سیستەمی چاودێری تەندروستی لە نورستان لە لێواری داڕماندایە

لە ناوچە دوورەدەستەکانی ئەفغانستان، سنووردارکردنی ژنان و کەمی پزیشکی پسپۆڕ، سیستەمی تەندروستی دەخنکێنێت. هەڵسەنگاندنێکی قووڵ بۆ ڕووخساری ڕاستەقینەی کارەساتەکانی ڕۆژانەی دایکان و منداڵان لەو ناوچانەی کە بێدەنگی حوکم دەکات.

بەهاران لەهیب

 

نورستان – لە ناوچەیەکی دوورەدەستی شاری نورستان، ژنێکی دووگیان دوای چەند کاتژمێرێک گەشتکردن بۆ گەیشتن بە بنکەیەکی تەندروستی، ناچار بوو گەشتێکی سەخت ئەنجام بدات. تا گەیشتە نەخۆشخانە، زۆر درەنگ بوو بۆ ئەوەی ژیانی کۆرپەکەی ڕزگار بکات. ئەمە تەنها نموونەیەک لە کێشەکانی دەستڕاگەیشتن بە چاودێری تەندروستی لە ناوچە دوورەدەستەکانی ئەفغانستان. کەمیی پزیشک و مامان و کەمی کەرەستە و خراپی ڕێگاوبانەکان و مەودای دووری نێوان گوندەکان و بنکە تەندروستیەکان تەندروستی دایکان و منداڵان دەخاتە مەترسییەوە.

 

دوای ئەوەی تاڵیبان لە ساڵی ٢٠٢١دا گەڕایەوە سەر دەسەڵات و بەشێک لە خوێندەوارترین و لێهاتووترین کرێکارانی وڵاتەکە جێیان هێشت، کەمیی کرێکاری لێهاتوو لە بازاڕی چاودێری تەندروستیدا قووڵتر بووەتەوە. جگە لەوەش، سنووردارکردنی خوێندنی ژنان داهاتووی چاودێری تەندروستی لە ئەفغانستان زیاتر خراپتر کردووە. ئوگی نور، کارمەندی چاودێری تەندروستی لە شاری نورستان، باسی ئەو تەحەددایانە دەکات کە ڕۆژانە ڕووبەڕووی دەبێتەوە لە هەژارترین ناوچەکانی ئەفغانستان، سەرنج دەخاتە سەر دۆخی نالەباری ئەو ژنانەی کە لە نێوان سەرچاوە سنووردارەکان و کێشەی گواستنەوە و سنووردارکردنی خوێندندا گیریان خواردووە.

 

 

نەبوونی سەرچاوە و ستاف

 

سەبارەت بە دۆخی تەندروستی پارێزگاکە لەگەڵ ئوگی نور، کارمەندی تەندروستی نورستان قسەمان کرد. ئوگی نەبوونی کارمەندی شارەزا بە تایبەت لە ناوچە دوورەکان بە کێشەیەکی جددی دەزانێت. ئەو ساڵانێک شەڕ و نائەمنی و کۆچی کارمەندانی لێهاتوو و کێشەی ئابووری و خراپی دەرفەتی خوێندن و کەمی سەرچاوە لە ناوەندە تەندروستییەکان بە هۆکاری ئەم دۆخە دەهێنێتەوە.

 

ئوگی نور ئاماژە بەوە دەکات کە نەبوونی هەلومەرجی کارکردنی گونجاو، کار بۆ پزیشکان و پسپۆرانی پسپۆڕ لە ناوچە دوورەدەستەکان قورستر دەکات. هەروەها دەڵێت کە دووری ناوەندە تەندروستییەکان کە خەڵک لێی دەژین، دەستڕاگەیشتن بە چاودێری تەندروستی سنووردار دەکات. بە وتەی ئەو، باشترکردنی سەرچاوەکانی ناوەندە تەندروستییەکان و دروستکردنی هەلومەرجی کارکردنی گونجاو و دابینکردنی ڕاهێنانی پسپۆڕ بۆ کارمەندان دەتوانێت یارمەتیدەر بێت لە کەمکردنەوەی ئەم کێشانە.

 

 

ئاڵەنگاری پیشەیی و کاریگەری سنووردارکردن لەسەر ژنان

 

نور، کە لە ناوچەیەکی دوورەدەستی شاری نورستان کاردەکات، باس لەوە دەکات کە نەبوونی بەرنامەی ڕاهێنان و پەرەپێدانی پیشەیی ڕێگری لە گەشەسەندنی زانستی و پیشەیی دەکات. بە وتەی ئەو، هیچ دەرفەتێکی نییە بۆ بەشداریکردن لە تاقیکردنەوەکانی لێهاتوویی پیشەیی و پێشکەوتن لە پیشەکەیدا. کێشەی گواستنەوە، سنووردارکردنی کار، خراپی سەرچاوەکان و کێشەی دارایی دۆخەکە قورستر دەکات، بەتایبەتی بۆ ژنان.

 

ئوغی نور دەڵێت، سەرەڕای هەموو ئەو گرفتانە، هێشتا پابەندە بە پیشەکەیەوە و دەیەوێت بە هەموو هێزی خۆیەوە خزمەتی گەل بکات. هیوادارە هەلومەرجێک دروست بکرێت بۆ ئەوەی پزیشکە ژنەکان بتوانن لە ژینگەیەکی سەلامەت و پیشەیی و دادپەروەرانەدا بەردەوام بن لە کارەکانیان و دەرفەتی گەشەپێدانی زانستییان هەبێت.