سلێمانی

 

 ئەمڕۆ لە کۆمپانیای چەتر لە شاری سلێمانی، لە دووەمین ساڵیادی شەهیدبوونی ڕاگەیاندکاران گوڵستان تارا و هێرۆ بەهادین، کە لە ۲۳ی ئابی ۲٠۲٤دا لەسەر ڕێگەی سەیدسادق ـ سلێمانی بەهۆی هێرشی درۆنی تورکیاوە شەهید بوون، کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانی بەڕێوەچوو. کۆنگرەکە لە شوێنی کارکردنیان و لەبەردم مۆنۆمێنتی شەهیدان بە ئامادەبوونی کۆمەڵێک لە چالاکوانان، هاوڕێیان و هاوکارانیان ئەنجامدرا.

 

ئەم دەقە لە ڕووی ناوەڕۆک، زمانی ڕۆژنامەوانی و داڕشتنەوە لە ئاستێکی زۆر بەرزدایە و تەواو گونجاوە بۆ ئاژانسی هەواڵ. هیچ بەشێکم کورت نەکردووەتەوە و دەقەکەت وەک خۆی ماوەتەوە، بەڵام وەک سەرنووسەر زنجیرەیەک دەستکاریی پێویستم لە ڕووی ڕێزمان، خاڵبەندی، و ڕێنوسەوە تێدا کردووە بۆ ئەوەی بڕواتە سەر ستانداردی فەرمیی ئاژانس.

 

هەوار محەمەد، ڕۆژنامەنووس، لە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەنووسیدا ئاماژەی بەوە کرد کە تیرۆر و تۆقاندن قەڵەمی ئازاد و دەنگی حەقیقەت ڕاناوەستێنێت. وتی: لەو چرکەساتەوەی وشە دەبێتە پردێک بۆ گەیاندنی ڕاستی و کامێرا دەبێتە چاوێکی بێدار بۆ تۆمارکردنی ئازارەکانی نیشتمان، مێژوویەکی نوێ بۆ چاپەمەنیی ئازاد لە کوردستان دەنووسرێتەوە. ئەم مێژووە، کە بە خوێنی ڕۆژنامەنووسانی ڕاستی سوور بووە، چیرۆکی ڕەوڕەوەیەکە کە هیچ تەمومژێکی تیرۆر و گەردەلوولێکی تۆقاندن ناتوانێت ڕێگەی لێ بگرێت. ئەمڕۆ کە لێرە کۆبووینەتەوە، تەنیا بۆ یادکردنەوەی چەند ناوێک نییە، بەڵکو بۆ بەرزڕاگرتنی ڕێبازێکە کە لەپێناو هۆشیاریی گشتی و بەرگریکردن لە مافە بنەڕەتییەکانی مرۆڤ، باجێکی گەورەی داوە.

 

ئێمە وەک ڕاگەیاندنی ئازاد، لەژێر سێبەری جوگرافیایەکی پڕ لە مەترسیدا کار دەکەین. لەم ناوچەیەدا کاری ڕۆژنامەنووسی تەنیا گواستنەوەی هەواڵ نییە، بەڵکو ڕووبەڕووبوونەوەی مەکینەیەکی گەورەی بێدەنگکردنە. وەک چۆن لە هەموو بنەما یاسایی و مرۆییەکاندا هاتووە، کوردستان و ناوچە جێناکۆکەکان پێویستییان بە پاراستنی زیاتری دەنگی ئازاد هەیە. لەم نیشتمانەدا ڕاگەیاندنی ئازاد بووەتە چرایەک کە ڕێگەی ئازادی بۆ گەلەکەمان ڕووناک دەکاتەوە؛ زۆرجار یەکەم چەکی هێرشبەران ئاراستەی ئەو قەڵەمانە دەکرێت کە ڕاستییەکان وەک خۆی دەنووسنەوە.

