پڕوپاگەندە، دەسەڵاتێکی شاراوەی میدیا
ماردین عەبدولکەریم - ڕۆژنامەنووس
بۆ تیشک خستنەسەرئەم تایتڵە، سەرەتا دەبێ پێناسەی هەردوو چەمکی میدیا و پروپاگەندە بکەین، پاشان بەراوردیان بە رەوشی ئەمڕۆی رۆژنامەگەریی لە باشووری کوردستاندا بکەین، تا بزانین میدیاکان تاچەند پەنا بۆ پروپاگەندە دەبەن و وەک دەسەڵاتێکی شاراوە بۆ بەدیهێنانی ئامانجێکی شاراوە بەکاریدەهێنێن؟ ئەی وەرگرەکان تا چەند لەم تاکتیکە بەئاگان؟
بۆ ئەو مەبەستە هەوڵدەدەم وەک راگەیاندکارێکی بەئەزموون، لەوبارەیەوە دەستنیشانی خاڵە نەرێنییەکانی ئەم قۆناغەی ئێستای میدیا بکەم، کە مەبەست لێی بەئاگاهێنانەوەی دەسەڵاتی چوارەم و وەرگران و راگەیاندکاری پیشەییە.
لە راستیدا بڕوامان وایە ئەمڕۆ زۆرێک لە میدیای سیاسیی کوردی بەئاقارێکدا دەڕوات، کە پروپاگەندەی سپی و خۆڵەمێشی تێپەراندووە و لە رێدایە بەرەو پروپاگەندەی رەش، چونکە ئەم مۆدێلە لە راگەیاندن زۆرکات ئیتیکی رۆژنامەوانی و پرەنسیپەکانی میدیای ئەکادیمی تێپەڕاندووە.
کەواتە با پێناسەیەکی زانستییانە بۆ پروپاگەندە بە نموونە بهێنینەوە و بزانین ئێمە بە رەشبینی لە پروپاگەندە دەڕوانین، یان پروپاگەندە خۆی چەمکێکی تێکدەرە، یان میدیای کوردی بە هەڵە بەگەڕیخستووە. هەڵبەت یەکێک لە پێناسە باوەکان دەڵێ: (پروپاگەندە درۆیەکی باوەرپێکراوە بۆ گێلکردن و خەڵەتاندن لە بواری ئابووریی وئایینی و سیاسیی)دا، بەڵام بەو هۆیەی هەموو میدیاکانی باشوور حزب و سیاسییەکانی لە پشتە، دڵنیاین دەستیان لە لایەنی ئابووریی و ئایینیش نەپاراستووە و هەمووانیان بە سیاسیی کردووە، هەربۆیە وا باشترە لەم وتارەدا تەنیا لایەنی پروپاگەندەی سیاسی بخەینە ژێر میکرۆسکۆبەوە.
لە پروپاگەندەی سیاسیدا میدیا وەک ئامرازیک بەکاردەهێندرێت و لە رێیەوە پەیامێکی تێکەڵ لە کاری راگەیاندن و ئامانجە شاردراوەکان دروستدەکرێت، بە مەبەستی شکاندنی لایەنی نەیار و خراپ پیشاندان و لۆمەکردن و زەلیلکردنی ئەولایەنە لای شوێنکەوتووانی، هەروەها هەر لەو ڕێیەوە هەوڵدەدات ئەو لایەنە بەخۆدزینەوە لە بەرپرسیارێتی خەتابار بکات، بۆ ئەمەش داتای ناڕاست و ژمارەی گەورە دەخاتەروو، یان پروپاگەندەکەی رەشتر دەکات و وشەکانی خیانەتی نیشتمانی و ناپاکی و پەیوەندیی نامەشروع و ناشەرعی دەداتە پاڵ نەیارەکانی، لەبەرامبەردا دروشمەکانی پاکی و خۆراگری و راستگۆیی و پاراستنی سەروەریی خاک و نیشتمانپەروەریی بۆ خۆی هەڵدەبژێرێت، زۆرجاریش لە ئەگەری بە درۆخستنەوەیدا ئەم دروشمانە هاوپێچ بە ترس و تۆقاندنی جەماوەر دەکات.
