ژنانی کوردو سریانی: پێویستە ئەو کەسانە سزا بدرێن کە سیمبول و بەهاکانی ژنانیان پێشێل کردووە
پێشەنگ و بەرپرسانی (پەیەدە) و ئەنجومەنی ئایین و بیروباوەڕەکان و کۆمەڵەی ژنانی سوری کاردانەوەی توندیان بەرامبەر بە ڕووداوەکانی حەسەکە و پێشێلکردنی سیمبول و بەهاکانی ژنان و پیسکردنی وێنەی ساکینە جانسز نیشان دا و داوایان کرد تاوانباران سزا بدرێن.
سۆرگوڵ شێخۆ
قامیشلۆ-ڕۆژی ١٣ی تشرینی یەکەم لە ئەنجامی خۆپیشاندانی خەڵکی گەڕەکی غوێران و نەشوا لە پارێزگای حەسەکە، بێڕێزی بە سیمبولەکانی کورد کرا و وێنەی ژنە شەڕڤان ساکینە جانسز زیانیان پێگەیشت، هەروەها ئەم هێرشە کاردانەوەی توندی لێکەوتەوە.
ئەم ڕووداوە لەلایەن ئایهان موراد، هاوسەرۆکی پەیەدە، دەلال خەلیل، ئەندامی ئەنجومەنی ئایین و بیروباوەڕ و جۆرجێت بێرسوم، سەرۆکی ڕێکخراوی ژنانی سوریا ڕاگەیاندرا.
”ئەمڕۆ لەبەردەم چاوی حکومەتی کاتیدا هێرش دەکەنە سەر سیمبول و بەهاکانمان”
لە سەرەتای وتارەکەیدا، ئایهان موراد، هاوسەرۆکی پەیەدە باسی لەو پارت و هێزانە کرد، کە دەیانەوێت ئەو ڕێککەوتنانەی لە سووریا کراوە لەناوببەن و وتی: ئەوانەی بەها و سیمبول و وێنەی شەهیدەکانمان دەشێوێنن، هیچ شوێنێکیان لە سووریا نابێت و هەوڵەکانیان بۆ پوچەڵکردنەوەی پرۆژەکەمان شکست دەهێنن، ئەمڕۆش ئەم هێرشانە لەبەردەم چاوی سووریا لەدژی ئێمە ئەنجام دەدرێن حکومەتی کاتی نەک هەر بێڕێزی بە بەهاکانمان ناکەن، بەڵکو شەهیدەکانمان بە درێژایی زەویدا ڕادەکێشن و سەریان دەبڕن و جەستەیان دەبڕن و دەیانکەنە شەهید لە ژێر ئەشکەنجەدا.
”ئەمە هێرشی خێڵەکی نین”
ئایهان موراد جەختی لە بەردەوامیی خەبات و بەرخۆدان کردەوە و وتی: ئەوانەی ناتەبایی و ناکۆکی دروست دەکەن نایانەوێت ئاسایش و سەقامگیری و یەکڕیزی و پێکەوەی و تەبایی و پێکەوەی گەلان دابمەزرێت و وتی: ئەەمڕۆ هێرشەکان بەناوی عەشیرەتەوە ئەنجام دەدرێن، بەڵام ئەمانە هێرشی عەشایەری نین، چونکە لێرەدا خوێنی کورد، عەرەب، تورکمان، سریانی-ئاشوورییەکانیش بوونەتە یەک.
”لابردنی داواکارییەکانی دانپێدانانی ناسنامەی ژنان و ئازادی لە دەستوور”
ئایهان موراد سەرنجی بۆ هەوڵەکانی حکومەتی کاتی ڕاکێشا بۆ ئەوەی بەتەواوەتی ئیرادەی ژنان لە دەستووردا ڕەتبکاتەوە و وتی: ڕێبەر ئاپۆ دەڵێت ئازادیی ژنانی بە نیوە دڵ بەجێهێشتووە، ئێمەش پێی دەڵێین ئازادی بە ئازادییەکەی تەواو دەبێت، پێویستە هەموو ژنان بوەستن بۆ پووچەڵکردنەوەی هەوڵی چەتەکان و ئەوانەی نایانەوێت ئاسایش بەرقەرار بکرێت، ئیرادە و ناسنامە و ئازادی ژنان لە دەستورێکی دیموکراتی و ئەنتیگراسیۆن مسۆگەر بکرێت
.
