سۆرگول شێخۆ

 

قامیشلۆ- لەگەڵ دەستپێکردنی ساڵی خوێندنی ٢٠٢٦-٢٠٢٧ لە سوریا، بڕیارێک لەلایەن وەزارەتی پەروەردەی سوریاوە درا. بەگوێرەی بڕیارەکە، خوێندکارانی کور و کچ جیادەکرێنەوە.

 

ئەم بڕیارە قوتابخانە ناوەندی و ئامادەکارییەکانی ناوچەکانی ڕۆژئاوای کوردستانیش دەگرێتەوە. قوتابیان و خێزان و مامۆستایان و کارگێڕانی قوتابخانەکان لەم بڕیارە ناڕازین.

 

لە شاری قامیشلۆی ڕۆژئاوای کوردستان ژمارەیەک قوتابخانەی ناوەندی و ئامادەکاری هەیە. لەگەڵ دەستپێکردنی ساڵی خوێندن، خوێندکارانیش جیاکرانەوە. قوتابخانەی ئامادەکاری شەهید گابار (ئەلنەبیکسە) بۆ کوڕان، کە پێشتر بۆ کوڕان بوو، بەڵام لەم ساڵانەی دواییدا خوێندکاری کچ و کور پێکەوە دەیانخوێند، جارێکی دیکە تەنها خوێندکاری کور دەخوێنن، خوێندکاری کچیش گواستراونەتەوە بۆ قوتابخانەکانی دیکە.

 

بەڕێوەبەری قوتابخانەی شەهید گابار، هێنان بەکر، باسی لە بڕیاری جیاکردنەوەی خوێندکارانی کچ وکوڕی کرد و داواکارییەکانی خۆی دەربڕی.

 

لە نێوان بڕیارەکانی ڕژێمی بەعس و ئەزموونی ئیدارەی خۆسەر

 

هێنان بێکر لە سەرەتای وتارەکەیدا ڕایگەیاند، بڕیاری جیاکردنەوەی خوێندکارانی کچ و کوڕ لە سەردەمی ڕژێمی بەعس و ئەزموونی سیستمی پەروەردەی ١٥ ساڵەی ئیدارەی خۆسەر و ئەو گۆڕانکارییانەی کە بەدوای خۆیدا هێنابوو بوونی هەبووە: پێویستە خوێندکاران بە شێوەیەکی ئاسایی خوێندن پێکەوە وەربگرن، بەبێ ئەوەی پرسیاری جیاواز لە مێشکیاندا سەرهەڵبدات، لە قۆناغی ناوەڕاست و ئامادەکاریدا لە یەکتر جیادەکرێنەوە، ئەمەش زۆرێک دەوروژێنێت". پرسیارەکان لە مێشکیاندایە بۆچی لەم قۆناغانەدا جیا دەکرێنەوە و دواتر لە زانکۆ کۆدەکرێنەوە؟

 

هێنان بێکر سەرنجی بۆ لایەنە ئەرێنییەکانی ئەزمونی ئیدارەی خۆسەر لە سیستمی پەروەردەدا ڕاکێشاوە و لە درێژەی قسەکانیدا دەڵێت: خوێندکاران پێکەوە پەروەردە بوون، هەروەها گیانی هاوڕێیەتی و هاوکاری و پاڵپشتی بۆ یەکتر، چ کوڕ و ژنی گەنج، زۆر بەرچاو بوو. ئەم پرۆسەیە بەبێ ئەوەی تووشی هیچ کێشەیەکی جددی ببن تێدەپەڕێت. ئەم بڕیارە نەبووە هۆی ئەوەی خێزانەکان گلەیی بکەن یان ناڕەزایی خۆیان دەرببڕن؛ بەو پێیەی بڕیارێکی ئەرێنی بوو، کاریگەریەکەی لەسەر ئەو کەسانە بوو. عەقڵیەتی خوێندکاران و ئاستی تێگەیشتنیان زۆر بەرز بوو.

