ڕانیا عەبدوڵڵا

 

یەمەن- کۆنفرانسی کۆتایی پرۆژەی "بەرزکردنەوەی بەشداریی ژنانی سەرکردە لە پرۆسەکانی ئاشتی" لە شارەکانی تەعز، عەدەن، حەدرامووت و مەریب بەڕێوەچوو. ئەم چالاکییە لەلایەن “هاوبەشانی یەمەن” بە پاڵپشتی باڵیۆزخانەی شاهانەی هۆڵەندا لە یەمەن ڕێکخرابوو و بە هەماهەنگی لەگەڵ چوار دامەزراوەی ناوخۆیی لە هەر شارێکدا بەڕێوەچوو. لە چالاکییەکەدا ژنانی سەرکردە و نوێنەرانی کۆمەڵگەی مەدەنی و سەرکردەی پارتە سیاسییەکان کۆکرانەوە.

 

لە کۆنفرانسەکەدا کە ڕۆژانی ١٦ و ١٧ی ئەیلول بەڕێوەچوو، تیشکی خستە سەر دەستکەوت و دەرئەنجامە سەرەکییەکانی پڕۆژەکە لە ڕووی پەرەپێدانی توانای ژنانی سەرکردە و بەهێزکردنی ڕۆڵی کارا و بنەڕەتییان لە بڕیاردان و هەوڵەکانی بنیاتنانی ئاشتی لە یەمەن.

 

لە گفتوگۆکاندا باس لە پرسە سەرەکییەکان کرا، بەتایبەتی قسەی ڕقاوی و هاندان بۆ دوژمنایەتی دژی ژنان و کاریگەرییە نەرێنییەکانیان لەسەر بەشداریکردنیان لە ژیانی گشتیدا. بەشداربووان ڕەگ و ڕیشەی هۆکارەکان و چارەسەرە ئەگەرییەکانیان لێکۆڵیەوە، هەروەها ئەزموونی بەراوردکاری لە تونس و میسر و لوبنان سەبارەت بە چۆنیەتی ڕووبەڕووبوونەوە و بەڕێوەبردنی ئەم کێشانە.

 

نیشاندانی توانا و تواناکان

سارا قاسم، ئەندامی بەشی سیاسی ئەنجومەنی یەمەن بۆ چاکسازی (ئیسلاح) لە تەعز، ڕوونیکردەوە کە ئەم بەرنامەیە بە هاوکاری لەگەڵ پراکتیزەکارانی ناوخۆیی دەستیپێکردووە. سارا ڕاپۆرتی دا کە بەڵگەنامەی سیاسەتی هەر چوار شارەکە لە کۆنفرانسەکەدا پێشکەش کرا و دەشڵێت: “ئەم بەڵگەنامانە وەک بنەمایەکی سەرەکی بۆ بەهێزکردنی ڕۆڵی ژنان و زیادکردنی ئامادەبوونیان لە پێگەی بڕیاردان لە ناو پارتە سیاسییەکان و ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنیدا کاردەکەن، ژنانی یەمەن توانیویانە دووپات لە ئامادەبوونی خۆیان بکەن و ڕێکخراوە نێودەوڵەتی و ناوچەییەکان ناچار بکەن کە ئەولەویەت بدەن بە بەهێزکردنی ژنان. هەماهەنگی نێوان چوار شارەکە هەنگاوێکی گرنگە بۆ بەهێزکردنی ژنان چاکسازی لە پێکهاتەی ڕێکخراوەیی حزبەکان و گەیاندنی ژنان بۆ پۆستەکانی سەرکردایەتی لە ڕێگەی کۆنفرانسی گشتی و هەڵبژاردنی شەفافەوە”.

 

ڕۆڵی ئەوان لە بەڵگەنامەکردنی پێشێلکارییەکان

ئەتلال ڕەجەح، یەکێک لەو ژنە سەرکردانەی کە بەشداری کۆنگرەی گشتی گەلی کرد، هەروەها ئاماژەی بەوەدا کە بەڵگەنامەکانی سیاسەت لە ڕێگەی هەوڵی هاوبەشی سەرکردە ژن و پیاوەکانی پارتە سیاسییەکان و ڕێکخراوە جەماوەرییەکان و کۆمەڵگەی مەدەنییەوە ئامادەکراون، بۆ ئەوەی دڵنیابن لەوەی کە ئەو بەڵێنانەی دراون دەتوانرێت بخرێنە بواری جێبەجێکردنەوە. ئەتلەل ڕەجە ڕێککەوتن لەسەر دامەزراندنی تۆڕێکی هەمیشەیی ژنان بۆ چاودێریکردنی جێبەجێکردنی بەڵگەنامەکانی سیاسەت وەک دەرئەنجامێکی سەرەکی ئەم دانوستانانە دەزانێت. ئەتلال جەخت لەوە دەکاتەوە کە سەرەڕای ئەو ئاستەنگە تەشکیلاتیانەی بەردەم لایەنە سیاسییەکان لەوان دواخستنی کۆنفرانسە گشتییەکان، وەک ژنانی سەرکردە و ئەندامی حیزبەکان، پێویستە پشتیوانی چالاکوانان بکرێت و لە تەنیشتیان بوەستین کاتێک ڕووبەڕووی ئاستەنگ و هەڕەشە دەبنەوە”

 

نەبوونی ژنان لە پۆستەکانی سەرکردایەتیدا کەلێنێکی گەورەیە

سەرۆکی دامەزراوەی سیوار بۆ گەشەپێدان و ئاشتی، پارێزەر شێناز ئەلئەخالی سەرنجی بۆ کەلێنێکی بەرچاو ڕاکێشا لە نەبوونی ژنان لە پۆستەکانی سەرکردایەتی و ڕۆڵی سەرەکی دامەزراوەیی. شێناز ئاماژەی بەوەدا کە بەشداری ژنان زۆرجار تەنها ڕووکەشە یان سنووردارە بە بەشی "کاروباری ژنان". شێناز ئاماژەی بەوەدا کە ڕاسپاردەکانی کۆنفرانسەکە داوای کۆبوونەوەی ڕاستەوخۆ لەگەڵ سەرکردەکانی حزب و بڕیاردەرانی ئاستی نیشتمانی و ئەنجومەنی سەرۆکایەتی و نووسینگەی سەرۆکوەزیران دەکەن بۆ دڵنیابوون لە جێبەجێکردنی ئەم ڕاسپاردانە.

 

بە گوتەی شێناز ئەلئەخەلی، ژنان دوو تەحەدای سەرەکییان لەبەردەمدایە. یەکەمیان پەیوەندی بە ئاسایشەوە هەیە و هەڕەشەی ڕاستەوخۆی وەک تۆپباران و بەئامانجکردنی شوێنەکانی کۆبوونەوە لەخۆدەگرێت، دووەمیان کۆمەڵایەتی-سیاسییە و خۆی لە شێوەی پشتگوێخستن و نەناسینی ڕاستەقینەی ڕۆڵی ژنان لە لایەن هەندێک سەرکردەی حزبی و سەندیکاکانەوە دەردەخات. شێناز وتی: ژنانی یەمەن هەمیشە ئاشتیپارێز و هاوبەشی مرۆیی چالاک بوون. بەشداریکردنیان لە پرۆسەکانی 'تراکی دووەم' دەرفەتێکی زیاتریان پێدەبەخشێت بۆ ئەوەی وەک نێوەندگیری مامەڵە بکەن.