جەزائیر

 

دەسەڵاتی سەربەخۆی هەڵبژاردنی نیشتمانی لە جەزائیر ئەو مەرجانەی ئاشکرا کرد کە پێویستە بۆ پێکهێنانی لیستی کاندیدەکان بۆ ئەنجومەنی شارەوانییەکان، فەرمانی ئەوە دەکات کە ژنان بە ڕێژەی یەک لەسەر سێ نوێنەرایەتی بکرێت لەو شارەوانیانەی کە ژمارەی دانیشتووانیان لە ٢٠ هەزار کەس زیاترە، بەڵام ڕێگەی بەو لیستانە داوە کە ئەم مەرجەیان تێدایە داواکارییەک پێشکەش بە دەسەڵات بکەن بۆ لێخۆشبوون، ئەم ڕێوشوێنە باسێکی بەرفراوانی لەسەر کاریگەرییەکانی لەسەر بەهێزکردنی ژنان دروستکردووە.

 

بەپێی ئەو ڕوونکردنەوەیانەی دەسەڵاتی سەربەخۆی هەڵبژاردنی نیشتمانی لە ڕاگەیەندراوێکدا سەبارەت بە مەرجە پێویستەکان بۆ کاندیدەکان، پێکهێنانی لیستی کاندیدەکان، ڕێکارەکانی پشتڕاستکردنەوە بۆ هەڵبژاردنی داهاتووی شارەوانی و ئەنجومەنی پارێزگاکان، ئەو لیستانەی کە بۆ هەڵبژاردنەکان پێشکەش دەکرێن، دەبێت بەپێی سزای ڕەتکردنەوە، پابەندبن بەمانەی خوارەوە: تەرخانکردنی یەک لەسەر سێی لیستەکە بۆ کاندیدانی ژن، بەڵام ئەمە تەنها ئەو شارەوانیانە دەگرێتەوە کە ژمارەی دانیشتووانیان لە ٢٠ هەزار زیاترە و لانیکەم نیوەی کاندیدکردنەکان دەبێت بۆ کاندیدەکانی خوار تەمەنی ٤٠ ساڵ بێت لە ڕۆژی هەڵبژاردندا.

 

سەبارەت بە پشکی ژنان، ڕاگەیاندراوەکە، بڕگەیەکی ناوازەی لەخۆگرتبوو کە ڕێگە بە لیستەکان دەدات داوای لێخۆشبوون لە یەک لەسەر سێی مەرجی دەسەڵاتی سەربەخۆی هەڵبژاردنی نیشتمانی بکەن، بەپێی بارودۆخی تایبەتی هەندێک شارەوانی،  ئەم ڕێکارە کاردانەوەیەکی بەرچاوی لە مەیدانی سیاسی جەزائیردا بەدوای خۆیدا هێناوە و شرۆڤەکاران و چالاکوانان لەسەر کاریگەرییەکانی دابەشبوون، هەندێک بە ئاسانکارییەکی کردەیی و بەرجەستە بۆ حزبەکان و لیستە سەربەخۆکان دەیبینن، هەندێکیش بە هەنگاوێک بۆ دواوە دەزانن کە دەتوانێت دەستکەوتە سیاسییەکانی ژنان بە شێوەیەکی بەرچاو کەمبکاتەوە، چاودێران ترسیان لەوە هەیە کە فراوانکردنی جێبەجێکردنی ئەم تایبەتییە ببێتە هۆی دابەزینی وردە وردە و بەردەوامی نوێنەرایەتی ژنان لە ئەنجومەنە هەڵبژێردراوەکان و دامەزراوە یاسادانانەکاندا، ئەم نیگەرانیانە لە ژمارە تەنها زیاترە و پراکتیکی سیاسی حزبەکان و لیستە سەربەخۆکان دەگرێتەوە، ترس هەیە داوای لێخۆشبوون ببێتە "بژاردەیەکی ئاسان" و بیانوویەکی یاسایی، قەوارە سیاسییەکان لە بارگرانی گەڕان و ڕاکێشانی ژنانی شایستە ڕزگار بکات، وازهێنان لە تێکەڵبوونی ڕاستەقینەی خۆیان لەگەڵ ژینگەی هەڵبژاردن و ڕێکخراوەیی کاری حزبیدا، کە ئەمەش هەڕەشەی ئەوە دەکات کە یاساکانی بنەمادار بە هاندان بێواتا بکەن.

 

ئەم ڕێبازە لە مێژووی هەڵبژاردنی وڵاتدا بێ وێنە نییە، دەسەڵاتداران پێشتر پەنایان بۆ ئەم بڕگە تایبەتە بردووە، بە تایبەتی لە کاتی هەموارکردنی یاسای ئۆرگانیکی ساڵی ٢٠٢١ بۆ هەڵبژاردنی پەرلەمان، کاتێک پرۆسەی پێدانی مۆڵەت بە لیستە حزبی و سەربەخۆکان کرایەوە بۆ دەربازبوون لە مەرجی پشکی زۆرەملێ.