زمانێ مە ناسناما مەیە
خۆزیک حەمید- نووسەر
ئەگەر سەرنج بدەینە ئاخفتنا خەلکی د ناڤ کۆمەلگەها مە دا دێ بینین کو گەلەک کەس د ئاخفتنا و دانوستاندنێن خوەیێن رۆژانە دا، گەلەك پەیڤێن بیانی بکار دئینن و ئەڤ دیاردەیە ب تایبەتی د ناڤ گەنجان و خوێندكاراندا ب شێوەیەکێ بەرچاڤ دهێتە دیتن، لێ پرسیارا گرنگ ئەوە: بۆچی زمانێن بیانی ب شێوەیەکێ زۆر د ئاخفتنا مە دا جێگیر بوویە، د دەمەکیدا کو زمانێ کوردی بەشەکێ گرنگە ژ ناسنامەیا مە؟ زمانێن بیانی د ژیانا رۆژانە دا ل رەنگە ئێک ژ ئەگەران ئەڤە بیت، ژبەر کو تێكەلیێن مە یێن رۆژانە؛ چ ل جهێ كاری بیت، قوتابخانە، زانکۆ، دام و دەزگەهان و جهێن گشتی و میدیا، دیسان ئەم ب رێکا خواندن و کار و پەیوەندیێن کۆمەلایەتی، فێری پەیڤێن گەلەك بیانی دبین، پاشی ئەو پەیڤە بێی کو ئەم هەست پێ بکەین، دبنە بەشەک ژ ئاخفتنا مە یا رۆژانە.
هەروەسا ئەگەرەکێ دی ئەوە، کو هندەک کەس ب شێوازەکێ نە راستەوخو زمانێن جودا تێکەل دکەن. گەلەک جاران کەسەک دشێت هەمان مانا ب کوردی بێژیت، لێ پەیڤەكا بیانی بکار دئینیت، چونکی ئەو پەیڤە بۆ وی ب ساناهیترە ئانکو دبیتە بەشەک ژ ئاخفتنێ.
بەلێ یا پێدڤییە ئەم بزانین کو زمان ب تنێ ئامرازەکێ پەیوەندیێ نینە؛ بەلکو زمان مێژوو، کەلتوور و هزر و ناسنامەیا گەلێ مەیە. هەر زمانەکی شێوازێ خۆ یێ تایبەت هەیە بۆ دەربڕینا هەست، بیر و ئەزموونێن مرۆڤی. ل دەمێ زمانێ دایکێ ئەم کێمتر بکار بینین، دێ بینی هێدی هێدی ئەم دەربڕینا جوانیا پەیڤێن زمانی ژ دەست ددەین . ئەڤە ژی نە ژبۆ هندێ یە کو ئەم هزر بکەین زمانێن دیتر رەد بکەین یان ژ بهایێ زمانێن دیتر کێم بکەین؛ بەلکو پێدڤییە رێزێ ل هەمی زمانان بگرین و زمانێ خۆ ژ بیر نەکەین. ئەم دشیێن زمانێ عەرەبی، ئینگلیزی و زمانێن دیتر فێر بین، لێ د هەمان دەمدا زمانێ کوردی ب دروستی و بەردەوامی بکار بینین.
ل دوماهیێ ژی پاراستنا زمانێ کوردی ب تنێ پاراستنا ئاخفتنێ و پەیڤان نینە، بەلکو پتر پێدڤی ب خوێندن، نڤیسینێ و گەشەپێدانێ یە؛ ئەگەر هەر کەسەک ژ مە ل ژیانا خۆ یا رۆژانە دا گرنگیێ ب زمانێ دایکێ بدەت، ئەڤە ژی دێ بیتە ئەگەر کو ئەم گەنجینا گرانبەها بۆ نەوەیێن داهاتی پارێزین، دا کو پتر بشیێن رەسەنایەتیا زمانێ ژ دەست نەدەین، چونکی زمانێ مە نە بتنێ چەند پەیڤن، بەلکو دەنگێ مێژوو و ناسنامەیا مەیە.