کاندید: بەڵێنی بانگەشەی هەڵبژاردن ناکەم، بەڵام بەڵێن دەدەم بەرگری لە یەکسانی بکەم
لێدوانەکانی نەسرین جەعفەر، دیدگای پارتی کرێکاران بۆ هەڵمەتێک کە لەسەر بنەمای پابەندبوونی بەکۆمەڵ، تیشک دەخاتە سەر بەشداریکردنی هاوڵاتییان، ئەو ئاڵەنگاریانەی کە ژنان لە سیاسەتدا ڕووبەڕووی دەبنەوە،پێویستیەکانی بەرگریکردن لە گروپە لاوازەکان.
نەجوا راهم
جەزائیر – هەڵبژاردنی یاسادانانی جەزائیر لە ساڵی ٢٠٢٦ نوێنەرایەتی بڕگەیەکی سیاسی بەرچاو دەکات، کە لە چوارچێوەیەکی کۆمەڵایەتی و ئابووری هەستیاردا ئەنجام دەدرێت، ئەوان ڕەنگدانەوەی خواستەکانی هاوڵاتیانن بۆ نوێکردنەوەی دامەزراوەکان و بەرزکردنەوەی بەشداریکردنی گشتی لە بڕیاردان، هاوکات جەخت لەسەر پێویستی ئاگاداربوون لە ڕێگەی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکانەوە دەکەنەوە.
لە چوارچێوەی بانگەشەی هەڵبژاردنی یاسادانانی ٢ی تەمووزدا، کاندیدی پارتی کرێکاران و ڕۆژنامەنووس نەسرین جەعفەر دووپاتی کردەوە، کە بەرنامەی هەڵبژاردنەکە وەک پلاتفۆرمی تاکەکەسی بۆ هەر کاندیدێک پێشکەش ناکرێ، بەڵکو وەک بەرنامەیەکی پێکەوەی کە ڕەنگدانەوەی دید و پابەندبوونە سیاسییەکانی حیزبە.
پابەندبوونەکانی لیستی "ئیرادە و خۆڕاگری"
ڕوونیکردەوە، کە لیستی هەڵبژاردنە کێبڕکێکارەکان کە بە دروشمی "ئیرادە و خۆڕاگری" کاردەکەن، هەر لەسەرەتاوە بەڵگەنامەی پاپەندبوونەکانیان پەسەندکردووە کە لەلایەن هەموو کاندیدەکانەوە واژۆکراوە، ئەم بەڵگەنامەیە کۆمەڵێک بنەما و بەڵێن لەخۆدەگرێت کە ئامانجیان جێبەجێکردن و بەرگریکردنە لە بەرنامەی حیزب لە دەورە سیاسییە جیاوازەکاندا.
سەبارەت بە پێشکەوتنی هەڵمەتی مەیدانی، ئاماژەی بەوەدا، کە ئەندامانی لیستەکە تا ئێستا سەردانی مەیدانییان لە سەرانسەری ٥٧ شارەوانی جەزائیر ئەنجامداوە، وتی: چالاکییەکان هەندێکجار لەلایەن ژنانەوە ئەنجامدەدرێن و هەندێکی دیکەش لەلایەن گروپەکانەوە کە لە ئەندامانی لیستە جیاوازەکان پێکهاتوون.
سەبارەت بە وەڵامی گەل بۆ هەڵمەتەکە، دووپاتی کردەوە، کە سەرەتا نیگەران بووە لە سروشتی پێشوازییە گشتییەکە بە لەبەرچاوگرتنی دۆخی سیاسی ئێستای جەزائیر و هەستی بێهیەلوای لەگەڵ هەندێک لە هاوڵاتیان و نەبوونی متمانەیان بە ئەگەری گەیشتن بە گۆڕانکاری لە ڕێگەی هەڵبژاردنەوە، بەڵام بە شێوەیەکی خۆش سەری سوڕما لە وەڵامدانەوەکە کە بە نایاب پێناسەی کرد، چ بۆ کاندیدەکان و چ بۆ پارتی کرێکاران.
ئاماژەی بەوەشکرد، لەکاتێکدا هەندێک لە هاوڵاتیان هێشتا پۆستەکانیان هەیە کە دەنگدان یان بەشداری سیاسی ڕەتدەکەنەوە، زۆرینەیان پێیان باشە نیگەرانییەکانی ڕۆژانەی خۆیان لەگەڵ ئەندامانی هەڵمەتی هەڵبژاردنەکاندا باس بکەن، ئەوەی لە سەردانە مەیدانییەکاندا زۆرترین سەرنجی ڕاکێشاوە، ڕادەی ئەو ئازارانەیە کە خانەنشینەکان بەرگەی دەگرن، هەروەها بە خەیاڵدا نەهاتووە کە ئەم گروپە چەندە نادادپەروەری ئەزموونی دەکەن، ئەمەش پرسەکانیان دەکاتە یەکەم بۆ کردەوەی داهاتوو.
