Hesekê – Jinên ji Misir, Lubnan, Sûdan û Yemenê peyamên piştgiriyê ji şervanên jin ên Yekîneyên Parastina Jinan (YPJ) li Rojava re şandin û spasiya xwe ji bo rola jinan di parastin û bihêzkirina civakê de anîn ziman.

Peyamên ku gihîştin rêveberiya YPJ’ê, peyamên siyasî û mirovî ne, vîzyona jinên herêmê ji bo rola wan di ewlehî û aştiyê de nîşan didin.

Jinek ezmûna YPJ’ê weke "ronahiya bêdawî û mîrateyek ku divê neyê windakirin" bi nav kir û tekez kir ku bihêzkirina jinan di saziyên ewlehî û leşkerî de "ne vebijarkek paşxistî ye, mecbûriyeteke qanûnî û exlaqî ye, ji hêla prensîba wekheviyê ve tê ferzkirin.

Di nameyê de wiha hat gotin: "Îro em ne tenê li ser bingeha dîrokê, li ser pabendbûnên zelal û bêguman jî radiwestin. Ji Biryara 1325 a Konseya Ewlekariyê ya li ser Jinan, Aştî û Ewlehiyê bigre heya pergala mafên mirovan a navneteweyî ku dewletan mecbûr dike wekhevî û ne cudakarî bikin. Ev ne tenê slogan in peymanên exlaqî û qanûnî ne ku rola jinan weke hevkarên tam di çêkirina aştiyê de, di demên şer û her wiha di demên ji nû ve avakirinê de nas dikin. Ezmûn, qehremanî û riya ber bi wekheviyê ve ne berhema kêliyê ne, ne jî berhema hewldaneke demkî ne lê belê encama dîroka dirêj a têkoşîna jinan a berhevkirî ye ku ji hêla jinên bi zordarî û paşguhkirinê re rû bi rû mane, êş veguherandine hişmendiyê û bêpariyê veguherandine kiryarên berxwedanê.

Ev mîrateya têkoşînê ne tenê bîranînek e ku were vegotin, hêzeke zindî ye ku me neçar dike em fêr bibin, ava bikin û rêwîtiyê bênavber bidomînin. Mafê jinan ê xebatê mafek xwezayî ye ku li ser bingeha zayendê nayê sînordarkirin an kêmkirin û ev hem bê îstîsna, di nav de saziyên ewlehî û leşkerî jî vedihewîne...Ya ku îro hewce ye ne tenê sûdwergirtina ji vê ye, mîrate, lê ji bo hembêzkirina wê û avakirina li ser wê. Weke bingehek zexm ji bo rûbirûbûna pergalên cudakariyê û pergalên ku li dijî wekheviyê radiwestin."

Jineke Yemenî  di nameya xwe de wiha nivîsandiye: "Ez jinek ji Yemenê me lê ne bi tenê me. Ez temsîliyeta her jinê me ku xwe di dilê şer de, li ser sînorên wê, yan jî di bin siya wê ya giran de dîtiye. Ez van gotinan ne weke kesek zirardîtî, weke kesek saxmayî û dengê ku red dike bêdeng bimîne dinivîsînim. Zêdetirî deh salan e, wek bi hezaran jinan di cîhana ku şer dubare dibin de dijîm, rû diguherin lê êş wekî xwe dimînin. Di vê dinyayê de, her gav ji me re dihat gotin ku parastin ji derve, ji hêzek bilindtir, ji çekên mezintir tê. Lê rastiya ku em jin fêr bûn bi tevahî cuda bû.

Me jinan li herêmên şer, li Sûriye û deverên din dît ku bi rêxistinên tundrew ên wekî DAIŞ’ê re rû bi rû dimînin, ne ji ber ku ew ji şer hez dikin ji ber ku wan fêm kir parastina jiyanê nayê paşxistin. Ev jin ne tenê şervan bûn, parêzvanên mirovahiyê, bîranîn û tiştê ku ji wateya axê maye bûn. Ji ber vê yekê, 'parastina jinan' êdî ne têgeheke kevneşopî ye ku tenê bi wê ramanê ve girêdayî ye ku ew hewceyê kesekî ne ku wan rizgar bike lê bûye têgehek pir kûrtir. Ew Yekîneyên Parastina Jinan û hemû ezmûnên bi vî rengî ne tenê formasyonên Leşkerî ne."

