Navenda Nûçeyan — Qanûna nû ya hevberdanê ku ji hêla Talîbanê ve li Efganistanê hatiye derxistin, rastî rexneyên berfireh ên rêxistinên mafên mirovan hatiye. Ev rêxistin diyar dikin ku rêziknameya nû nîşan dide ku keçên di temenê biçûk de an bi zorê hatine zewicandin ku zewacên xwe biqedînin, mafên wan bi tundî sînordar dike. Platformên medyayê yên cûrbecûr, di nav de Rukhshana Media, Gandhara, Zan Times, Kabul Now û her wiha Mîsyona Alîkariyê ya Neteweyên Yekbûyî li Afganistanê (UNAMA), bandora mafên mirovan a vê rêziknameyê nîqaş kirine.

Mafê jinan tune ye

Li gorî Rukhshana Media û çavkaniyên herêmî, rêziknameya ku di 14’ê Gulanê de bi sernavê "Cudakirina Hevjînan Bi Rêyên Dadwerî" hatiye weşandin, dibêje ku keçek ku ji hêla malbata xwe ve hatiye zewicandin, mafê wê tune ku berî gihîştina temenê balixbûnê daxwaza betalkirina zewacê bike. Wekî din, bêdengmayîn, piştî gihîştina vê temenê wekî razîbûna bêdeng ji bo berdewamiya zewacê tê hesibandin.

Zewaca zarokan û zewaca bi zorê bi qanûnî rewa dike

Rêxistinên mafên jinan bawer dikin ku ev rêzikname zewaca zarokan û zewaca bi zorê bi qanûnî rewa dike. Ew balê dikişînin ser paşveçûnek cidî di mafên jin û keçan de ji dema vegera Talîbanê bo ser desthilatê. Li gorî çalakvanek Efganî, tevger hewl dide ku zewaca zarokan di çarçoveya qanûnî ya fermî de bicîh bike piştî rêze biryarên ku mafên jinan ên perwerde û kar sînordar dikin.

‘Êrîşek nû’

Di daxuyaniyek ku ji hêla Kabul Now ve hat weşandin de, ev rêzikname wekî "êrîşek nû" li ser mafên jin û keçan hat binavkirin û hat gotin ku ew cudakariya sîstemîk li welêt xurt dike. Rêxistinên mafên mirovan balê dikişînin ser zêdebûnek girîng di rêjeyên zewaca zû û bi zorê de, nemaze piştî bêparkirina ji perwerdehiyê ji bo keçan. Texmînên nefermî destnîşan dikin ku rêjeyek girîng a kesên ku bi zorê hatine zewicandin, di bin temenê 18 salî de ne.

Tundiya navmalî

Lêkolînek ji aliyê Navenda Mafên Mirovan a Efganî ve jî eşkere dike ku keçên ku di temenê biçûk de dizewicin, bi astên bilind ên tundiya navmalî û pirsgirêkên cidî yên psîkolojîk re rû bi rû dimînin. Di vê çarçoveyê de, zêdetirî sed rêxistinên mafên mirovan û jinan, daxwaza vekişandina tavilê ya qanûnê kirine û diyar kirine ku ew parastina yasayî ya jin û zarokan qels dike û pratîkên ku mafên bingehîn ên mirovan binpê dikin, rewa dike.