 

خوێندکاران و مامۆستایان و ڕای گشتی ڕووبەڕووی سەپاندنی بڕیاری کاتی حکومەت بوونەتەوە

 

حەنان سەرنجی بۆ بڕیاری وەزارەتی پەروەردەی سوریا ڕاکێشا بۆ جیاکردنەوەی خوێندکارانی کوڕ و کچ و هەڵوێستی خۆی بەم شێوەیە دەربڕی: بە بڕیاری جیاکردنەوەی خوێندکاران بەپێی ڕەگەزەکەیان، دەگەڕێینەوە بۆ سیستەم و عەقڵیەتی ڕژێمی بەعس، ئەم بڕیارە لەگەڵ ناڕازیبوونی خوێندکاران و کاردانەوەی مامۆستایان و نیگەرانییەکانی خێزان کۆبووەتەوە سیستەم ئەگەر خوێندکار پێویستی بە لێکۆڵینەوە بێت یان پرسیارێکی هەبێت، زۆر باو و ئاساییە کە خوێندکارێکی کچە هاوکاری بکات و بە پێچەوانەشەوە حکومەتی کاتی بەبێ لەبەرچاوگرتنی مەترسییەکان، بە تایبەت لە پرسی خوێندن بە زمانی کوردی و جیاکردنەوەی خوێندکار، بڕیار بەسەر قوتابیان و مامۆستایان و خەڵکدا دەسەپێنێت.

 

پێویستە لێکۆڵینەوە ئەنجام بدرێت پێش بڕیاردان

 

هێنان بێکر ئاماژەی بەوەشکرد، پێویستە حکومەتی کاتی پێش بڕیاردان توێژینەوەیەکی گشتی ئەنجامبدات کە بۆچوونی قوتابیان و خێزانەکانی لەخۆبگرێت، هەروەها دەشڵێت: نابێت بڕیارەکان بسەپێندرێت، بڕیارەکان لەسەر بنەمای ئەوەی خوێندکاران و خێزانەکان بە گونجاوی دەزانن بۆ منداڵەکانیان بدرێن، خێزانی خوێندکاران ناڕازین لە بڕیارەکانی حکومەت سەبارەت بە سیستمی پەروەردە و داوامان لێدەکەن ئەو بڕیارانە هەڵبوەشێنینەوە.

 

مەعریفە و بڕیاردان لە نێوان دواکەوتوویی کۆمەڵایەتی و حەقیقەتی زانستیدایە

 

هێنان بێکر پەروەردەی خوێندکارانی کچ و کوڕ لە بواری زانستدا وەبیرهێنایەوە و باسی لە لایەنە ئەرێنییەکانی کرد: ماددە زانستییەکانیش گەردوون و ژینگە و جەستەی ژن و پیاو ڕوون دەکەنەوە، ئەو عەقڵیەتەی کە ئەمە قەدەغە دەکات کێشەیە؛ چونکە خوێندکارانی ژن و نێر هیچ قەدەغەیەک و شەرمەزارییەک نابینن لە پرسیاری هەستیاردا. هیچ شەرمەزارییەک لە فێربووندا نییە زانست بۆیە گرنگە ڕێبازە هەڵەکان بەرامبەر بە خوێندکاران بەهۆی هۆشیاری قەدەغەکردن و شەرمەزارییەوە دروست نەبن.

 

با تەماشای سیستمی وڵاتانی ئەوروپا بکەین، خوێندکار بەبێ ئەوەی لەیەکتر جیاببێتەوە، خوێندنی خۆی وەردەگرێت. بۆیە منداڵان لە تەمەنی پێنج ساڵییەوە فێری کۆمەڵایەتیبوون و کولتوور و ئەخلاق دەبن، هەر خوێندکارێک مافی ئەوەی هەیە لە جەستەی خۆی تێبگات و بناسێت. بۆیە پێویستە سەرەتا منداڵان لە ماڵەوە پەروەردە بکرێن، بۆ ئەوەی بتوانن قۆناغی ناوەڕاست و ئامادەکاری بە شێوەیەکی ئاسایی تێپەڕێنن.

 

داواکارییەکە ئەوەیە بڕیارەکە هەڵبوەشێنرێتەوە و زمانی دایکی بە فەرمی بکرێت

 

لە کۆتاییدا ھێنان بەکر ناڕەزایی خۆی لە بڕیاری جیاکردنەوەی قوتابیان دەربڕی و داواکارییەکانیشی بەم شێوەیە خستەڕوو: پێویستە ئەم بڕیارە ھەڵبوەشێتەوە بۆ ئەوەی قوتابیانی کچ و کوڕ بتوانن لە نزیکترین قوتابخانەی خۆیان درێژە بە خوێندن بدەن، ھەروەھا پێویستە زمانی کوردی لە دەستووری نوێی سوریادا بکرێتە فەرمی بۆ ئەوەی قوتابیان بتوانن بە زمانی دایکی خۆیان درێژە بە خوێندن بدەن.