ڕۆنیدا هاجی

 

حەسەکە- دوای حەوت ساڵ ئاوارەبوون، لە ١٠ی ئابی٢٠٢٦، یەکەم کاروان بۆ گەڕاندنەوەی ئاوارەکانی سەرێکانیە بەرەو شارە داگیرکراوەکە بەڕێکەوت. لەم کاروانەدا ٤١٠ خێزان بوون. بەڵام دوای ئەوەی کاروانەکە گەیشتە شاری سەرێکانی، لەلایەن گروپە چەکدارەکانەوە هێرش کرایە سەر ئەو خێزانانە. ئەم ڕووداوە نەک هەر شۆکێکی گەورە بوو بۆ ئەو خێزانانەی دوای چەندین ساڵ لە ئاوارەبوون گەڕانەوە، بەڵکو پرسیاری زۆری لەسەر مەرجەکانی گەڕانەوەی سەلامەتی خەڵکی ئاوارەی سەرێکانیێ وروژاند.

 

گەڕانەوەی ئاوارەکان بۆ ناوچەکانی خۆیان یەکێک لە پرسە گرنگەکانی ڕێککەوتنی ٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ی نێوان هێزەکانی سوریای دیموکرات و حکومەتی کاتی لە دیمەشق بوو. بەڵام هێرشکردنە سەر کاروانی یەکەمی سەرێکانیە دەریخست کە هێشتا کێشەی ئەمنی بۆ گەڕانەوەی بنەماڵەکانی سەرێکانیە هەیە.

 

دوای هێرشکردنە سەر کاروانی یەکەم، کۆمیتەی ئاوارەکانی سەرێکانی بەیاننامەیەکی بڵاوکردەوە و داواکارییەکانی بۆ گەڕانەوەی ئاوارەکان بە سەلامەتی ڕاگەیاند.

 

لە بەیاننامەکەدا داوای دەستپێکردنی یەکەم لێکۆڵینەوەی سەربەخۆ و شەفاف لە هێرشەکانی سەر کاروانەکە کراوە. جگە لەوەش پێویستە هەموو وردەکارییەکانی ڕووداوەکە ئاشکرا بکرێت و بەرپرسیارێتی لایەنە پەیوەندیدارەکان بە ڕوونی دیاری بکرێت.

 

لەو چوارچێوەیەشدا لیژنەکە داوای لە حکومەتی دیمەشق و تیمی سەرکردایەتی و لایەنە ئەمنییە پەیوەندیدارەکان کرد کە بەڕوونی بەرپرسیارێتی خۆیان بخەنەڕوو و ڕاستییەکان لەبارەی ئەوەی لە کاتی گەڕانەوەی خێزانەکاندا ڕوویانداوە ئاشکرا بکەن.

 

داواکاری بۆ وەستاندنی گۆڕانکاری دیمۆگرافی

هەروەها لیژنەکە داوای کرد هەنگاوی جددی و کۆنکرێتی بگیرێتەبەر بۆ کۆتاییهێنان بەم دۆخە و ڕاگرتنی هەموو ئەو کارانەی کە ئامانجیان گۆڕینی پێکهاتەی دیمۆگرافیای هەرێمە.

هەروەها داوای گەرەنتی مافی دانیشتوانی ڕەسەنی سەرێکانیە بۆ گەڕانەوە بۆ سەر ماڵ و موڵک و ماڵی خۆیان و بە سەلامەتی لە ناوچە ڕەسەنەکانیاندا زامن بکرێت.

خالیس عومەر، هاوکات دانیشتووی ڕەسەنی سەرێکانیە، باس لەوە دەکات کە لە ساڵی ٢٠١٩ەوە لە شارەکەی خۆی ئاوارە بووە و دوای حەوت ساڵ بە هیوایەکی زۆرەوە گەڕاوەتەوە ماڵەکەی خۆی.

 

خالیسە دەڵێ، لە بنەڕەتدا کوردە، بەڵام لەبەر ئەوەی لە کۆمەڵگەیەکی عەرەبیدا ژیاوە، زمانی کوردیی لاوازە. بە وتەی ئەو، هەرچەندە ساڵانی کۆچکردن سەخت و بە ئازار بوو، بەڵام ئەو ڕۆژە هات کە دەرفەتی گەڕانەوە هاتە پێشەوە، ئەمەش وایکرد ئەو خێزانە بە هەستکردن بە خۆشییەوە بەرەو شارەکەیان بڕۆن. خەلیسە و بنەماڵەکەی بەشدارییان لە یەکەم کاروان بۆ سەرێکانییە کرد، بەڵام جارێکی دیکە بەهۆی دۆخی ئەمنیەوە ناچاربوون بگەڕێنەوە شاری حەسەکە.

 

بە خۆشییەوە چووینە ناو شارەکەمانەوە

خەلیسە ڕوونی دەکاتەوە، کاتێک کاروانەکە گەیشتە سەرێکانی، خێزانەکە بە خۆشی و هەستێکی گەرمەوە تێپەڕین و دەڵێن: بە خۆشییەوە چووینە ناو شارەکەمانەوە، ئەو شارەی هەموو تەمەنمان تێدا بەسەر بردبوو، دوای ئەو هەموو ساڵە دیسانەوە بینیمان، بەڵام ئەم شادییە زۆری نەخایاند، کاتێک کاروانەکە گەیشتە شارەکە، لەلایەن گروپە چەکدارەکانەوە هێرشی کرایە سەر، چەکدارەکان کاروانەکەیان ڕاگرت و گەمارۆیان دا.

