ژنانی کۆبانێ لە دژی هێرشەکانی سەر گڕێ سپی تووڕەن
ژنانی شاری کۆبانێ ناڕەزایەتی و تووڕەیی خۆیان بەرامبەر بە هێرشەکانی سەر ئاوارەکانی گڕێ سپی دەربڕی و گوتیان: «تا کاتێک هزری چەتەگەری و تاڵانکردن هەبێت، ئێمە ئاوارە دەمێنینەوە».
بەرچەم جودی
کۆبانێ ـ دانیشتووانی شاری گڕێ سپی، لە ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ بەهۆی هێرشەکانی داگیرکاریی دەوڵەتی تورکیا و چەتەکانیەوە، ئاوارە بوون. خەڵکی گڕێ سپی بۆ ماوەی حەوت ساڵە ئاوارەن. دوێنێ، ١٠٠ خێزانی کوردی ئاوارە کە دەگەڕانەوە گڕێ سپی، ڕووبەڕووی هێرشێکی توند بوونەوە. لێدان، ئەشکەنجە، تاڵانکردن و وێرانکاری، لەوانە بوون کە لەو هێرشانەدا ئەنجام دران.
ئەم هێرشانە بوونە هۆی تووڕەییەکی گەورە لە ناو گەلی کورددا. پێشتر کاروانەکانی ئاوارەکانی سەرێ کانییش ڕووبەڕووی هەمان جۆرە هێرش بووبوونەوە. لەم بارەیەوە ژنانی کۆبانێ تووڕەیی و ناڕەزایەتیی خۆیان لەگەڵ ئاژانسی ئێمەدا هاوبەش کرد.
«ئەگەر تاوانباران سزا نەدرێن، ڕوودانی هێرشی لەم جۆرە ئاساییە»
ئەمین مەحموود ئاماژەی بەوە دا کە دانیشتووان دەگەڕانەوە بۆ ماڵ و زێدی خۆیان و وتی: «ئاوارەکانی گڕێ سپی دوێنێ بە نیازی گەڕانەوە بۆ ماڵ و زێدی خۆیان بەڕێ کەوتن. بەڵام ئەو خێزانانە ڕووبەڕووی هێرشێکی گەورە بوونەوە و ناچار بوون جارێکی دیکە بگەڕێنەوە کۆبانێ. لە نێو هێرشبەراندا ئەو چەتەیەش هەبوو کە قژی ژنانی کوردی بڕیبوو. ئەگەر ئەو چەتەیە لە سەرەتاوە سزا درابایە، ئەمڕۆ جارێکی دیکە بوێری ئەوەیان نەدەکرد هێرش بکەنە سەر دانیشتووانی ڕەسەنی گڕێ سپی. بۆیە، تا کاتێک ئەم پشتگوێخستنانە بەرامبەر بەو کردارە بەردەوام بن، ئاوارەیی گەلەکەمانیش درێژتر دەبێتەوە».
«تا چەتە هەبن، هیچ گەرەنتییەک بۆ ئەمنیەت نییە»
هەروەها ئەمینە جەختی لەوە کردەوە کە تا سووریا لە چەتەکان پاک نەکرێتەوە، ئەمنیەت و ئارامی بەدی نایەت و وتی: «تا کاتێک ئەم چەتانە لە نێوماندا بژین، هیچ هیوایەکمان بە داهاتوویەکی سەلامەت و ئارام نییە. بۆ ئەوەی متمانەمان دروست ببێتەوە، دەبێت سەرەتا سووریا لەو پاشماوە چەتانە پاک بکرێتەوە. ئێستا دەبینین هاووڵاتییەکی کورد لە هەر شوێنێک دەستگیر بکرێت، یان دەکوژرێت، یان پارەیەکی زۆر لە خێزانەکەی داوا دەکرێت. بۆیە، جووڵە و هاتوچۆی ئێمە لە شارەکانی سووریا زۆر سنووردار و مەترسیدار بووە».
«هێرشەکانی سەر کوردان مەحکوم دەکەین»
ئەمینە فیلێج، کە خەڵکی شاری حومسە، کردارەکانی دژی ئەو ئاوارانەی دەگەڕێنەوە بۆ ماڵەکانیان بەو شێوەیە مەحکوم کرد: «هێرشەکانی گڕێ سپی کردارێکی نوێ نین، چونکە پێشتر هەمان شتمان لە تەبقا، ڕەقە و سەرێ کانی ئەزموون کردووە. بۆیە ئەو جیاکارییانە ڕەخنە لێ دەگرین و مەحکومیان دەکەین کە لە نێوان پێکهاتەکانی سووریا دروست دەکرێن، بە تایبەتی ئەو هێرشانەی کوردان ڕووبەڕوویان دەبنەوە.
