عەلام، ڕاوێژکار و سەلوا ئەبسام، پزرێزەر و دکتۆر کەریمە حفناوی، چالاکوانی مافی مرۆڤی سودان کۆتایی هات.

 

دکتۆر دینا موحسن، سەرۆکی ناوەندی ژنۆلۆژی بۆ هزر و لێکۆڵینەوە، جەختی لە گرنگی بەرزکردنەوەی ئاستی هۆشیاری ژنان لە مافە یاسایی و دەستوورییەکانی کردەوە، بە لەبەرچاوگرتنی ئەوەی کە زانینی مافەکانی مرۆڤ هەنگاوی یەکەمە بۆ پاراستن و بانگەشەکردنیان، بەهێزکردنی ژنان تەنها بە ڕەخساندنی دەرفەت بۆیان سنووردار نییە، بەڵکو درێژدەبێتەوە بۆ تەیارکردنیان بەو زانیاری و ئامرازانەی کە دەتوانن بەرگری لە مافەکانیان بکەن و ڕووبەڕووی هەر پێشێلکارییەک ببنەوە بەرامبەریان.

"دەستوور پێویستییەکی بنەڕەتییە بۆ بەرزکردنەوەی توانای بەشداریکردنی ژنان"

نوژین یوسف، بەڕێوەبەری جێبەجێکاری ناوەندەکە ڕایگەیاند، زانینی ژنان لە دەستوور و ئەو یاسایانەی کە مافەکانیان ڕێکدەخەن، پێویستییەکی بنەڕەتییە بۆ بەرزکردنەوەی توانای بەشداریکردنیان لە کۆمەڵگە و بەدەستهێنانی مافەکانیان، جەختی لە گرنگی بڵاوکردنەوەی کولتووری یاسایی و مافخوازانە لە نێو ژناندا کردەوە بۆ ئەوەی مافەکان تەنها وەک دەقی نووسراو نەمێننەوە، بەڵکو ببنە ڕاستیەکی بەرجەستە و پراکتیکێک کە کەرامەتی ژنان بپارێزێت و دەستکەوتەکانیان بپارێزێت.

 

کەریمە حەفناوی باسی لە گرنگی بەرزکردنەوەی بەشداری ژنان لە ژیانی سیاسی و کاری گشتی و دەستنیشانکردنی ڕۆڵی ئەنجومەنی ناوخۆیی و ئەنجومەنی نوێنەران و جیاوازی نێوان ڕۆڵی یاسادانان و چاودێریکردنی ئەنجومەنی پەرلەمان و ڕۆڵی جێبەجێکردنی ئەنجومەنی ناوخۆییەکان کرد، کە یارمەتی ژنان دەدات لە میکانیزمەکانی بەشداریکردنی کۆمەڵگە تێبگەن و ڕۆڵی خۆیان لە بەدواداچوون بۆ هاوڵاتیاندا بەڕێوەببەن پرسەکان و بەشداریکردن لە بڕیاردان.

 

هەروەها لە گفتوگۆکەدا، باس لە گرنگی سود وەرگرتن لە ڕێککەوتن و ڕێککەوتننامە نێودەوڵەتییەکان کرا کە لەلایەن میسرەوە پەسەندکراون لە هەڵسەنگاندنی یاسای نیشتمانی، دەستنیشانکردنی کەموکوڕی یان ناکۆکی نێوان هەندێک دەقی یاسایی و پابەندبوونە نێودەوڵەتییەکان، و پێشنیارکردنی هەموارکردنەوەی پێویست بۆ یاساکان، لەوانەش یاسای باری کەسی، بۆ بەرزکردنەوەی پاراستنی مافەکانی ژنان و خێزان.

 

سەلوا ئەبسام، پارێزەر پێداچوونەوەی بە ڕۆڵی پیشەی یاسایی کرد لە بەشداریکردن لە بەدەستهێنانی دادپەروەری و بەرزڕاگرتنی سەروەری یاسا و مسۆگەریکردنی مافی بەرگریکردن، سەربەخۆیی پارێزەران مسۆگەریەکی بنەڕەتییە بۆ پراکتیزەکردنی پیشەکە، بە ئاماژەدان بە مادەی یەکەمی یاسای پارێزەرانی میسری ژمارە ١٧ی ساڵی ١٩٨٣ کە ڕۆڵی پیشەی یاسایی لە بەدەستهێنانی دادپەروەری و بەرزڕاگرتنی سەروەری یاسا و مسۆگەرکردنی مافی بەرگریکردندا دیاریکردووە.

 

هەروەها دەستی خستە سەر ستانداردە یاسایی و ڕەوشتیەکان کە کاری پارێزەران بەڕێوەدەبەن، بەرگریکردن لە بەرژەوەندییەکانی موکلەکانیان بە واتای پێشێلکردنی یاسا یان بەکارهێنانی ڕێگەی ناشەرعی نییە، بەڵکو پابەندبوونیان بە بەڵگەی دروست و یاسایی و ڕێزگرتن لە ڕێکارە یاساییەکان وەک بەردی بناغەی پیشەکە دەمێنێتەوە.