ژنان... بونیادنەرانی ژیان و ئاشتی

عەفاف حەسکی- ئەندامی لیژنەی کۆردیناسیۆنی ئەنجومەنی ژنان لە باکوور و ڕۆژهەڵاتی سووریا

ژن لە سەرەتای سەرهەڵدانی مێژووەوە تەنها نیوەی کۆمەڵگە نەبووە، بەڵکو بونیادنەری نیوەکەی تر بووە، ئەوان بوون کە یەکەم دەنکە گەنمیان لەسەر ئاگری دانای پێگەیشت و بە دەستی خۆیان یەکەم تەندووریان بونیادنا و ماڵەکەیان کردە نیشتمان، یەکەم پیتیان وت بۆ ئەوەی دەنگیان ببێت بە زمان، یەکەم ترپەیاندا بۆ ئەوەی جەستەی ببێتە ژیان.

 

ژنە کوردەکەش وەک خوشکە سوورییەکەی بە هەموو هەمەچەشنییەکەیەوە هەرگیز لە پەراوێزی بوون نەبووە، بەڵکو لە دڵی خۆیدا بووە و ژیان بەخشیوە و پاراستوویەتی و ئاشتی دەچێنێت کاتێک ئەوانی دیکە توانای دروستکردنی بارود و هەڵگیرسانی شەڕیان نییە.

 

ئەم پێشەکییە ئاهەنگگێڕان نییە بۆ ڕۆڵێکی نەریتی، بەڵکو بناغەی تێگەیشتنێکی نوێیە، ئەو ژنەی ژیان درووست دەکات توانای بەرگریکردن و شایستەیترینە کە پێشەنگایەتی ڕزگارییەکەی بکات.

 

لەم تێگەیشتنە قووڵەوە، یەپەژە تەنها دامەزراندنی هێزێکی سەربازی نەبوون، بەڵکو ڕاگەیاندنی شۆڕشێکی هزریی قووڵ بوون لە دژی ئەو ئەقڵی پیاوسالارییەی کە زاڵ بووە بەسەر مێژوو و کۆمەڵگەدا، ئەقڵێک کە لەسەر بنەمای سێ لایەنی کۆنترۆڵکردن و خاوەندارێتی و دوورخستنەوە دامەزراوە، بۆ ئەوەی ژن لە چوارچێوەی تەسکدا پێناسە بکات کە ڕۆڵی ڕاستەقینەییان وەک هێزێکی چالاک لە ژیاندا بێبەش دەکات.

 

لە جزیرە و کۆبانێ و ڕەققە و باغۆز و لە هەر مەترێک کە بە دەستی ئەو شەڕڤانانە ڕزگاریان بوو، ژنانی ئەو یەکانە سەلماندیان کە ئازایەتی سیفەتێکی پیاوانە نییە، بەڵکو بەهایەکی مرۆییە و بەرگریکردن لە کۆمەڵگە دۆمەینی تایبەتی ڕەگەزێک نییە بەسەر ڕەگەزێکی دیکەدا.

 

ژنان لە دژی داعش چەکیان هەڵگرت کە مەترسیدارترین ڕێکخراوی تیرۆریستی سەردەمی ئێمەیە و لە بەرەکانی پێشەوەی ڕزگارکردنی ناوچە بەرفراوانەکانی سووریا بوون، ئەوان تەنها تاریکی داعشیان دەرنەکرد، لە ڕێگەی بەرخۆدانەکانیانەوە، نموونەیەکی نوێیان بۆ پەیوەندی نێوان ژن و کۆمەڵگە خستەڕوو، پەیوەندییەک لەسەر بنەمای هاوبەشی و بەرپرسیارێتی، ئەو ڕاستییەیان جێگیر کرد کە ژنان نەک تەنها زیانبەرکەوتووی شەڕن، بەڵکو ئاشتیخواز و سەرکردەی ڕزگاریخوازیشن.

 

ئەمڕۆ، کە لە بەربەستی لاپەڕەیەکی نوێ لە مێژووی سووریادا وەستاوین، شاهیدی هەوڵە سیستماتیکییەکان دەبین بۆ دووبارە بەرهەمهێنانەوەی ئایدۆلۆژی کۆن بە شێوەی نوێ، مەترسیدارترینی ئەم هەوڵانە کاتێک سەرهەڵدەدات کە پرسی بونیادنانی سوپای نوێی سووریا وروژێنرا، دەنگەکان هەوڵدەدەن ڕۆڵی ژنان کەمبکەنەوە و ئەو ئەزموونە ناوازەیە پەراوێزبخەن کە یەپەژە پێشەنگایەتی دەکەن.

 

قسەکردن لەسەر دامەزراوەیەکی سەربازی نیشتمانی کە ژنان بەدەر دەکات یان ڕۆڵی ژنانی شەڕڤان کە لە تاریکترین بارودۆخدا بەهای خۆیان سەلماندووە پەراوێز دەخات، تەنها بۆچوونێکی ڕێکخراوەیی نییە، بەڵکو درێژکراوەی سیستەمێکی کەمکردنەوەیە کە بەرخۆدان و ئەو ڕاستیە نوێیەی کە خوێنی شەهیدان سەپێنراوە پشتگوێ دەخات.