Di peyama xwe de rojnamevan Zîkra Ehmed Elî pesnê rola şervanên jin di rûbirûbûna bi DAIŞ’ê re da û diyar kir ku wan "dersek berfireh li ser şiyana jinan a biryardarbûn û parastinê li eniyên pêş dan."

Peyama xwe wiha domand: "Hûn di pêşengiya avakirina baskê leşkerî yê jinan ê bi tevahî yekgirtî de bûn û di şerê li dijî rêxistinên herî hov û dijminane yên daiş’ê de roleke girîng lîstin heta ku we serkeftin bi dest xist... Dema ku hewcedarî bi we çêbû, hûn neşikestin û rola jinan veguherand hêzek bi heybet, şiyan, hêz û dîsîplîna leşkerî ya berbiçav nîşan da... Em di daxwaza we de bi we re ne û mafê we heye ku hûn ji bo vê daxwazê bidomînin hûn weke şervan û hêzek girîng a jinan tevlî artêşa nû ya Sûriyeyê bibin, navika vê sazûman û hêza leşkerî pêk bînin... Ger aliyê din vê daxwazê bifikire, ew ê bibîne ku ew şiyana artêşa Sûriyeyê ya parastina welat xurt dike."

Di peyamekê de ji Lubnanê, endama Akademiya Jineolojiyê Alaa Farah wiha nivîsandiye: "Hûn ne tenê şervanên li qada şer in, sembolên zindî yên hêz, îrade û rûmetê ne. We ji cîhanê re îsbat kir ku jin dikarin li eniyên pêş bisekinin, ax, gel û nirxên xwe bi biryardariyeke bêdawî biparêzin.

Têkoşîna we ne tenê bi hilgirtina çekan ve sînordar e; ew têkoşînek ji bo azadî, edalet û wekheviyê ye. Ew peyamek e ji bo her jinek li cîhanê ku dengê wê girîng e… Hûn astengiyan dişkînin, stereotîpan dişkînin û dîrokek nû dinivîsin ku dê bi serbilindî ji nifşên pêşerojê re were vegotin… Ez bi gotinên xwe li gel we radiwestim, ez bi dil û can piştgiriyê didim we û ez di her gavek ku hûn diavêjin de ewlehî û hêzê ji we re dixwazim. Hûn îlham in û dengê we dê berdewam bike, çiqas şert û merc dijwar bin jî."

Ji Sûdanê dengê berxwedan û piştevaniyê bilind bû

Ji Sûdanê, çalakvana jin Huda Taj El-Esfiya piştgiriya xwe ji bo tevlîbûna Yekîneyên Parastina Jinan bo artêşa Sûriyeyê anî ziman û wê wek "gavek ber bi peymanek civakî ya nû ve li ser bingeha hemwelatîbûna wekhev û hevkariya neteweyî" bi nav kir.

Di peyama xwe de Huda wiha got: "Ez piştgiriya xwe ya tevahî ji bo entegrekirina Yekîneyên Parastina Jinan (YPJ) di nav artêşa Sûriyeyê de û teqdîrkirina xwe ya kûr ji bo rola wan a girîng di têkbirina DAIŞ’ê û parastina sivîlan ji zilm, tundî û tundrewiyê de diyar dikim. Van yekîneyan mînakek berbiçav a wêrekî, dîsîplîn û pabendbûna mirovî danîne û piştrast dikin ku parastina welat ji parastina rûmet, azadî û wekheviyê nayê veqetandin. Entegrekirina wan a saziyî gavek temsîl dike ku ji aliyê ewlehiyê ve derbas dibe, taybetmendiyên peymanek civakî ya nû li Sûriyeyê, li ser bingeha hemwelatîbûna wekhev, hevkariya neteweyî û naskirina rola jinan wek aktorek yekgirtî di avakirina ewlehî û aştiyê de, dihewîne. Ev ê profesyonelîzma saziya leşkerî zêde bike û têkiliya di navbera dewlet û civakê de ji nû ve pênase bike.