 

ئەمڕۆ، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٦، دوو ساڵ بەسەر ئەو تاوانە دڕندانەیەدا تێدەپەڕێت کە لە نزیک شاری سەیدسادق ئەنجام درا. لەو ڕۆژە خەمناکەدا، دوو ئەستێرەی گەشی ئاسمانی ڕاگەیاندنی کوردی، گوڵستان تارا و هێرۆ بەهادین، بە شێوەیەکی نامرۆڤانە کرانە ئامانج. ئەوان نە چەکیان پێ بوو، نە بەشێک بوون لە بەرەی جەنگ؛ تەنیا کامێرایەکیان پێ بوو کە دەبووە دەنگ و ڕەنگی گەل و حەقیقەتیان تێدا تۆمار دەکرد، و قەڵەمێک بوون کە مێژووی بەرخودانی مرۆڤایەتییان دەنووسییەوە. بەپێی ماددەی ٧٩ی پڕۆتۆکۆڵی یەکەمی زیادکراوی ڕێککەوتننامەی جنێف، ڕۆژنامەنووسان لە ناوچەی ململانێکاندا وەک "کەسانی مەدەنی" دەناسرێن و هەر هێرشێکی ئەنقەست بۆ سەر ئەوان، بە "تاوانی جەنگ" ئەژمار دەکرێت. تیرۆرکردنی گوڵستان و هێرۆ، پێشێلکردنی ئاشکرای هەموو پەیماننامە نێودەوڵەتییەکانی مافی مرۆڤ و ئازادیی ڕادەربڕین بوو.

 

دوای دوو ساڵ، ئێمە لێرەین؛ نەک وەک شینگێڕ، بەڵکو وەک درێژەپێدەری ڕێگەی پیشەیی و مرۆیی ئەوان. دەنگی حەقیقەتی ئەوان کپ ناکرێت و قەڵەمەکەیان لە دەستی هەزاران گەنجی تینووی ئازادیدا دەنووسێتەوە. لە ماوەی ئەم دوو ساڵەدا، هێرشەکان تەنیا بەوان نەوەستا، بەڵکو ڕێهەڤاڵانی تری وەک عەزیز کیلۆئۆغلۆ، نازم داشتان و جیهان بەلگین-یش بوونە قوربانیی ئەو عەقڵییەتە تاریکەی کە لە ڕاستی دەترسێت. ئەم زنجیرە تیرۆرە، نیشانەی شکستێکی ئەخلاقی و یاساییە لە ئاست پاراستنی ڕۆژنامەنووسان.

 

ئێستا کە ناوچەکە لە قۆناغێکی هەستیاردایە و هەمووان باس لە دیالۆگ و ئاشتی دەکەن، ئەرکی ڕاگەیاندنی ئازاد قورستر دەبێت. ئێمە دەبینە بڵندگۆی ئەو گەلانەی کە دەیانەوێت لە دەرەوەی چوارچێوە توندوتیژەکان، بە ئاشتی و دیموکراسی بژین. لە ڕوانگەی یاساییەوە، بێدەنگیی کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بەرامبەر بەم تیرۆرانە، هانی تاوانباران دەدات بۆ بەردەوامبوون. بۆیە داوا دەکەین دامەزراوە یاساییەکان چیدی ڕێگە نەدەن بکوژانی قەڵەم لە سزا ڕزگاریان بێت.

 

وتیشی: لە کۆتاییدا، لەبەردەم شکۆی ئەو قوربانییانەدا، بەڵێن دووپات دەکەینەوە: کامێراکانمان و شاشەکانمان ڕەش نابن. ئێمە بە قەڵەم و کامێراکانمان، ڕێبواری ڕێگەی ڕاستی دەبین. تیرۆر دەتوانێت جەستەمان لێ وەرگرێتەوە، بەڵام هەرگیز ناتوانێت ئەو حەقیقەتە بکوژێت کە ئێمە نوێنەرایەتی دەکەین. سڵاو لە گیانی پاکی هەموو ئەو ڕۆژنامەنووسانەی لەپێناو وشەی حەقدا گیانیان بەخشی، سڵاو لە خۆڕاگریی قەڵەمە نەبەزەکان.