 

مافی ژن بۆ چوونە ناو سوپا، نە چاکە، نە دیارییەک کە بتوانرێت هەڵبوەشێتەوە، مافێکی سروشتی و مرۆیی و یاساییە و ئەرکێکی نیشتمانییە، سوپا، وەک دامەزراوەیەک بۆ پاراستنی کۆمەڵگە و نیشتمان، دەبێت ڕەنگدانەوەی پێکهاتەی ئەو کۆمەڵگەیە بێت، ئەگەرنا بەشێکی بنەڕەتی لە ڕۆح و هێزی خۆی لەدەست دەدات.

 

دوورخستنەوەی یەپەژە لە هاوکێشەی سوپای نوێی سووریا، خودی دامەزراوە سەربازییەکە لاواز دەکات، بەو پێیەی وزەیەکی بێئەندازە و ئەزموونی کۆبووەوەی شەڕی تیرۆر لەدەست دەدات، لەوەش گرنگتر، ئەو کۆمپاسە ڕەوشتییە لەدەست دەدات کە ژنان هەمیشە لەناو ڕیزەکانی شەڕڤاناندا نوێنەرایەتیان کردووە، کۆمپاسێک کە بەردەوام ئەوەمان بیردەخاتەوە کە ئامانج پاراستنی مرۆڤایەتییە نەک کۆنترۆڵکردنی.

 

ڕووبەڕووبوونەوەی ئەقڵی پیاوسالاری بە واتای ململانێ لەگەڵ پیاوان نییە، بەڵکو بە واتای ڕزگارکردنی مرۆڤایەتی چ ژن و پیاو لە چەمکەکانی هەژموون و ژێردەستەیی.

 

سەبارەت بە نەریتەکان، دەبێ ئازایەتی ئەوەمان هەبێت کە جیاوازی بکەین لە نێوان ئەوەی کە زیندووە و ئەوەی لەناو ئەواندا مردووە، ئەو نەریتانەی کە ڕێز لە مرۆڤایەتی دەگرن و بەها بەرزەکان دەچەسپێنن بەشێکن لە ناسنامەی ئێمە، لە کاتێکدا ئەوانەی کە ژنان بەرتەسک دەکەنەوە و ڕێگریان لێدەکەن لە بەرگریکردن لە زێدیان و بەشداریکردن لە بڕیاردانیدا، نەریتە بەسەرچووەکانن کە ڕۆحیان لە بەرامبەر بەرخۆدانی هەزاران ژنە شەهیددا مردووە.

 

ئەو ئاشتییەی ئێمە بەدوایدا دەگەڕێین تەنها نەبوونی شەڕ نییە، بەڵکو بوونی دادپەروەرییە، دادپەروەری لە کۆمەڵگەیەکدا بەدی نایەت کە ژنان لە پۆستی بڕیاردان دوور بخرێنەوە یان ڕێگرییان لێ بکرێت لە بەشداریکردن لە پاراستنیدا.

 

ئەمڕۆ لەبەردەم بەرپرسیارێتییەکی مێژووییدایە، دەبێ لە بەرامبەر بەرخۆدانی ئەو هەزاران ژنە شەهیدەدا بمێنینەوە کە بە خوێنییان ئەم ڕێگایەیان خۆش کرد، شار و گوندەکانیان لە ستەمی تیرۆر ڕزگار کرد و هیوای ژیانێکی ئازاد و شکۆمەندانەیان بۆ گەلی سووریا گەڕاندەوە، ڕێگە بە بەرهەمهێنانەوەی هەمان ئەو ئەقڵیەتە دەدەین کە هەوڵی پەراوێزخستنیان و سڕینەوەی کاریگەرییەکانیان دەدا.

 

کڕنۆش بردن بۆ ڕێزگرتن لە گیانی شەهیدان بەس نییە، دەبێت بگۆڕدرێت بۆ هەڵوێست، بۆ کردار، بۆ ئیرادەیەک بۆ دڵنیابوون لەوەی ژنان لە شوێنی شیاوی خۆیاندا بمێننەوە وەک هاوبەشی تەواو لە بەرگریکردن و بونیادنانی داهاتووی سووریایەکی نوێدا.

 

گەورەترین سەرکەوتن کە ژن بەدەستی هێنا تەنها لە ڕزگارکردنی خاکدا نەبوو، بەڵکو لە ڕزگارکردنی هۆشیاریشدا بوو، گەورەترین شەڕ کە ئەمڕۆ ئەنجامی دەدەین، دامەزراندنی ئەم هۆشیارییە وەک ڕاستییەکی نەگەڕاوە.

 

با بە خواستێکی نەشکاو و باوەڕێکی نەبڕاوە و ئیرادەیەک کە لە ئازادیی ژناندا ئازادی هەموو ژیانێک ببینێت و بە ئامادەبوونی تەواویان لە سوپا و دامەزراوە مەدەنییەکان، لە هەموو لایەنەکانی گەلدا مسۆگەربێت بۆ سووریایەکی مەدەنی و دیموکراتیک کە بەسەر تاریکیدا سەربکەوێت، هەروەها  لەسەر ئەم ڕێگایە بەردەوام بین.