ناوەندی هەواڵ

 

ڕاپۆرتێکی ئەم دواییەی نێتبلۆکس ئاماژەی بەوە کردووە، کە ئینتەرنێتی نێودەوڵەتی بۆ ئاستێکی بێ وێنە دابەزیوە، ئەمەش وایکردووە پسپۆڕان هۆشداری بدەن لە کاردانەوەی ئابووری و پەروەردەیی ڕاستەقینە.

 

ڕۆژهەڵاتی کوردستان و ئێران لە چوارچێوەی پەرەسەندنی سنووردارکردنی دەسەڵات بۆ ئامرازەکانی سانسۆر، کە نیگەرانییەکانی لەسەر کاریگەرییە بەربڵاوەکانە لەسەر ژیانی ڕۆژانە، ئابووری و ئازادی دەستڕاگەیشتن بە زانیاری، خستووەتە ناو هەفتەی سێیەمی خۆیەوە لە پچڕانی ئینتەرنێت.

 

لە ڕاپۆرتەکەیدا، کە ٢١ی ئادار بڵاوکرایەوە، ڕێکخراوی چاودێری ئینتەرنێتی نێتبلۆکس ڕایگەیاندووە، ٢١ ڕۆژی تەواو بەسەر دەستپێکردنی سنووردارکردنی بەرفراوانی ئینتەرنێت لە وڵاتەکەدا تێپەڕیوە، ئێستا ملیۆنان بەکارهێنەر بە تەواو پشتیان بە تۆڕی ئینتەرنێتی نیشتمانی بەستووە، لەکاتێکدا دەستڕاگەیشتن بە ئینتەرنێتی جیهانی بۆ ئاستێکی بێ وێنە دابەزیوە.

 

بەگوێرەی ڕاپۆرتەکە، تەنها چەند ئامرازێکی سانسۆر هەن، لەوانەش هەندێک خزمەتگوزاری ”VPN” و مانگی دەستکرد، توانای پەیوەندیکردنیان بە تۆڕی جیهانییەوە دەمێنێتەوە.

 

ئاماژەی بەوە کردووە، کە دەسەڵاتدارانی ئێران کۆنترۆڵی ئەو ئامرازانەیان توندتر کردووەتەوە، بەتایبەتی ئەوانەی لە "لیستی سپی"ی دەسەڵاتدا نین بۆ پلاتفۆرمە پەسەندکراوەکان.

 

شارەزایان هۆشداری دەدەن لەوەی بەردەوامی ئەم دۆخە کاریگەری نەرێنی لەسەر کەرتە فراوانەکان دەبێت، دیارترینیان ئەو بازرگانیانەیە کە پشت بە ئینتەرنێت دەبەستن بۆ مامەڵەکانیان، فێربوونی ئەلیکترۆنی کە ئامرازێکی سەرەکییە بۆ خوێندکاران و دەستڕاگەیشتن بە زانیاری و خزمەتگوزارییە دیجیتاڵییەکان.

 

چاودێران پێیان وایە ئەم سنووردارکردنانە دەتوانن ناڕەزایی گشتی زیاتر بکەن، بەتایبەتی بە لەبەرچاوگرتنی نەبوونی هیچ ڕوونکردنەوەیەکی فەرمی سەبارەت بەوەی کەی پچڕانەکە یان سنووردارکردنەکان کەم دەکرێن.

 

چالاکوانانی مافە دیجیتاڵییەکان جەخت لەوە دەکەنەوە، کە ئەوەی ڕوودەدات سنووردارکردنی توندی ئازادییە دیجیتاڵییەکان پێکدەهێنێت و مافی هاوڵاتیان بۆ دەستڕاگەیشتن بە زانیارییەکانی ئازاد دەخاتە مەترسییەوە، هەروەها ئەم پچڕانە لە درێژخایەنترین و بەربڵاوترینەکانی ساڵانی ڕابردوودایە.

 

سەرەڕای زیادبوونی ڕەخنەکان، هێشتا دەسەڵاتدارانی ئێران هیچ ڕاگەیاندراوێکیان بڵاونەکردووەتەوە کە هۆکاری بەردەوامی سنووردارکردنەکان یان ماوەی چاوەڕوانکراو بۆ هەڵگرتنی ئەو سنووردارکردنانە ڕوون بکاتەوە.