ناوەندی هەواڵ

 

لە هەندێک ناوچەی نیپالدا، هێشتا ژنان لە کاتی سووڕی مانگانە و دوای منداڵبوون لە ماڵەکانیان دوور دەخرێنەوە، بەهۆی باوەڕێک کە بە "ناپاکیان" دەزانن، ناچار دەکرێن بۆ چەند ڕۆژێک، هەندێک جار بۆ چەند هەفتەیەک، لە کۆشکی سەرەتایی کە بە "چاو گۆت" دەناسرێن بمێننەوە، لە بارودۆخێکدا کە لە کەمترین پێداویستییەکانی پاکوخاوێنی و پارێزراوی بێبەشە.

 

لە ماوەی گۆشەگیرکردندا، کۆت و بەند بەسەریاندا دەسەپێنرێت کە ڕێگرییان لێدەکات لە دەستتێوەردانی خۆراک، ئاماژە ئاینییەکان، ئاژەڵان یان پیاوان، لە کاتێکدا ئەم کۆشکانە زۆرجار بێبەشن لە هەواگۆڕکێی باش و ئامرازەکانی پاراستن، کە ئەمەش ژنان ڕووبەڕووی مەترسی تەندروستی و ئەمنی سەخت دەکاتەوە.

 

ژنان گیانیان لەدەست دەدەن

هەندێک لە ژنان لە ناو ئەم کۆشکانەدا گیانیان لەدەست داوە بەهۆی بەرکەوتنیان بە نەریتی "چاوپادی"، چالاکوانانی مافی مرۆڤ ئاماژە بەوە دەکەن، کە ئەو حاڵەتە نەناسراوانە ڕەنگە تەنها بەشێکی دیاربووی کێشەکە بن، ئەگەری هەیە مردنی تریش هەبن کە لە بارودۆخی هاوشێوەدا ڕوویانداوە و نەبۆتە هۆی ڕاپۆرتکردنیان بۆ دەسەڵاتداران.

 

هەروەها بەتەنها هێشتنەوەی ژنان لەم کۆشکانەدا نەک تەنها ئەوان تووشی کێشەی تەندروستی دەکات، بەڵکو دەیانكاتە ئامانج بۆ توندوتیژی سێکسی و هەڕەشە ئەمنییەکانی تر.

 

بەردەوامی دیاردەکە سەرەڕای قەدەغەکردنی

حکومەتی نیپال لە ساڵی ٢٠٠٥ دا نەریتی چاوپادی قەدەغە کرد، لەگەڵ بەردەوامی ئەم دیاردەیەدا، لە ساڵی ٢٠١٧ دا یاسایەکی نوێ کەوتە بواری جێبەجێکردنەوە، بۆ ئەوەی ئەم دیاردەیە بە تاوان بناسێنێت و بیخاتە ناو ئەو ڕەفتارانەی کە سزای یاساییان لەسەرە.

 

بەڵام سەرەڕای یاساکان، ئەم داب و نەریتە هێشتا بەردەوامە، بەتایبەت لە ناوچەکانی ناوەڕاستی ڕۆژئاوا و ڕۆژئاوای دووری نیپال، ڕاپۆرتەکان ئاماژە بەوە دەکەن، کە ژمارەیەکی زۆر لە ژنان لە گوندەکانی ڕۆژئاوای وڵات هێشتا ناچار دەکرێن لە کاتی سووڕی مانگانەدا ماڵەکانیان بەجێبهێڵن و لە کۆشکەکانی "چاو گۆت"دا نیشتەجێ ببن.

 

چالاکوانانی مافی ژنان جەخت لەوە دەکەنەوە، کە دەرکردنی یاساکان بە تەنها بەس نییە بۆ نەهێشتنی ئەم دیاردەیە، جەخت لەسەر پێویستی زیادکردنی هۆشیاری کۆمەڵایەتی لە گوندەکاندا دەکەنەوە، لەگەڵ مسۆگەرکردنی گەیشتنی ژنان بە بارودۆخێکی ژیانی پارێزراو و شکۆمەندانە.