lîsta rojê

08:35

Augusta Savage hunermendeke ku di sedsala 20'an de jiyaye û afirîneriyê bi rûbirûbûna kêşeyên civakî re dikir yek. Navê wê bi "Ronesansa Harlemê" re hat girêdan.

08:50

Theano ya Croton bi tevlîbûna xwe ya dibistana Pîsagor geş bû. Ew ne tenê bi xebatên xwe yên zanistî her wiha bi berdewamiya perwerdeya jinan piştî Pythagoras û banga xwe ya ji bo azadiya rewşenbîrî bûye semboleke dîrokî.

09:38

Sûdana ku di nava şer û binpêkirinên mafên mirovan de ye di heman demê de bi kevneşopiya xwe ya dengbêjî û muzîkê ya bi navê "Aghanî Elbanat" dengê xwe digihîjîne cîhanê.

08:39

Stêrka Hollywoodê ya berê Hedy Lamarr, tevî ku bi bedewiya xwe dihat naskirin, bi hişê xwe yê afrîner û dahênana guherîna frekansê re bû bingeha teknolojiyên ragihandina bêtêl ên wekî Wi-Fi û Bluetoothê.

08:00

Hin caran mirov ji bajarekî direve, ji malbatek, ji bîranînan, ji jiyanekê ku êdî nikare li wê bêhna xwe bikşîne. Lê gelo mirov dikare ji xwe jî bireve?

08:50

Fîlma “Daristana Biçûk” a ku li ser bingeha mangayê hatine çêkirin, çîroka jineke ji bajarê qerebalix vedigere gundê xwe û bi aramiya xwezayê re ji nû ve destpêkirina jiyanê vedibêje.

09:48

Tevî ku 46 sal di ser derbeya 12’ê Îlona 1980’yan derbas bûye jî şopên wê di bîra civakê de maye. Strana Sezen Aksu ya bi navê ‘Son Bakış’ (Awirên Dawî) yek ji wan berheman e ku şopa wê demê di bîra mirovan de dihêle.

08:53

DEJ ÊŞ (Êş) – Vengê Ma, "Dema ku axaftina ziman a kedera wê ye tê qedexekirin, divê têlên tembûrê bi qasî ku erdê bihejînin bigrî.” Ev berhema enstrumanî ya sînemayî ya Kurd a lorînek bê gotin e.

08:23

Daykî Cemalî, di salên 1920'î de bi qeydkirina stranên xwe yên bi zaravayê Soranî li ser nêzî 10 plakan, bû yekem jina dengbêj/stranbêj. Ew bi jiyan û hunera xwe bûye semboleke dîrokî.

08:51

Bi vegera Talîbanê ya ser desthilatdariyê re, fîlma "Rêwitiya ber bi Qendaharê" êdî ne tenê berhemeke sînemayî ye, ew belgefîlmekî zindî yê zext û berxwedanê ye.

10:25

Romana nivîskara Koreya Başûr Cho Nam-joo ya bi navê "Kim Ji-young ku, di sala 1982'an de ji dayîk bûye”, bi çîroka jineke asayî cudakariya zayendî û pirsgirêkên jinan dixe rojevê.

11:02

Êrîşên 6-7'ê Îlonê ne tenê binesaziya aborî û sembolîk, di heman demê de laş û rûmeta bi sedan jin û zarokên ne-Misilman hedef girtin; rastiyeke ku bi salan ji nîqaşên fermî re nehat vekirin.

10:18

Meryem Axondî, li dijî astengiyên ku rê li ber jinan digirin û nahêlin li Îranê di qadên giştî de stranan bêjin, muzîkê kir qadeke berxwedanê. Bi koma Banu ya ku ava kiriye re stranên kevneşopî yên jinên Îranî anî ser dikên cuda yên cîhanê.

10:12

Stranbêj û bestekara Sûrî Reşa Rizq ku bi dengê xwe yê bêhempa bûye sembola zaroktiya bi milyonan zarokên li Rojhilata Navîn, ji qonaxên destpêkê yên li Şamê heta sahneyên operayê yên navnetewî û konserên nostaljiyê rêwîtiya xwe ya hunerî nîşan da.

09:00

Pêşenga hunera femînîst Judy Chicago, bi berhema xwe ya navdar "The Dinner Party" balê dikşîne ser ked û destkeftiyên jinên ku di dîrokê de hatine paşguhkirin û bi sedsalan ji mafên xwe bêpar mane.

08:12

Deriyê Xewnan (Dream’s Gate) belgefîlmeke derhênera jin a ji Rojhilatê Kurdistanê Negîn Ehmadi ye. Di vî fîlmê ku ji Îranê ber bi bakurê Sûriyê ve diçe de, Negîn dikeve nav cîhana jinên Kurd ên ku di nav YPJ’ê de li dijî DAÎŞ’ê şer dikin.

08:35

Romana ‘Qesr-e-Qand' a Bita Qelandar çîrokeke êş û berxwedana gelê Belûcistanê ku lehî, xizanî û kevneşopî gefê li jiyana malbatan dixwe ye.

10:48

Hunermenda navdar a cîhanê Yayoî Kusama ku bi salan bi şêwazê xwe yê xalxalî û piralî di qada navneteweyî de deng veda, di 97 saliya xwe de li nexweşxaneyeke Tokyoyê çavên xwe ji jiyanê re girtin.

08:45

Rîm Banna ya ku êş, bîr û hesreta azadiyê ya Filistînê di stranên xwe de hildigre, muzîka xwe veguherand dengekî ku li dijî şer û wêraniyê jiyanê diparêze. Stranên Rîm Banna, bi bîr dixe ku li Rojhilata Navîn aştî ancax tenê bi edalet û azadiyê pêkan e.

09:14

Di dema Şerê Cîhanê yê Duyem de, partizana ciwan Zoya Kosmodemyanskaya tevî îşkenceyên giran jî tu agahî li ser hevalên xwe neda leşkerên Nazî. Zoya di 18 saliya xwe de hate darvekirin, îro mîna sembola herî mezin a berxwedana li dijî dagirkeriyê bîr tê.