 

بە دار و چەقۆ و ئامرازەکانی تر هێرشیان کردە سەرمان

بە وتەی خەلیسە، دوای وەستانی ئۆتۆمبێلەکان، هێرشبەرەکان بە دار و چەقۆ و کەرەستەی دیکە هێرشیان کردە سەر ئۆتۆمبێلەکە و لە درێژەی قسەکانیدا دەڵێن: "کاتێک گەیشتینە سەرێکانییە، گروپێکی چەکدار هێرشیان کردە سەر ئۆتۆمبێلەکەمان، ئەوان سمێڵ و قژیان درێژ بوو و بە چەقۆ و دار و چەک چەکدار بوون، تەقەیان لە تایەی ئۆتۆمبێلەکەمان کرد، دواتر هێرشیان کردە سەر ئۆتۆمبێلەکە و شکاندیان و گەنجانی ناوەوەیان دەرهێنا و... بە شێوەیەکی دڕندانە لێیان دا.

 

خەلیسا ساتەکانی هێرشەکە بەم شێوەیە وەسف دەکات: من و هاوسەرەکەم و منداڵەکانم لە کۆتا بەشی ئۆتۆمبێلەکەدا بووین، دۆخەکە زۆر سەخت و ترسناک بوو، بەڵام دوو کەس لە دانیشتوانی سەرێکانی هاتن و دەرگای ئۆتۆمبێلەکەیان بۆ کردەوە بۆ ئەوەی دەربازمان بێت، ئێمە چووینە ماڵی یەکێک لە خێزانەکانی سەرێکانی، خێزانەکە پێشوازییان لێکردین و لە ماڵەکەی خۆیان داناین، دوای ١٠ خولەک، ئاسایشی گشتی هێزەکان گەیشتن و ئێمەیان بردە شوێنێکی ئارام.

 

ئاسایشی گشتی تا بەیانی پارێزگاری لێکردن

خالیسا ڕوونیشیکردەوە، دوای گەیشتنی هێزەکانی ئاسایشی گشتی، دۆخی خۆیان پشکنین و داوایان لێکردوون شەوانە نەچنە دەرەوە، چونکە ڕێگاکان داخراون و دۆخەکە هێشتا مەترسیدار بووە، و وتی:بەیانی، ئێمە خرانە ناو ئۆتۆمبێلەکە و ئۆتۆمبێلێکی ئەمنی بەدواماندا هات تا گەیشتینە بازگەی هاوبەش و ڕادەستی هێزەکانی ئاسایشی ناوخۆی کردین.

 

حکومەتی کاتی ناتوانێت بە تەواوی ئاسایش کۆنترۆڵ بکات

خالیسە دەڵێت، دوای ئەم ڕووداوە، بۆی دەرکەوت کە ئاسایشی خەڵکی مەدەنی بە تەنیا بە وشە بەدی نایەت، دەبێت میکانیزمێکی ڕوون و پراکتیکی هەبێت بۆ دڵنیابوون لە سەلامەتییان لە سەرەتای جوڵەی کاروانەکەوە تا دەگاتە شارەکەیان، و لە درێژەی قسەکانیدا وتی: “دوای ئەم ڕووداوە، ڕوون بووەوە کە حکومەتی کاتی ناتوانێت بە تەواوی ئاسایش کۆنترۆڵ بکات.

 

تا هێزی ئاسایشی ناوخۆ نەچێتە ناو شارەکە، ئێمە ناگەڕێینەوە

خالیسە ئاماژەی بەوە کرد کە پێویستە پێش ئەوەی خێزانەکان جارێکی تر بەرەو سەرێکانی بکەونە ڕێ، گرووپە چەکدارەکان لە شارەکە بچنە دەرەوە و ئاسایشی مەدەنییەکان دەستەبەر بکرێت. لەبەر ئەوەی کێشەی سەرەکی بۆ سەرجەم کۆچبەران کێشەی ئاسایشە، و وتی: ئێمە دەمانەوێت بگەڕێینەوە شارەکەی خۆمان. دەبێت گرووپە چەکدارەکان لە شار بچنە دەرەوە و ئەو کەسانەی ماڵەکانیان داگیر کردووین دەربکرێن. دەبێت ئاسایش پێش ئێمە بچێتە ناو شارەکەوە. ئێمە بڕوامان وایە ئەگەر ئاسایش و هێزە ئەمنییە گشتییەکان بپێکەوە لە شاردا بن، هیچ کەسێک ناتوانێت بە ئاسانی هەڕەشە لەو خێزانانە بکات کە دەگەڕێنەوە. بۆیە بڕوامان بە هێزی ناوخۆیی خۆمان هەیە و دەمانەوێت لەگەڵماندا بن.

 

ئێمە مافی گەڕانەوەمان دەوێت

خالیسە عومەر لە کۆتایی قسەکانیدا ڕوونی دەکاتەوە کە ساڵانی کۆچبەری نەیانتوانیوە ئارەزووی گەڕانەوەیان لەناو ببات و وتی: “ئێمە مافی گەڕانەوەمان دەوێت. دەمانەوێت ئاسایش لە شارەکەماندا دابین بکرێت و بگەڕێینەوە. ئێمە ماڵ و موڵکی خۆمان بۆ هیچ کەسێک بەجێناهێڵین. ئامانجی ئەوان لە هێرشەکانی سەرما ئەوەیە کە ئێمە دەست لە مافی گەڕانەوەمان هەڵبگرین.

 

https://youtu.be/7mPAM-Vbaqs?si=645ux57pFW_4YThr