”ئەمڕۆ هەموومان ساکینە جانسزین”
ئایهان موراد ئاماژەی بەوەدا، کە هەموومان ساکینە جانسزین و لە کۆتایی قسەکانیدا، وتی: لە پێکهێنانی گروپ و تەڤگەرە شۆڕشگێڕە سەرەتاییەکانی جیهاندا ژن نەبوون و تەنانەت نەیانکردوون بە هاوڕێ، بەڵام ساکینە جانسز یەکێک بوو لە دامەزرێنەرانی ئەم بزووتنەوەیە، ساڵانێک لە زیندان بوو و ئەندامەکانی جەستەی بڕا لە پاریس تیرۆر کرا، بەڵام ئەمڕۆ هەموومان ساکینە جانسزین، بوونی ئێمە لە شەقامەکاندا کەم نابێتەوە، چونکە خوێنی ئەو لە ئێمەدا سارد نەبووەتەوە.
”هێرشی تێڕامان ئەمڕۆ پراکتیزەیەکە لەسەر زەوی”
دەلال خەلیل، ئەندامی ئەنجومەنی ئایین و بیروباوەڕ، یاسا و مافە نێودەوڵەتییەکانی بیرهێنایەوە و ڕایگەیاند، هەر خۆپیشاندانێک کە ئەنجام بدرێت پێویستە ئاشتیانە و پێوانەکراو بێت، کاردانەوەی بەرامبەر بە ڕووداوی بێڕێزیکردن بە بەها و سیمبولەکانی کورد لە شاری حەسەکە بەم قسانە نیشاندا، ئەمڕۆ ڕووبەڕووی هێرشی هەواڵگری دەبینەوە کە پراکتیزەیەک لە مەیدان، نە ئایینی ئیسلامی و نە بەها کۆمەڵایەتییەکان قبوڵ ناکەن ئەم بێڕێزییە بێڕێزیکردن بەرامبەر بە وێنەی شەهیدانی ژن، پێوەرە یاسایی و کۆمەڵایەتییەکان و تەنانەت ئاستی دڕندەیی تێپەڕاندووە.
”ئەو کەسەی وێنەی ساکینە جانسزی پێشێل کردووە دەبێت سزا بدرێت”
دولال خەلیل داوای لە لایەنە پەیوەندیدارەکان کرد بەڵگەنامە و گرتە ڤیدیۆییەکان کۆبکەنەوە بۆ ئەوەی تاوانباران لێپێچینەوەیان لەگەڵدا بکرێت و وتی: دیمەنەکانی بێڕێزی و دەستدرێژیکردنە سەر وێنەی شەهید ساکینە زۆر بە ئازارن، دەبێت ڕێز لە خەباتی ئەو بگیرێت، چونکە ئەو نوێنەرایەتی هەموو کۆمەڵگە سەربەخۆ و ئازاد و پێشکەوتووەکان دەکات، ئێمە داوای سزادانی ئەو کەسە دەکەین کە هێرشی کردۆتە سەر وێنەی شەهید ساکینە جانسز، چونکە هێرشکردنە سەر بەها کۆمەڵایەتی و ڕەوشتییەکانمانە.
هەڵوێستی ژنانی سریانی
جۆرجێت بەرسوم، سەرۆکی ڕێکخراوی ژنانی سووری، جەختی لەوە کردەوە، کە هەڵوێستیان بەرامبەر بە هەر کەسێک کە ڕق و کینە و هەر کارێک کە پێشێلی کەرامەتی مرۆڤ و پیرۆزی نەمرەکان وسیمبولەکانیان بکات ڕوون و بەهێزە و وتی: هێرشکردنە سەر وێنەی شەهیدانی ژن تەنها کارێکی قبوڵنەکراو نییە بەرامبەر بەو ژنانەی کە گیانی خۆیان لە پێناو دۆزییان و کەرامەتییان بەخت کرد، بەڵکو کارێکە کە بێڕێزی بە بەهای ژنان و بەرخۆدانیان و خەباتیان و هەموو کۆمەڵگە دەکات.
