lîsta rojê

09:58

Tê qebûlkirin ku yekem belgeya nivîskî ya têgeha ‘azadî’ di dîroka mirovahiyê de vedibêje, di tabletên şaristaniya Sumerî de tê dîtin. Têgeha ku bi Sumerî wekî ‘Amargî’ (an Amagî) tê zanîn, di tabletên reformên Qiral Urukagina yên 2350 BZ. de xuya dike.

08:20

Zarê fîlmek dramatîk a bêdeng a sala 1926’an e ku li ser Kurdên Êzîdî hatiye çêkirin. Ew wekî yekem fîlm tê hesibandin ku sosyolojiya Kurdan aniye ser ekrana mezin. Fîlm di 9’ê Mijdara 1926’an de hate pêşandan û derhêner, Hemo Beknazaryan bû.

08:35

Fîlmê “Pêncê Esrê”, ji dramayek civakî bêtir e. Çîrokek sembolîk e li ser rewşa jinan a di civakên piştî şer de.

11:05

Dîwarê “Hêvî û Pel” vîzyona hunermendê Sûdanî Alaa Satêr a rêwîtiya penaberan wekî tevgerek berdewam ber bi ewlehiyê ve temsîl dike, laşên mirovan û çûkan di metaforek dîtbarî ya bihêz de bikar tîne.

10:29

"The Hours", ku adaptasyoneke şahesera Virginia Woolf "Mrs. Dalloway" e, bi awayekî bihêz nîşan dide ka jin çawa mîna xelekên zincîrekê bi hev ve girêdayî ne.

09:39

Zabel Yesayan, nivîskarek sosyalîst-femînîst a Ermen ku şer, jenosîd û sirgûnan dîtiye, tarîtiya serdema xwe bêyî ku wê romantîze bike vegot. Tevî zilmê, Zabel li pey rastiyê çû, mîrateyek wêjeyî û siyasî ya bihêz li dû xwe hişt.

09:28

Bajarê kevnar ê Marî ku li nêzî bajarokên Ebû Kemal û Baxozê yê li ser sînorê Sûriye-Iraqê ye, di dîroka Mezopotamyayê de wekî yek ji navendên herî girîng ên şaristaniyê tê hesibandin.

08:00

Her çendî ev fîlm di serî de wekî çîroka gundekî biçûk xuya bike jî di rastiyê de vegotineke siyasî, sosyolojîk û sembolîk a qat bi qat pêşkêş dike. Fîlm li gundekî biçûk ê Lubnanê derbas dibe li cihê ku misilman û xirîstiyan bi hev re bi aştiyane dijîn.

09:07

Pirtûka bi navê ‘Jinên Komela’ ya Fatime Kerîmî, di yek ji demên herî girîng ên têkoşîna Rojhilatê Kurdistanê de rola gerîlayên jin ên Kurd û ezmûnên wê, bi nêrînek lêkolînê nirxand. Berhem zayenparêziya civakî, şoreş û pergala civakî-siyasî lêkolîn dike.

09:51

Fîlmê ‘Bêje Şehrazad’ bi rêya karaktera pêşkêşvanek televîzyonê ku bi nakokiyek di navbera serkeftina xwe ya pîşeyî û zextên jiyana xwe ya zewacê de rû bi rû ye, dermankirinek dramatîk a rastîn pêşkêş dike.

10:37

Jiyana Ayşe Denîz ku piştî berxwedana Gezî hatî girtin û di raya giştî de wek ‘Keça bi fulara sor’ tê nasîn; ji rêwîtiya pêvajoya girtîgehê heta Rojava dirêj dibe, di bîra me de cih girt.

10:08

Dayîkên Şemiyê bi salan li heman qadê, bi heman wêneyan û bi heman êşê rûniştin, dest ji lêgerîna zarokên xwe bernedan. Di van rojên ku behsa aştî û hevrûbûnê tê kirin de hê jî Qada Galatasarayê bi dengê wan olan dide.

11:34

Li Toronto, Kanada, Mîno Hamilî ji bo bîranîna Xezal Mewlanî, şervana Kurd ku di êrîşeke dronê ya Îranê de jiyana xwe ji dest da, reqsa "Helberkî" hat pêşkêşkirin. Performansê şîn û berxwedan anî cem hev, bîranîna şervana Kurd li ser dikê vejand.

09:27

Suffragette fîlmek dramatîk a dîrokî ya sala 2015’an e, li ser têkoşîna dijwar û îlhambexş a jinan li Îngilistana destpêka sedsala 20’an ji bo bidestxistina mafê dengdanê û namzediyê ye.

08:15

Parka Dîrokî ya Mafên Jinan a Neteweyî ku li Senece Falls a eyaleta New Yorkê ye, yek ji cihên girîng ên dîrokî tevgera parastina mafên jinan e.

09:45

Ji nû ve nirxandina karakterê "Renata" di rêzefîlma "Big Little Lies" de nîqaşên li ser wêneyê jinên serkeftî di medyayê de, ji nû ve vejandiye. Ev wêne pir caran serkeftinê bi dewlemendî û statuya civakî ve sînordar dike.

12:33

Îtidal Rafaa yek ji nivîskarên herî girîng ên çîrokên kurt li Sûriyeyê derketiye holê; di tevahiya rêwîtiya xwe ya wêjeyî de, wê perspektîfek mirovî ya kûr li ser pirsgirêkên jinan û civakê pêşkêş kiriye.

09:45

Berxwedana Gabrîela Sîlang, yek ji kesayetên sembolîk ên têkoşîna serxwebûnê ya li Fîlîpînê li dijî kolonyalîzma Spanyayê, îro jî bi rêya rêxistina jinan a GABRIELA ku navê wê li xwe dike, li dijî emperyalîzm û zîhniyeta baviksalar berdewam dike.

09:26

Lîlîth, ku di dengê Nena Venetsanou de ji nû ve hatiye dinê, ne tenê fîgurek mîtolojîk e; ew wekî bîranîna hevpar a jinên ku di nav pergala baviksalarî de hatine dûrxistin derdikeve holê, sembola hêrsa tepeserkiriye.

08:15

Rufayda El-Eslemiya (Rufaida Al-Aslamiya), di dîroka Îslamê de wek yekem hemşîreya jin tê zanîn, pispora cerahî û xizmetên civakî ye. Di dema Hz. Mihemed de, di şeran de birîndar tedawî kirine, yekîneya yekem a seyar a tenduristiyê ava kiriye.