یاسا

11:30

باکووری کوردستان و تورکیا شایەتحاڵی بەردەوامی کردەوەی توندوتیژی دژ بە ژنانە، لەوانەش کوشتن و دەسەڵاتی دادوەری بەرپرسیارێتییەکی بەرچاو لە زیادبوونی ڕێژەی ئەو تاوانانە لە ئەستۆ دەگرێت.

08:15

پاش ١٥ ساڵ بەرخۆدان، مافەکانی ژنان ڕووبەڕووی ئاڵەنگاری نوێ دەبنەوە، کە ترسی دابەزینی ئازادییە یاساییەکان و دەستکەوتە کۆمەڵایەتییەکان وایکردووە ڕۆڵێکی کارا لە کۆمەڵگەدا بگێڕن.

09:11

دەستپێشخەرییەکانی ژنان قەڵایەکی مرۆیی پێکدەهێنن، هەوڵدەدەن بۆ پاراستنی ئەو شتانەی کە لە منداڵیدا دەمێننەوە و شەڕیان لەسەرە، ئەم دەستپێشخەرییانە چیتر تەنها لە فریاگوزاری یان یارمەتی کاتیدا سنووردار نین، پەرەیان سەندووە بۆ هەوڵی درێژخایەن.

08:56

زۆرێک لە ژنان لە نکۆڵی ئەو توندوتیژییەدا دەژین کە تووشی دەبن، هەروەها ڕەتیدەکەنەوە دیواری بێدەنگی دەوروبەریان بشکێنن ئەمەش یان بەهۆی فشارە کۆمەڵایەتییەکان یان نەبوونی میکانیزمی دەروونییەوەیە کە ناتوانن ڕووبەڕووی ئەو دیاردەیە ببنەوە.

14:16

بەرزبوونەوەی ڕێژەی توندوتیژی پێویستی بە ڕێبازێکی گشتگیر هەیە کە لە دامەزراوە پەروەردەییەکان و بازنەکانی خوێندکاران و گەنجانەوە دەستپێبکات، چونکە ئەمانە شوێنی گرنگن بۆ بەرزکردنەوەی ئاستی هۆشیاری و چاندنی بەهاکان.

10:47

هاوپشتی ژنان لە مەغریب نیگەرانییە نەتەوەییەکانی تێپەڕاندووە، درێژدەبێتەوە بۆ هەڵوێستی پشتیوانی ژنان کە لە ناوچە جێناکۆکەکاندا دەژین و ڕووبەڕووی قەیرانی مرۆیی دەبنەوەو هەزاران کیلۆمەتر دوورن، لە سووریا و عێراقەوە تا سودان و یەمەن و فەڵەستین.

08:50

ئەو سەختییەی کە ژنان ڕووبەڕووی دەبنەوە لە دەستڕاگەیشتن بە دادپەروەری، پرسیار سەبارەت بە وەرگرتن و وەڵامدانەوەی سکاڵاکانیان لەلایەن دەسەڵاتە پەیوەندیدارەکانەوە دەوروژێنێت، لە نێوان هۆڵەکانی دادگا و بارگرانی خەرجییەکان، مافەکانیان ولەدەست دەچێت.

08:45

نەجوا تەویل، چالاکوان دەڵێت: ئەو کۆمەڵکوژییەی کە لەلایەن چەتەکانی هەتەشە بەرامبەر دانیشتووانی سوەیدا ئەنجامدرا، خاڵی پچڕانی پەیوەندی لەگەڵ دەسەڵاتی ڕاگوزار پێکهێنا، داواکاری ئەمڕۆی دانیشتووان بۆ پاراستنی شارەکە و بەهێزکردنی ئاسایشی ناوخۆیە.

07:28

سەمیرە عەلی، مافناس دەڵێت: لە باشووری کوردستاندا دەسەڵات گۆڕانکاری لەیاساکاندا دەکات بۆیە هاوڵاتیان ماف و دادپەروەری کۆمەڵایەتییان نییە، تا کۆمەڵگە هۆشیاری و خۆپەروەردەکردنی نەبێت، ناتوانێت بە ئازادی و یەکسانی بژی بۆیە ناچار بە هەڵهاتن لە وڵات دەکرێت.

10:10

یەڵدا ئەحمەد، چالاکوانی مافی ژنان، پراکتیزە و ئایدۆلۆژیاکانی تاڵیبانی بە دوژمنایەتی ژنان پێناسە کرد و ئەو شتەی بە "یاسای تاڵیبان" ناوی برد و دووپاتی کردەوە کە تاکە ڕێگەی دەربازبوون لەم دۆخە ئەوەیە کە ژنان درێژە بە خەباتی بێوچانیان بدەن.