Bi heman awayî, ez li bendê me ku Sûdan dawî li vê pevçûnê bîne û asoyek neteweyî veke ku peymanek civakî ya nû ji bo Sûdanek nû ava bike, ku tê de hemwelatîbûn ji bo her kesî bêyî cudahî tê pêkanîn û ku nakokî bi rêya siyaset û edaletê têne birêvebirin, ne bi çekan, da ku aştî bibe hilbijartinek daîmî û pêşerojek hevpar ku hemû kur û keçên xwe hembêz bike."

YPJ’ê pêdîviyek ji bo parastina jiyan û rûmeta jinan e

Rojnamevan Nisrîn Maatouk di peyama xwe de şervanên YPJ’ê wek "parêzvanên rojê" bi nav kir û tekez kir ku wan têgeha qehremaniyê li Rojhilata Navîn ji nû ve pênase kirine û ezmûna wan "wê di bîra Sûriyeyê de wek nîşaneyek bimîne". Nisrîn got: "Di dîroka pevçûnên hemdem de, dema ku behsa berxwedana gel tê kirin, hin qonaxên girîng derdikevin pêş û di nav wan de ya herî berbiçav ezmûna Yekîneyên Parastina Jinan (YPJ) ye. Ev ezmûn ne tenê bersiveke leşkerî bû li hember gefan, lê pêdiviyeke hebûnî bû ji bo parastina jiyan û rûmeta jinan di demekê de ku hêzên tundrewî û tarîtiyê li hev dicivin.

Van yekîneyan di avakirina hevkêşeyek nû de li Rojhilata Navîn bi ser ketin: ku parastina civakê bi hêzkirina jinan û çalakkirina wan ji bo parastina xwe dest pê dike. Îro dema ku em vê mîrateyê bi bîr tînin, divê em tekez bikin ku ezmûna meydanî û rêxistinî ya ku ji hêla bi hezaran jinan ve di van yekîneyan de hatî berhev kirin, sermayeyek neteweyî ya bêqîmet e. Her vîzyonek ji bo aramiya pêşerojê li herêmê divê parastina van destkeftiyan li ber çavan bigire û rola çalak a berdewam a jinan wek hêzek ku maf û azadiyan diparêze û garantî dike misoger bike.

Ezmûna Yekîneyên Parastina Jinan dê di bîra Sûriyeyê de wek nîşanek bimîne, ne tenê ji ber ku ew rêxistinek çekdarî bû ku di demek dijwar de ji dayik bû, lê di heman demê de ji ber ku ew destê ku dirêjî parastina kesên lawaz bû û rê li ber şikandina îradeya jinên Sûriyeyê ji hêla bahozên terorîzm û nezanînê ve girt.

Ji bo kesên ku nêzî 15 salan e nêzîkatiyek domdar bûn û tu kelehek bêwestan bûn. Bi saya we û mêrxasiya we erd bêşikest ma û zarok ewle man. Em bi serbilindî pesnê we didin û em di we de silavê li ruhê berxwedanê dikin ku ji bo hemû jinên cîhanê bûye çira.

Rêveberiya YPJ’ê dê bersiva nameyan bide

Hêjayî gotinê ye ku rêveberiya Yekîneyên Parastina Jinan dê di rojên pêş de daxuyaniyek fermî bide da ku bersiva peyaman bide û tekez bike ku piştgiriya jinan li Rojhilata Navîn "ruhê hevgirtina jinan a sînor derbas kiriye xurt dike" û girîngiya rola berdewam a jinan di parastina civakê û avakirina aştiyê de piştrast dike.