ناوەندی هەواڵ

 

لە ئێران کەمپینی "سێشەممانی نا بۆ لەسێدارەدان" بەردەوامە لە سایەی پەرەسەندنی جێبەجێکردنی سزاکانی لەسێدارەدان و دەرکردنی سزای نوێ دژی دەستبەسەرکراوان و زیندانیان، هاوکات لەگەڵ تێکچوونی دۆخی ئابووری و کۆمەڵایەتی و سەرهەڵدانی فشار و سەرکوتکارییەکان.

 

کەمپینی "سێشەممانی نا بۆ لەسێدارەدان" چووە ناو هەفتەی ١٣٦، لەگەڵ پەیوەستبوونی کۆمەڵێک زیندانی لە زیندانی ئێرانشهر لە پارێزگای سیستان و بلوچستان بەو کەمپینە، بەمەش ژمارەی زیندانە بەشداربووەکان بۆ ٦٢ زیندان بەرز بووەوە.

 

زیندانیانی بەشدار لەو کەمپینەدا، ٨ی ئەیلوول، مانگرتنی خۆیان لە خواردن ڕاگەیاند، وەک ناڕەزایەتییەک بەرامبەر بە دەرکردن و جێبەجێکردنی سزاکانی لەسێدارەدان لە ئێران.

 

کەمپینەکە لە ڕاگەیاندراوی هەفتانەی خۆیدا هۆشداری دا لە بەردەوامیی جێبەجێکردنی سزاکانی لەسێدارەدان و دەرکردنی سزای نوێ، لە سایەی قووڵبوونەوەی قەیرانی ئابووری، پەرەسەندنی فشارە بژێوییەکان و توندکردنەوەی سیاسەتەکانی سەرکوت، ئاماژەی بەوە کرد، کە دەسەڵاتدارانی ئێران لە ماوەی هەفتەی کۆتایی ئابدا، لانیکەم ٣٢ کەسیان لەسێدارە داوە کە دوو ژنیان تێادایە.

 

هەروەها ئەوەی خستەڕوو کە ژمارەیەک لە دەستبەسەرکراوانی بەشدار لە خۆپیشاندانەکانی مانگی کانوونی دووەم، سزای لەسێدارەدانیان بەسەردا سەپێنراوە، لە کاتێکدا کەسانی دیکەش ڕووبەڕووی مەترسیی دەرکردنی سزای هاوشێوە دەبنەوە، لەو حاڵەتانەی کە ڕاگەیاندراوەکە ئاماژەی پێ داون، سزاکانی لەسێدارەدانی دەرکراو دژی ١٠ تۆمەتبار لە دۆسیەی "مەیدانی شەهیدان" لە ئەسفەهان، لەگەڵ لەیلا ئەبوحەسەنی، زیندانیی سیاسی لە زیندانی دەوڵەت‌ ئابادی ئەسفەهان.

 

بەپێی ڕاگەیاندراوەکە، ئەو کەسانە لە مافی بەرگریکردن و دادگاییکردنێکی دادپەروەرانە بێبەش کراون، ئەوەش ژیانیان دەخاتە بەر مەترسیی لەسێدارەدان.

 

جەختی لەوە کردەوە، کە دژایەتیکردنی سزای لەسێدارەدان و بەرنگاربوونەوەی لە دۆخی ئێستادا "گرنگییەکی زۆر و پێویستییەکی بەپەلە" هەیە، بانگی لە چالاکوانە سیاسی، دادپەروەر، کرێکاری و مەدەنییەکان و هەروەها هاوڵاتییان لە سەرجەم ناوچەکانی ئێران کرد کە بوەستنەوە دژی جێبەجێکردنی سزاکانی لەسێدارەدان.

 

ڕاگەیاندراوەکە ڕای گەیاند کە دۆخی ئابووری و کۆمەڵایەتی لە وڵاتدا شایەتحاڵی تێکچوونێکی بەردەوامە لە سایەی هەڵاوسانی سەرکێش و دابەزینێکی بێوێنە لە بەهای دراوی نیشتمانیدا، ئەوەش بووەتە هۆی دابەزینی ئاستی ژیان و توانای کڕینی چینە فراوانەکانی کۆمەڵگە بۆ خوار هێڵی هەژاری.

 

ڕاگەیاندراوی کەمپێنەکە ئەوەشی خستە سەر کە قەیرانی بژێوی ڕۆژ بە ڕۆژ فراوانتر دەبێت، هاوکات لەگەڵ قووڵبوونەوەی قەیرانی ئابووری و کۆمەڵایەتی و فراوانتربوونی کەلێنی چینایەتی، ئەو کەلێنەی بە دوور خستنەوەی کەمینەیەک لە پێنوس دا کە "دەستیان بە خوێنی زۆرینە سوور بووە"، حکومەتی پارێزگای فەقهیی تۆمەتبار کرد بەوەی هیچ ڕوشوێنێکی نەگرتووەتە بەر بۆ چارەسەرکردنی دۆخی هاوڵاتییان، بە جۆرێک کە سیاسەتەکانی تیشک دەخەنە سەر پاراستنی مانەوەی خۆیان و بەرژەوەندییەکانی چینی سەر بە خۆیان.

 

لە هەموو ئەمانەدا، ڕاگەیاندراوەکە ئاماژەی بەوە دا، کە حکومەت بە ئامانجی پێشگرتن لە خۆپیشاندانی نوێی گەل، ڕوشوێنە سەرکوتکارییەکانی دژی کۆمەڵگە و زیندانیان پەرە پێ دەدات، بە جۆرێک کە جێبەجێکردنی سزاکانی لەسێدارەدان بە شێوەی ڕۆژانە و دەرکردنی سزای نوێ لە چوارچێوەی ئەو سیاسەتانەدا دێن.

 

کەمپینەکە ڕاگەیاندراوێکی بە بانگەوازێک کۆتایی پێ هێنا بۆ بەردەوامیی وەستانەوە دژی ئەوەی بە "ئامێری کوشتن" پێناسەی کرد، بەرنگاربوونەوەی جێبەجێکردنی سزاکانی لەسێدارەدان دژی هاوڵاتییان و زیندانیانی سیاسی، بەتایبەت لە سایەی ئەوەی کە بە نەبوونی مافی بەرگریکردن و دادگاییکردنی دادپەروەرانە لە ژمارەیەک لەو دۆسیانە ناوی دەبات.