بەهاران لەهیب

 

کابول – پێشانگای کاری دەستی و کشتوکاڵی لە ڕۆژی یەکەم تا پێنجەم لە کابول بەڕێوەچوو. لەم پێشانگایەدا ژنان تەنیا دەیانتوانی جلوبەرگەکانیان بفرۆشن. ژنە بازرگانەکان بە گاڵتەجاڕیەوە دەیانگوت: بە گوێرەی تاڵیبان ژنان تەنیا مافی ئەوەیان هەیە بەرگدروو و چێشتلێنەر بن نەک کارەکانی تر. ئەمجارە پێشانگاکە لە شاری بەدەم باغ لە کابول بەڕێوەچوو.

 

وەزارەتی کشتوکاڵی حکومەتی پێشوو بە هاوکاری ئوسترالیا، لە ساڵی ٢٠١٢دا بە تێچووی پێنج ملیۆن ئەفغانی، بواری توێژینەوەی بادەم باغی پەرەپێدا. ئەم بوارە پێش داگیرکاری سۆڤیەت بۆ ئەفغانستان بوونی هەبووە بەڵام بەهۆی شەڕە جۆراوجۆرەکانەوە وێران بووە و دواتر ئاوەدان کراوەتەوە و چالاک کراوە.

 

پێش ڕژێمی تاڵیبان، هەموو کارمەند و جووتیارانی ئەم بوارە ژن بوون و لە بوارە جیاجیاکان مەشق و ڕاهێنانیان وەرگرتبوو. کاتێک چووین بۆ بینینی پێشانگاکە، جوانی و تازەیی باخچەکە لە دوورەوە دیار بوو؛ باخچەیەک کە بە دەستی ژنانی کرێکار دروستکراوە کە ئێستا لە زۆر چالاکیی بێبەشن.

 

لە سەردەمی ڕژێمی پێشوودا زۆرێک لە هونەرمەندانی ژن و پیاو لەم باخچەدا کۆنسێرتیان ساز دەکرد، بەڵام ئەمڕۆ لەژێر کاریگەریی تاڵیباندا فشاریان لەسەرە. لە دەرگای چوونە ژوورەوە بۆ ناوچەی پێشانگاکە ئۆتۆمبێلی سەربازی تاڵیبان هەبوون و لەسەر ڕێگای بەرەو باخچەکە، جارجارە سەربازێک دەبینرا.

 

ئەو ژنانەی بەرهەمەکانیان پیشان دابوو، لە هۆڵێکدا گیر بوون کە لە ٤٠ ستاند زیاتر نەبوو. ئەم هۆڵە بە دیوارێکی قوماش دەورە دراوە. دوای تێپەڕین بە چەند هەنگاوێکدا، لەلایەن کەسانی نیازپاکەوە پێشوازییان لێکرا و بە توندی ڕەتیانکردەوە بچنە ژوورەوە، ئەو ژنانەی دەیانویست بچنە ئەودیوی دیوارەکە بە بیانووی ئەوەی بچن بۆ کڕینی بەرهەمی کشتوکاڵی ڕێگەیان پێدرا بچنە ژوورەوە.

 

بۆ ماوەی کاتژمێرێک چووینە ئەودیوی دیوارەکە. کەش و هەوا زۆر پیاوانە بوو، نیگای پرسیارکردن دەریدەخست کە بوونی ئێمە بە نائاسایی دادەنرا. کاتێک لەگەڵ فرۆشیارەکان قسەمان دەکرد، لە نزیک هەر ستاندێک ئەندامێکی تاڵیبان هەبوو بۆ ئەوەی دڵنیابێت کەس هیچی لە دژی ئەوان نەڵێت. هەر لەبەر ئەم هۆکارە زۆرێک لە فرۆشیارەکان خۆیان لە قسەکردن بەدوور دەگرت.

جل و بەرگ بەپێی خواست دروست دەکرێت

زەهرا حەبیبی وتی: من بەرپرسی وۆرکشۆپی بەرهەمهێنانی حەبیبیم، ئەمڕۆ بەشداریمان لەم پێشانگایە کرد و بەرهەمەکانمان جلوبەرگن، ئێمە جلوبەرگ بەپێی خواستی خەڵک دروست دەکەین، یەکێک لە بەرهەمەکانمان جلوبەرگی پیاوانە و ئەوی دیکەیان جانتایەکی دەستییە کە پارچەکانی لە ئێرانەوە هاوردە دەکەین.

ژمارەی فەرمانبەران بەپێی خواستی بازاڕ دەگۆڕێت

زەهرا حەبیبی بەم شێوەیە درێژەی بە قسەکانی دا: نزیکەی ٦ ساڵە ئەم وۆرکشۆپە دادەمەزرێنین، ژمارەی کارمەندەکانمان بەپێی خواستی بازاڕ دەگۆڕێت، بەڵام ئێستا هەشت کارمەندی هەمیشەییمان هەیە. پێشتر ژمارەی فەرمانبەرانمان زیاتر بوو، بەڵام بەهۆی هەلومەرجەوە کەمی کردووە. سوپاسی ڕێکخەران و ڕۆژنامەنووسان دەکەین کە گرنگییان بە کارەکانمان داوە.

ژنان بەهرەیەکی تایبەت و ڕەنگینیییان هەیە لە کاری دەستیدا

لە ستاندێکی تردا، مەحبوبە سێدات ئامادەبوو، کە  سێ ساڵ لەمەوبەر وۆرکشۆپی "بیروجمایل"ی دامەزراند. پێشتر چالاکوانی مەدەنی بووە، بەڵام بەهۆی کێشەی تەندروستی دەروونییەوە ڕووی لە کاروبارەکان کردووە.

 

مەحبوبە سادات وتیشی: کاری ئێمە بەکارهێنانی بەردی ئەفغانییە، کارمان بە بەردی بەنرخی ئەفغانی جۆراوجۆر کردوە، لە ماوەی سێ ساڵدا هەشت ژن و پیاو کاریان لەگەڵ کردم، بەرهەمی جیاواز لە مرواری و بەردی بەنرخ دروست دەکەین، خانمان خاوەنی بەهرە و ڕەنگی تایبەتن لە بواری پیشە دەستییەکاندا.

 

با ژنان بەهرەکانیان نەشارنەوە

لە کۆتاییدا مەحبوبە سادات پەیامێکی بۆ ژنان نارد و وتی: پەیامی من بۆ ژنانی ئەفغانستان ئەوەیە کە هەرگیز بەهرەکانیان نەشارنەوە، بچوکترین بەهرە و کارەکانتان بەکاربهێنن، ئەمەش هەم یارمەتی خێزان و هەم کۆمەڵگا دەدات.

 

پێشانگای وێنە سنووردارکردن و فشارەکان لەسەر ژنان نیشان دەدات

پێشانگای بادەم باغ جگە لە پیشاندانی تواناکانی ژنان، وێنەیەکی ڕوونی سنووردارکردن و فشارەکانی سەریان نیشان دەدات. ئەو ژنانەی پێشتر ڕۆڵێکی کارا و یەکلاکەرەوەیان لەم بوارەدا هەبووە، ئێستا لە چوارچێوەیەکی تەسک و لەژێر چاودێریی تونددا کاردەکەن، بەڵام هەوڵ و خۆڕاگرییان ئەوە دەردەخات کە تەنانەت لە سەختترین هەلومەرجیشدا هیوا بۆ کار و پێشکەوتن زیندووە.