”هێرشەکانی ئەمڕۆ ترسی ڕەوا لە پێشێلکارییەکی فراوانتر دەوروژێنن”
جۆرجێت بەرسوم ئاماژەی بەوەدا، کە ژنانی سووری ئەم کارە شەڕانگێزانە ڕەتدەکەنەوە و وەک سەرچاوەیەکی ڕاستەقینەی نیگەرانی هەموو ژنان دەیانبینن، وتی: بەئامانجکردنی ژنان و سیمبولەکانیان ترسی ڕەوا لە پێشێلکردنی فراوانتری کەرامەت و مافەکانی ژنان دروست دەکات، بەڵام ڕێگە نادەین ترس بگۆڕێت بۆ دابەشبوون یان ڕق و کینەیەکی یەکتر لە نێوان ئەندامانی کۆمەڵگەکەماندا، لێرەدا، ئێمە بە خۆشەویستی و لێبوردەیی و هاودەنگی ئەنتیگراسیۆن و یەک خێزانین.
جۆرجێت بەرسوم ڕوونیکردەوە، لە ئێستادا هەرێم قۆناغێکی نوێی ئەنتیگراسیۆنی دامەزراوەیی بەخۆیەوە دەبینێت و لە نزیکەوە بەدواداچوونی بۆ دەکەن و وتی: هەندێک لایەن هەوڵی چاندنی ناتەبایی و ڕق و کینە دەدەن، هەروەها بۆ ڕەشکردنی هەندێک گروپ و توێژی کۆمەڵگە، بۆیە دەبێت وریا بین و بە توندی دژایەتی ئەو جۆرە کارانە بکەین.
”ڕێزگرتن لە ژنان ڕێزگرتنە لە بناغەکانی پێکەوە ژیان”
جۆرجێت بەرسوم سەرنجی بۆ هێرشەکانی سەر ژنان ڕاکێشا و وتی: ئێمە دووپاتی دەکەینەوە، کە کەرامەتی ژنان تەنها پرسی گروپێکی دیاریکراو نییە، بەڵکو پرسێکی تەواوی کۆمەڵگەیە، ڕێزگرتن لە شەهیدان، خەباتی ژنان و مافەکانیان، ڕێزگرتن لە کەرامەتی مرۆڤایەتی و بناغەکانی پێکەوەژیان کە تێیدا دەژین لە ناوچەکەدا بە پاراستنی ماف و دەستکەوتە جیاوازەکان کە ژنان و هەموو ناوچەکە بەدەستیان هێناوە، بە بونیادنانی کولتووری ڕێزگرتن و یەکسانی و دادپەروەری و خۆشەویستی و ئاشتی بەدەست دێت.
”هەڵوێستی بەرپرسیارانە و ڕێوشوێنی ڕوون پێویستە”
جۆرجێت بەرسوم لە کۆتایی قسەکانیدا بەم بانگەوازە وتی: ئەوەی ئەمڕۆ پێویستمانە هەڵوێستێکی بەرپرسیارانە و ڕێوشوێنی ڕوون و ئاشکرایە، سەرەتا لە شەرمەزارکردنی ئەو کارانە و لێپرسینەوە لە بەرپرسان بەپێی یاسا دەست پێدەکات، بۆ ڕێگریکردن لە دووبارەبوونەوەی قسەی ڕقاوی، بەرپرسیارێتی دەکەوێتە سەر شانی دامەزراوە فەرمییەکان و ڕێکخراوە کۆمەڵایەتییەکان و ژنان. بەرپرسیارێتی پاراستنی ژنان، پاراستنی کەرامەتییان و دەستەبەرکردنیان کە کەس لە بەرپرسیارێتی یاسایی ڕزگاری نەبێت.