bêdeng in.

Navenda Nûçeyan – Li gorî niştecihên herêmî, toza kana zêr a Taftana li başûrê rojhilatê Îranê bi giranî zirar daye rezên tirî. Dîmenek ji herêmê nîşan dide ku beşek girîng ji berheman di bin qatek ax û tozê de hişk dibin. Di heman demê de xwediyên rez dibêjin ku hîn ti saziyekê ji bo dayîna bedêla zirarê gav neavêtine.

Berhem di bin qata tozê de man

Di 30’ê Hezîranê de li gorî dîmenek ku ji hêla welatiyekî ve hatiye şandin, tê xuyakirin ku rezên tirî yên nêzîkî kana zêr a Taftanê bi giranî zirar dîtine. Di wêneyan de komên tirî û pelên wan bi tevahî bi qatek toz û xweliyê hatine nixumandin. Beşek mezin ji berhemê di xetereya tunekirinê de ye. Li gorî agahiyan, ev rez ên malbateke Belûc, Bibi Nur Rigi û Biberg Rigi ne û ev malbat, debara xwe rasterast bi van berhemên çandiniyê dike.

Kesê ku dîmen şandiye, balê dikişîne ser rewşa heyî û dibêje ku xebatên kanzaya zêr a Taftanê zirarên bêberdewam dane niştecihên herêmî û xwediyên rezan. Li gorî wan, berhemên çandiniyê bi awayekî berfireh zirar dîtine, lê heta niha tu saziyek berpirsyar an şirketek xebatê gav neavêtine da ku zirarê telafî bikin an jî rewşê lêkolîn bikin. Ev welatiyê hanê her wiha tekez dike ku tevî dubarebûna van pirsgirêkan jî, dengê xelkê herêmî nayê bihîstin û fikarên li ser debara jiyanê û pêşeroja çandiniyê hîn jî berdewam dikin.

Dengê xelkê nayê bihîstin

Niştecihên li dora kana zêr a Taftanê dijîn bi berdewamî li ser bandorên jîngehê yên operasyonên madenê yên li herêmê hişyarî dane. Derketina tozê, zirara li rez û zeviyan, xirabûna kalîteya avê, û gefên li ser çandinî û ajalan di nav fikarên sereke yên ku ji hêla xelkê herêmî ve têne raberkirin de ne. Lê belê, li gorî wan, ev nerazîbûn heta niha nebûye sedema rawestandina çalakiyên zirardar an jî pêkanîna bernameyên bi bandor ji bo kêmkirina zirarê.

Ji xwepêşandanan heta tundiya li dijî jinan

Piştî vê pêvajoyê, niştecihên çiyayên Madpetî li Taftanê berê li dijî encamên çalakiyên kanê xwepêşandan kiribûn. Xelkê herêmî derbarê wêrankirina çavkaniyên avê, kêmbûna ava kaniyan, zirara li erdên çandiniyê, kombûna bermayiyên kanê û şikestinên li malên li gundên jêrîn de rapor kirin û daxwaza lêpirsînek serbixwe û tezmînata ziraran kirin. Wekî din, di dema xwepêşandanên li dijî bandora jîngehê ya kanê li gundê Sarsiyah a Taftanê de, di nûçeyan de behsa tundiya li dijî jinên Belûc hatin kirin. Li gorî van raporan, xwepêşanderan bi gef, heqaret û di hin rewşan de bi êrîşa fizîkî ji aliyê hêzên leşkerî û kesên bi kanê ve girêdayî re rûbirû man.