پاڵنەرەکان بۆ کاندیدبوون
نەسرین جەعفەر باسی لە پاڵنەرەکانی خۆی بۆ خۆکاندیدکردن کرد، وتی: هەموو کاندیدێک ئامانجی هەیە کە هەوڵی بەدەستهێنانی دەدات و لە ڕێگەیەوە ئامانجیان ئەوەیە جێپەنجەی خۆیان لەسەر ژیانی سیاسی بەجێبهێڵن، بڕیارەکەی بۆ کاندیدکردنی پۆستەکەی پەیوەستە بە کۆمەڵێک هۆکاری بابەتییەوە، بەتایبەتی لە ژێر ڕۆشنایی ئەو قەیرانە فرەییانەی ئەمڕۆ جیهان شاهیدییەتی و ئەو فشار و ئاڵەنگاریانەی کە بەسەر وڵاتە جیاوازەکاندا دەیسەپێنن.
پێی وایە کاردانەوەکانی دۆخی ئێستای نێودەوڵەتی لەسەر جەزائیر بووەتە شتێکی دڵنیا، پێویستی بە بەهێزکردن و یەکخستنی بەرەی ناوخۆ هەیە بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی هەڕەشە و ئاڵەنگاری جیاواز، هەروەها کاندیدبوونی بۆ لیستی پارتی کرێکاران دەکەوێتە ئەم چوارچێوەیە، بەو پێیەی بەشدارییەکی سیاسیی پشتیوانیکردنە لە یەکگرتوویی نیشتمانی و بەهێزکردنی یەکێتی ناوخۆیی.
سەبارەت بە بەشداری ژنان لە کاری سیاسیدا، جەختی لەوە کردەوە، کە بەرزکردنەوەی ئاستی ژنان لە کامپە هەڵبژێردراوەکاندا نابێت تەنها پشت بە کۆتا یان سەپاندنی ڕێژەی دیاریکراو ببەستێت، بەڵکو پێش هەموو شتێک پێویستی بە ئیرادەی سیاسی ڕاستەقینە و چاکسازییەکی هەمەلایەنە لە سیستمەکەدا هەیە کە پەیوەندی بە بەشداری سیاسی ژنانەوە هەبێت.
ئاماژەی بەوەشکرد، ئەو دەستکەوتە یاساییانەی کە ژنانی جەزائیر بەدەستی دەهێنن، دیارترینیان مافی خۆکاندیدکردن بۆ هەڵبژاردنە یاسادانان و ناوخۆییەکان، زۆرجار تووشی ئاستەنگی کۆمەڵایەتی و کولتووری بەردەوام دەبن، هێشتا زۆرێک لە خێزان و ناوچەکان بەشداری ژنان لە ژیانی سیاسیدا ڕەتدەکەنەوە، سەرەڕای ئەوەی ئەم مافە لەڕووی یاساییەوە مسۆگەرە، کە ئەمەش وا دەکات زۆرێک لە ژنان بە تەنها ڕووبەڕووی فشار و ناڕەزایەتی کۆمەڵایەتی و خێزانی بەرچاو ببنەوە.
بەرگریکردن لە گروپە لاوازەکان جێگەی سەرەکییە
جەختی لەوە کردەوە، کە ئەو پەیامە سەرەکییەی کە هەوڵدەدات بیگەیەنێت ئەوەیە کە یاسا مافە سیاسییە سروشتییەکانیان بە ژنان دەبەخشێت، بەڵام کۆمەڵگە، لە هەندێک حاڵەتدا، هێشتا ڕێگری لە بەدیهێنانی ئەو ماف و دەستکەوتانە دەکات بە کردەوە.
هەروەها باسی لە دۆخی کەرتی میدیا و بڵاوکردنەوە کرد و دووپاتی کردەوە، کە ئەم بوارە پێویستی بە چاکسازی یاسایی ڕوون هەیە بۆ دڵنیابوون لە دامەزراندنی پێوەری یەکگرتوو و ڕوون بۆ دابەشکردنی بودجە لە نێوان دامەزراوە جیاوازەکانی میدیادا، هەروەها ئاماژەی بە پێویستی ڕەچاوکردنی دەقە یاساییەکان کرد کە ببێتە هۆی پێوەرێکی موچەی نیشتمانی بۆ ئەو ڕۆژنامەنووسانەی کە لە کەرتی تایبەتدا کاردەکەن، کە مافە پیشەیی و کۆمەڵایەتییەکانیان مسۆگەر بکات.
نەسرین جەعفەر دووپاتی کردەوە، کە بەڵێنی هەڵبژاردن بە هاوڵاتیان نادات، چونکە لە سنووری دەسەڵاتی نوێنەر لە ناو ئەنجومەنی نیشتمانی گەل تێدەگات، وتی: ڕۆڵی سەرەکی نوێنەر لە چالاکی سیاسی و داکۆکیکردن لە خەمی ڕۆژانەی هاوڵاتیان و کارکردن بۆ گەیاندنی دەنگیان بە دامەزراوە پەیوەندیدارەکانە.
بەڵێن دەدات هەموو هەوڵێک بدات بۆ ڕەتکردنەوەی ئەو یاسایانەی کە کاریگەری نەرێنی لەسەر توانای کڕینی هاوڵاتیان هەیە، هەروەها بەڵێن دەدات کە لە پاڵ هەموو ئەو دەستپێشخەری و هەموارکردنانەدا بوەستێت کە دادپەروەری و یەکسانی بەرەوپێش دەبەن و بەرگری لە مافی گروپە لاوازەکان دەکەن و بەشداری بکەن لە دامەزراندنی کولتوورێکی قبوڵکردنی ئەوانی دیکە و ڕێزگرتن لە جیاوازییەکان بە هەموو شێوازەکانیان لەناو کۆمەڵگەی جەزائیردا.