پروپاگەندەی سیاسیی بۆ ئەوەی بەرگی هەواڵ بە ساختەکارییەکان بپۆشێ جارجارە برێک لە راستی تێکەڵ بە داتاکان دەکات، تا دەستە شاراوەکەی میدیا مەبەستدارە سیاسییەکە وەدەرنەکەوێ، هەموو ئەمانەش وادەکەن لایەنی بە ئامانجگیراو ئاگای لەدەوربەر نەمێنێ و تەنیا سەرقاڵی خۆی بێت.
لەم هەلومەرجانەدا گەر وەرگر بەئاگاییەوە نێوان دێرەکان نەخوێنێتەوە، ئەوا کاریگەریی لەسەر بیرکردنەوە و هەست وهەڵوێستیان دروستدەکەن و پروپاگەندەچییەکان بە ئاراستەی ئامانجەکەیاندا دەیانبەن، ئێوەش دەزانن هەموو ئەمانە لە میدیا کوردییەکاندا بە روونی رەنگی داوەتەوە، لەم نێوەندەشدا زەرەرمەندی یەکەم و کۆتایی هەمیشە میللەت و نەتەوە و خاک و نیشتمان بووە و میدیاکان بێگوێدانە پیرۆزییەکان، نەتەوە و نیشتمانیان کردۆتە کەرەستەی پروپاگەندە و بەوهۆیەوە دەنگی میللەت دابەشکراوە.
دەبا ئەوجا پێناسەیەکی زانستییانە بۆ میدیایەکی دوورلە پروپاگەندە بکەین، لە راستیدا ئەرکی دەسەڵاتی چوارەم لە سادەترین پێناسەدا چاودێریکردنی حکومەت و پەرلەمانە ئەوەی کورد لە ئێستادا نییەتی، هەروەها دەستگەشتنی هاووڵاتییە بە زانیاریی پشتراستکراو بە سەرچاوە، ئەمڕۆ هەواڵە کوردییەکان بەم شێوەیەن: سەرچاوەیەک کە ئامادەنەبوو ناوی ئاشکرا بکەین، سەرچاوەیەکی نادیار، سەرچاوەیەکی ئاگادار، نەبوون یان شاردنەوەی سەرچاوە دوو لێکدانەوە هەڵدەگرێ، یان بۆ هەوڵی گێلکردن و خەڵتاندنی میللەتە، یان بە ئاشکرا ئاماژەی ترس و تۆقاندنە و پێماندەڵێن، کە فەزایەکیش بۆ ئازادی بیروڕا نەماوە، ئەگەرنا شوێنی رۆژنامەنووس کەی بەندیخانەیە!
هەروەها ئەرکێکیتری میدیا داکۆکیکردنە لە مافی خەڵک، بەڵام ئەوە دوو دەیەیە میللەت قەیرانی مووچە و ئاو و کارەبا و گاز و بەنزین و رێگاوبان و دەرمان و بیمەی تەندروستی و دەیان قەیرانیتری هەیە، کەواتە کاتێ دەوترێ حکومەتی خۆڕاگر، ئەمە پێدانی هەواڵ و زانیارییە، یان بەکارهێنانی دەسەڵاتی شاراوەی میدیایە بۆ گێلکردن و خەڵەتاندنی میللەت.
بۆیە دەبێ وەرگر بە نمایشی هەندێ تیڤی و سۆشیال میدیای بێناسنامە تێنەکەون، کاتێ ئامانجیانە ئاراستەی بیرکردنەوەتان لە بەرژەوەندیی مانەوەیان بگۆڕن، باشترە میدیاکانی دەسەڵاتیش هونەری پروپاگەندە و ئەو هێزە شاراوەیەی بۆ گۆڕینی ئاراستەی بیرکردنەوە و هەست و هەڵوێستی دوژمنانی کورد، لەپێناو سەندنەوەی مافەکانی کورد بەگەڕبخەن، نەک یارییکردن بە هەست و نەستی میللەتێکی ماندوو.