بەداخەوە کۆمەڵگەی سووریا گەیشتووەتە ئەم ئاستە. ئێمە لەسەر بنەمای ژیانێکی هاوبەش گەورە بووین، کە تێیدا کەس سووکایەتی بە پێکهاتەیەکی دیکەی نەدەکرد و بچووک نەدەکردەوە. بەڵام ئێستا لە کۆمەڵگەیەکدا دەژین کە کەس ناتوانێت تەنانەت ڕەچەڵەکی خۆشی ئاشکرا بکات».
«دەبێت حکومەت دەستبەجێ چارەسەرێک بدۆزێتەوە»
ئەمینە ئاماژەی بەو بیانووانە کرد کە دەبنە هۆی هێرشەکان و وتی: «ئەو ئاژاوە و تێکدانانەی سەرهەڵدەدەن و ئەو هزری چەتەگەرییەی بە شێوەیەکی زۆر بڵاو بووەتەوە، کاریگەرییەکی گەورەیان لەسەر یەکگرتوویی کۆمەڵگەی سووریا داناوە و متمانەشی لەناو بردووە. ئەو لایەنەی هێرشەکان ئەنجام دەدات، دەڵێت ئەم خێزانانە خێزانی هێزەکانی سووریای دیموکراتیک (هێزەکانی سۆریا) بوون. وادیارە لەبیر کراوە کە زیاتر لە نیوەی هێزەکانی سۆریای دیموکراتیک عەرەبن. بۆیە، ئەم بیانووانە بە هیچ شێوەیەک قبوڵ ناکرێن و دەبێت حکومەت دەستبەجێ هەنگاو بنێت و چارەسەرێکی هەمیشەیی بۆ ئەم کێشەیە بدۆزێتەوە».
«گەلەکەمان لە زێدی خۆی دەردەکرێت»
زەلیخە ئیبراهیم، کە ئاوارەی ڕەقە بووە، یادی ئەوەی کردەوە کە ئاوارەکانی گڕێ سپی بۆ ماوەی هەشت ساڵە لە شوێن و زێدی خۆیان دوورن و تووڕەیی خۆی بەو شێوەیە دەربڕی:
«ماڵەکانیان تاڵان کراون و وێران کراون؛ هەتا ئێستاش پەنجەرە و دەرگاکانیان دەدزرێن و دارەکانیان لە ڕەگ و ڕیشەوە دەبڕدرێن. ئەو خێزانانەی گوایە دەگەڕێنەوە، بۆ ئەوە دەگەڕێنەوە کە کێڵگەکانیان بچێنن و بژێوی ژیانی خۆیان دابین بکەن. بەڵام بەهۆی ئەو هێرشانەوە گەڕاونەتەوە؛ ئێستا ئەم ئاوارانە بە چی بژین و بەرەو کوێ ڕوو بکەنەوە؟ ئایا دروستە مرۆڤ لەسەر خاکی خۆی لێ بدرێت، ئەشکەنجە بدرێت، سووکایەتی پێ بکرێت و لە زێدی خۆی دەربکرێت؟»
«چۆن لە ژێر ئەم هزرە باوەدا بگەڕێمەوە ڕەقە؟»
زەلیخە پرسیاری کرد: «دوای ئەم ڕووداوانە چۆن بگەڕێینەوە شارەکانمان؟» و بەردەوام بوو: «منیش یەکێکم لە ئاوارەکانی ڕەقە کە لە هێرشەکانی مانگی کانوونی دووەمدا هاتمە کۆبانێ. هەموو ماڵ و موڵکەکانمان لە شوێنی خۆیان بەجێ هێشتووە. ئێستاش نازانین چی بەسەر ئەواندا هاتووە و ناتوانین بڕۆینەوە ئەوێ.
٧٠ ساڵ لە ڕەقە ژیاوم، تا ساڵی ڕابردوو ئەزموونی ئەم جۆرە کردارەمان نەکردبوو. بەڵام ئێستا، دوای ئەوەی هێرشەکانی گڕێ سپیشمان بینی، نازانم چۆن بتوانین جارێکی دیکە بگەڕێینەوە ڕەقە. لە دوێنێوە بەهۆی ئەو ڕووداوانەی لە گڕێ سپی ڕوویان دا، چاومان خەوی نەدیوە. ئەگەر بارودۆخ بەو شێوەیە بەردەوام بێت، ناتوانین باس لە سەرکەوتنی پرۆسەی یەکخستن و تێکەڵبوون بکەین».