ناوەندی هەواڵ

 

 ڕێکخراوەکانی مافی مرۆڤ لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان و ئێران ڕاپۆرتێکی سەرنجڕاکێشیان بڵاوکردەوە. لە ڕاپۆرتەکەدا هاتووە کە لە زۆرێک لە زیندانەکاندا، بەتایبەتی لە زیندانی کرمان، داوا لە زیندانییەکان کراوە داواکاری پێشکەش بکەن بۆ ئەوەی وەک هێزی خۆبەخش بنێردرێن بۆ دوورگەی هەنقام خارق و هەندێک ناوچەی پارێزگای هورموزگان.

 

بەپێی بانگەشەکان، بەڕێوبەرایەتییەکانی زیندانەکان بەڵێنی وەک قەرەبووی دارایی، باشترکردنی مەرج و بارودۆخی زیندان، ئاسانکاری لە پرۆسەی مۆڵەت و لابردنی هەندێک سنووردارکردنیان پێشکەش کردووە بۆ ئەوەی زیندانییەکان هان بدەن بەشداری لەم بەرنامەیەدا بکەن. بەڵام دەوترێت کە زۆرێک لە زیندانییەکان بڕوایان بە جێبەجێکردنی ئەم بەڵێنانە نەبووە و داواکارییان پێشکەش نەکردووە.

 

زیندانییەکان و بنەماڵەکانیان بانگەشەی ئەوە دەکەن کە چەمکی خۆبەخشی ڕاستی نیشان نادات و ڕایانگەیاندووە ئەو کەسانەی لە ناو زیندانەکاندان بە تەواوی لەژێر کۆنترۆڵی بەڕێوبەرایەتیدان. بنەماڵەکان ئاماژەیان بەوە کردووە کە زیندانیان و سزادراوان ئازادیی قبوڵکردن یان ڕەتکردنەوەی پێشنیاری لەو شێوەیەیان نییە.

 

ئەو زیندانییانەی ئەمە ڕەت دەکەنەوە ڕووبەڕووی هەڕەشە دەبنەوە

لە ڕاپۆرتەکەدا ئەوەش بانگەشەکراوە کە هەندێک لەو زیندانییانەی بەشداریکردنیان لە بەرنامەکەدا ڕەتکردووەتەوە، هەڕەشەی سنووردارکردنی مافی مۆڵەت، زیادبوونی فشاری دیسپلینی و بێبەشکردن لە زۆرێک لە ئاسانکارییەکانی زیندانیان لێکراوە. لەبەر ئەم هۆکارە، زۆرێک لە زیندانییەکان ئەم کارە وەک جۆرێک لە فشاری ناڕاستەوخۆ دەبینن، نەک وەک پێشنیارێکی خۆبەخشانە.

 

داکۆکیکارانی مافی مرۆڤ هۆشدارییان داوە لە دژی بەکارهێنانی زیندانیان لە چالاکییە سەربازیی و ئەمنییەکان، یان ئەو چالاکییانەی کە لەلایەن شەڕەوە پاڵپشتی دەکرێن. ڕاگەیەندراوەکان نیشانی دەدەن کە فشارخستنە سەر ئەو کەسانەی لە ئازادییەکانیان بێبەشکراون بۆ ئەوەی بەشداری لە ئەرکەکانی پەیوەست بە شەڕەوە بکەن، لەگەڵ بنەما سەرەکییەکانی مافی مرۆڤدا ناگونجێت.

 

پێشێلکارییەکی جددیی مافی مرۆڤ

داکۆکیکاران بەتایبەتی جەختیان لەوە کردەوە کە ئەو ڕەزامەندییەی لەژێر فشار، هەڕەشە، یان بەڵێنی ئیمتیازی جۆراوجۆردا وەردەگیرێت، بەتایبەتی لە ناو زیندانەکاندا، پێشێلکارییەکی جددیی مافی مرۆڤە.

 

تاوەکو ئێستا، نە بەڕێوبەرایەتیی زیندانەکانی ئێران و نە هێزە ئەمنییەکان هیچ لێدوانێکی فەرمییان لەسەر ئەو بانگەشانە نەداوە کە لە هەواڵەکاندا بڵاوکراونەتەوە. بەڵام دەرکەوتنی بانگەشەی هاوشێوە لە زیندانەکانی دیکەوە، نیگەرانییەکانی لەوەی کە ڕەنگە ئەم کارە بەربڵاو بێت، زیاتر کردووە.

ڕێکخراوەکانی مافی مرۆڤ داوایان لە دامەزراوە نێودەوڵەتییە سەربەخۆکان کردووە کە بە وردی چاودێری بارودۆخی زیندانەکانی ئێران بکەن و ئاماژەیان بەوە کردووە کە لە دۆخی ئەمنیی ئێستادا، زیندانییەکان زیاتر لە ژێر نیگەرانیی فشار و پێشێلکارییەکانی مافی مرۆڤدان.