ژینگه

11:01

هەرچەندە مەجلیسی ژینگەی بانگەشەی ئەوە دەکات کە پڕۆژەی وێستگەی وزەی خۆر نە ژینگەییە و نە دیموکراتی، بەڵام هاوسەرۆکی شارەوانی باران توران وتی: ئێمە دژی دروستکردنی وێستگەی وزەی خۆر نین لەو شوێنانەی کە بێ کەڵکن و بەردەڵانن.

09:59

ساڵانە دارستانەکانی بەڕووی زاگرۆس کە بە دەیان ساڵ دەگەنە ئاستی گەشەکردنی خۆیان، لە نێو ئاگردا دەسوتێن؛ تەنیا بە خۆشەویستیی مرۆڤەکان بۆ سروشت دەتوانرێت کۆنتڕۆڵ بکرێت.

08:47

چالاکییەکانی ژنان لە کۆمەڵەی "بتومات" وەک نموونەیەک بۆ بەرەنگاربوونەوەی کاریگەرییەکانی گۆڕانی کەشوهەوا لەسەر کشتوکاڵ کاردەکات، پرۆسێسکردنی بەرهەمە کشتوکاڵییەکان لەگەڵ گەڕان بەدوای چارەسەری داهێنەرانەدا تێکەڵ دەکەن و پشت بە تۆوی ڕەسەن دەبەستن.

10:08

ساڵانێکی زۆرە چیاکانی زاگرۆس بە سووڕێکی دووبارەبوونەوەی ئاگرکەوتنەوە لە دارستانەکانەکەیدا دەناڵێنن، کە بەهۆی لاوازی دەسەڵات و کەمی سەرچاوە و کەمبوونەوەی ڕۆڵی دامەزراوە مەدەنییەکان سووتەمەنییان پێدراوە.

10:43

لە کاتێکدا، پلانی فراوانکردنی کانێک لە ناوچەی پیران (دیجلە) بە نزیکەی پەنجا ئەوەندەی قەبارەی ئێستای لە ئارادایە، ئێستا ئەو سەرچاوە ئاوانەی کە خۆراک دەدەن بە ڕووباری دیجلە و کۆگاکانی ئاوی خواردنەوە، مەترسییان لەسەرە.

08:41

ژنانی گوندەکانی ناوچەی گیمگیم سەر بە موش دژی وێستگەی کارەبای جیۆتێرماڵی پلان بۆ داڕێژراو دەڵێن: سروشتمان جوانە، ژیانمان جوانە، ژینگەکەمان جوانە، کەس مافی ئەوەی نییە لەناوی ببات، نایەڵین کەس زیان بە ئاوی خۆمان، خاکەکەمان، دارستانەکانمان بگەیەنێت.

15:46

پرۆژەی بەنداو، کانگا، گەرمی زەوی (JES)، وزەی خۆر (GES)، وێستگەی کارەبای ئاو (HES) لە باکووری کوردستان بوونەتە جۆرێک لە لەناوبردنی سیستەمی ژینگەیی.

11:33

گرنگیدان بە کەشی سەوز نیشاندەری هۆشیاری ژینگەیی کۆمەڵگەیەکە، لە کۆبانێ نەمامگەی "شەهید ڕۆژەنگ" وەک یەکێک لە گەورەترین نەمامگەکان دیارە کە جۆرەها نەمام و گوڵی جیاواز بۆ شارەکە دابین دەکات.

08:55

لەگەڵ یادکردنەوەی ٥ی حوزەیران، ڕۆژی جیهانیی ژینگە، پرسی تێکچوونی هاوسەنگیی سروشت و زیادبوونی گازە ژەهراوییەکان لە باشووری کوردستان بووەتە یەکێک لە هەرە سەرەکیترین ئەو مەترسیانەی کە ڕاستەوخۆ هەڕەشە لە تەندروستی گشتی و داهاتووی ناوچەکە دەکات.

10:02

فورات، ئەو ڕووبارەی لە مێژوودا بە خوێنی ژیانی ناوچەکە ناسراوە، بە سیاسەتەکانی ئاوی تورکیا لە ڕێگەی پراکتیکی ئەندازیاری و سیاسییەوە کە بە ئاشکرا یاسا و نۆرمە نێودەوڵەتییەکان پشتگوێ دەخەن، گۆڕاوە بۆ پەتێک کە هەڕەشە لە وڵاتانی خوارەوەی ڕووبار دەکات.  