13:10

کۆمەڵەی ژنانی خاوەن پێداویستی تایبەت لە باکووری سودان لە ٣٠ ژن پێکهاتوون، ئەم گروپە لە ئەنجامی ململانێکاندا دوو هێندە توندوتیژی ڕووبەڕوو دەبێتەوە.

07:14

داعشێکی هۆڵەندی لە بەرامبەر چوونە ناو چەتەکانی داعش و ئەو تاوانانەی بەرامبەر ژنانی ئێزدی ئەنجامیداوە، لەلایەن وڵاتەکەیەوە سزای ١٠ ساڵ زیندانی دراوە، بەڵام تانەی لە بڕیارەکە داوەو وتەی ناڕاست پێشکەشی دادگا دەکات، ئەمەش توڕەیی ئیزدییەکانی لێکەوتووەتەوە.

10:08

لەگەڵ گەڕانەوەیان بۆ دەسەڵات، تاڵیبان ئەوەی ناویان ناوە "بنەماکانی دادگا" وەک چوارچێوەیەکی نوێ بۆ سیستەمی دادوەری سەپاندیان، کە لەسەر بنەمای لێکدانەوەیەکی تەسکە بۆ یاسای شەریعەت کە زۆربەی یاسا مەدەنی و تاوانکارییەکانی پێشووی هەڵوەشاندەوە.

09:39

مافەکانی ژنانی عێراق لەم ساڵانەی دواییدا بەشێوەیەکی بەرچاو دابەزینیان بەخۆوە بینیوە و گەیشتووەتە لوتکە بە یاسای باری کەسی و یاسای جەعفەری، کە خاڵێکی ناکۆکی ڕاستی پێکدەهێنن کە هەڕەشە لە سەقامگیری خێزان و ئاشتی کۆمەڵایەتی دەکات.

09:03

گوێنگرتن لە ژنانی مەغریب پشتگوێ دەخرێت و بەمەش هەوڵی بێدەنگ کردنیان دەدرێت، ژنان وەک مافێکی مرۆڤ بەدوای بەدەستهێنانەوەی دەنگیان دەگەڕێن.

09:39

لەگەڵ بڵاوبوونەوەی پێشێلکارییەکان و دەستدرێژیکردنە سەر هەموو لایەنەکانی مافەکانی ژنان، هاودەنگی فێمینیستەکان دژی نادادپەروەری و ستەم، بووەتە هاوارێکی کۆکردنەوە بۆ ژنان، دەنگی ئەوان لە سەرانسەری میدیا و پلاتفۆرمەکاندا گەورەتر دەکات.

11:00

بەهۆی کۆنتڕۆڵکردنی چەند شارێکی عێراق لەلایەن داعشەوە، توندوتیژی لە ڕووداوە گۆشەگیرەکانەوە گۆڕا بۆ سیاسەتێکی سیستماتیک دژ بە ژنان، گەیشتە ئاستی کوشتن. لە ئەنجامدا ڕێکخراوەکانی ژنان لە عێراق هەوڵ دەدەن بەرەنگاری ئەم سیاسەتانە ببنەوە.

09:01

ماڵی ژنان لە قامیشلۆ بەردەوامە لە هەوڵەکانی بۆ پاراستنی ژنان و منداڵان لە توندوتیژی و پاڵپشتیکردنی کۆچبەرە ناوخۆییەکان و پێشکەشکردنی ڕاوێژکاری یاسایی و کۆمەڵایەتی و هۆشیارکردنەوەی خەڵک لە مافەکانی ژنان.

08:16

تیرۆر تەنها شار و دامەزراوەکان وێران ناکات، ژنان دەکاتە ئامانج چونکە هێمای هیوا و شکۆمەندی و ڕۆحی کۆمەڵگەن، شکاندنی ئیرادەیان واتە لاوازکردنی هەموو کۆمەڵگە.

08:47

توندوتیژی دژ بە ژنان لە زۆرێک لە ناوچەکانی سووریا لەسەر دەستی حکومەتی کاتی و جیهادییەکان بەردەوامە، ئەمەش بێ بایەخکردنی ئاشکرای هەموو ڕێککەوتنە نێودەوڵەتییەکانە کە مافەکانی ژنان دەپارێزن.