ناوەندی هەواڵ

 

مەترسییەکانی دەوروبەری ژیانی منداڵان لە سووریا بەهۆی نەبوونی یاساکانی ڕێگریکردن و شکستهێنانی یاساکانی ئێستا بۆ دابینکردنی پاراستنی جەستەیی و دەروونی بۆیان، لە چوارچێوەی بەرزبوونەوەی بەرچاوی ڕێژەی تاوان و توندوتیژی، منداڵان ڕووبەڕووی چارەنووسێکی تاریک دەبنەوە لە ژێر ڕۆشنایی بێ سزای نزیکەی تەواوەتی تاوانباران.

 

لەم دواییانەدا، چەندین تاوانی ترسناک دژ بە منداڵان لە ناوچە جیاوازەکانی سووریا ئەنجام دراون، کە بووەتە هۆی خەمێکی قووڵ بۆ بنەماڵەکانیان، ئەم ڕووداوانە هاوکاتە لەگەڵ دۆکیۆمێنتکردنی کوژرانی ٣٥ منداڵ لەو وڵاتە لە سەرەتای ئەمساڵەوە ڕوانگەی سووری بۆ مافەکانی مرۆڤ.

 

ئاماژەی بەوەشکرد، ٢٧ی ئەیلوول پشتڕاستی کردەوە کە ئەم شەش تاوانە لە دەستدرێژی و لێدانەوە دەستی پێکردووە تا ئەشکەنجەدان، سووتاندن، خنکان و کوشتنی نهێنی، ڕەنگدانەوەی ئەو مەترسییە زۆرانەن کە مەترسی لەسەر ژیانی منداڵانی سووریا دروستکردووە، چ لەناو خێزانەکانیان و چ لە شوێنە پارێزراوەکان، لە بەرامبەر ئەم کارەساتانەدا، داواکارییەکانی گەل و مافی مرۆڤ لە گەشەکردندان بۆ لێکۆڵینەوەی جددی و بەپەلە بۆ ئاشکراکردنی بارودۆخی ئەو کەیسانە و لێپرسینەوە لە بەرپرسان.

 

وردەکارییەکانی ئەم هێرشانە لە ڕووی جوگرافییەوە، بەم شێوەیەن:

لە ١٠ی تەمووزدا لە پارێزگای سوەیدا، لەجین قەنتار، کە لەناو ماڵی باپیریدا دەستدرێژی کراوەتە سەر و سووتێنراوە، هەر لەو مانگەدا، فەرەح عەمار حەمود، منداڵی کچ تەرمی لە ناو کۆگای کا دۆزرایەوە دوای دوو ڕۆژ لە دیارنەمانی منداڵەکەی لە دەرعا.

 

لە مانگی ئابدا، تەرمی غەلا خەمیس ساڵح خەمیس لە پارێزگای دێرەزوور دۆزرایەوە، ئەو منداڵە کچە لە باخچەیەکی میوەی پشت ماڵی خێزانەکەی لە شارۆچکەی بوعمرو بەهۆی خنکانەوە گیانی لەدەستدابوو، هەروەها لە مانگی ئابدا تەرمی ئەسیل ڕفعەت خەتاب تەمەن حەوت ساڵ لە شوقەیەکی چۆڵکراو لە شاری زەمیر لە گوندی دیمەشق دۆزرایەوە، ئەمەش دوای چەند ڕۆژێک لە بێسەروشوێنبوونی.

 

لە ٢ی ئەیلوولدا، منداڵێکی کچی تەمەن ١١ ساڵ لەناو ماڵەکەیدا لە پارێزگای حەلەب بە شێوەیەکی دڕندانە بە کەرەستەی جیاوز دەستدرێژی کرایە سەر، هەر لەو مانگەدا لە شارۆچکەی حوسێنیە سەر بە پارێزگای دێرەزوور منداڵێک لە ئەنجامی لێدان و ئەشکەنجەیەکی سەختی دەستی باوکی گیانی لەدەست دا.

 

ئەم تاوانە یەک لە دوای یەکانە لە کاتێکدایە کە داواکارییەکانی ڕێکخراوەکانی مافی مرۆڤ و کۆمەڵگەی مەدەنی پەرەسەندووە بۆ لێکۆڵینەوەیەکی فەرمی بەپەلە بۆ ئاشکراکردنی بارودۆخەکە و لێپرسینەوە لە تاوانباران.

 

جەختی لەوە کردەوە، کە سروشتی ئەم تاوانانە پێویستی بەوەیە کە وەک ڕووداوی گۆشەگیر مامەڵەیان لەگەڵدا نەکرێت، بەڵکو وەک ڕووداوی جددی کە پێویستی بە لێپرسینەوە هەیە، داوای لە لایەنە پەیوەندیدارەکان کرد لێکۆڵینەوەی جددی و ڕوون لە تاوانەکانی بەرامبەر منداڵان دەستپێبکەن، ئەنجامی ئەو لێکۆڵینەوەیانە ئاشکرا بکەن، بە پێی یاسا لێپرسینەوە لە بەرپرسان بکەن، هەروەها میکانیزمەکانی پاراستنی منداڵ بەهێزتر بکەن بۆ کەمکردنەوەی دووبارەبوونەوەی ئەو جۆرە تاوانانە و مسۆگەرکردنی مافی ژیان و پارێزراوی منداڵان.