08:25

خێڵان عەبدولڕەحمان، بەڕێوەبەری گشتی شارەوانییەکانی هەڵەبجە داوا لە هاوڵاتیان دەکات لەمنداڵییەوە هۆشیاری ژینگەیی زیاد بکرێت، لەبەرئەوەی ژینگە تەواو پیس بووە هەڵمەتەکان ناتوانێت ناوچەکان بەیەکجاری پاک بکاتەوە.

13:28

مەلیس تانتان،هاووتەبێژی کۆمیتەی ژینگەی دەم پارتی دەڵێت: لەناوبردنی ژینگە لە باکووری کوردستان ڕەگ و ڕیشەی لە سیاسەتەکانی گوند سووتاندنی ساڵانی نەوەدەکاندا هەیەو ئەو کارانە بە شێوەی نوێ بە تایبەتی لە ڕێگەی پڕۆژەی کانگا و گەڕان و پشکنینەوە بەردەوامە.

09:40

گوندی قرخ بازار و گوندەکانی دەوروبەری لە باکووری کوردستان ڕووبەڕووی مەترسیی پڕۆژەی وێستگەی کارەبای گەرمی زەوی ”JES” دەبنەوە، دانیشتووانیش دەڵێن: ڕێگە نادەن پڕۆژەکە بەردەوام بێت.

09:41

لە قابس، پیسبوون پێویستی بە ڕاپۆرت نییە بۆ سەلماندنی بوونی، مرۆڤ تەنها پێویستی بە سەیرکردنی دەموچاوی منداڵان یان ئەنجامی پشکنینەکانە. چالاکوان لینا زاهێری دەڵێت: دادگا دەڵێت هیچ زیانێک نییە... بەڵام جەستەمان پێچەوانەکەی دەڵێت.

07:20

جەنگ کاریگەری دەکاتە سەر خاک و خۆراک وایکردووە هاوڵاتیان بترسن لە کڕینی بەرووبومی بەهارەو لێکردنەوەیەوەیان، پرۆفیسۆر سەحەر ڕەشید دەڵێت: جەنگ خاک و خۆراک پیس دەکات، باشترین چارەسەر وازهێنانە لە خۆراکی هاوردە لە ئێرانەوەو گەڕانەوەیە بۆ بەرهەمی ناوخۆ.

07:43

باخی گشتی سلێمانی ٨٩ ساڵە بووەتە هاوڕێی تاک بە تاکی شارەکە، لەدوای نۆژەنکردنەوەی ئێستا لەلایەن دالیا عەلی، ئەندازیاری کشتوکاڵ سەرپەرشتی دەکرێت و لە هەوڵی زیاتر سەوزکردنی باخەکەدایەو داوای پاراستنی سروشتەکەی دەکات.

10:08

دەریاچەی وان لە مانگی نیسانی ڕابردوودا لە زەلکاو پاککرایەوە، بەڵام زانایانی ئیکۆلۆژی دەڵێن ئەمە چارەسەرێکی کاتییە. ئایشە ئەرگون، ئەندامی کۆمەڵەی ئیکۆلۆژی وان، وتی: پاککردنەوەی بنی دەریاچەکە چارەسەر نییە.

09:02

ڕژانی نەوت لە سێ لە کەنداوەکانی جیهاندا بووەتە هۆی قەیرانەکان لە بەڕێوەبردنەوە تا کاردانەوەی درێژخایەن، بەڵام ئەمڕۆ کەنداوی عەرەبی گۆڕاوە بۆ قەیرانێکی ئاڵۆز و فرەڕەهەند.

10:10

ململانێی نێوان ئێران و ئەمریکاو ئیسرائیل گۆڕەپانی سەربازیی تێپەڕاندووە و درێژبووەتەوە بۆ وزە و ئاو و ئیکۆسیستەم، سروشت بووەتە "قوربانی بێدەنگی شەڕ" و لەناوبردنی ژێرخانی و پیسبوون قەیرانێکی بەردەوام بۆ ژینگەو ئاسایشی مرۆڤ لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دروست دەکات.

07:25

لە باشووری کوردستان بەهۆی بوژانەوەی کانی و ڕووبارەکان، سروشت دیمەنێکی جوانی پەیدا کردووەو گەشتیاران رووی تێدەکەن، بەڵام بەهۆی نەپاراستنی ژینگەوەو شوێنەکان بەرەو پیس بوون دەڕۆن، لە بەرامبەردا ژنان داوای پاراستنی شوێنە گەشتیارییەکان دەکەن.