Navenda Nûçeyan – Li Tirkiyê ji hêla partiya AKP’ê ve rêziknameyeke nû ya der barê zarokên ku di pêvajoya dadweriyê de beşdar in, pêşkêşî parlamentoyê hatibû kirin. Li ser vê yekê 160 rêxistinên civaka sivîl, bertek nîşanî "qanûna zarokan" a ku ji Parlamentoyê re hatiye pêşkêşkirin dan û diyar kirin ku pêşniyar cezakirina zarokan li şûna parastina wan dide pêşiyê û gotin, "Ev tê vê wateyê ku zarok bedelê bidin di heman demê de berpirsiyariya giştî nayê dîtin."

160 rêxistinên civaka sivîl, ku pêkhateyên Koma Banga Hevbeş a Edaletê ji bo Zarokan in, daxuyaniyek nivîskî ya hevbeş der barê "Pêşnûmeya Qanûna li ser Guhertinên Qanûna Parastina Zarokan û Hin Qanûnên Din" de, ku di 14’ê Tirmehê de ji Parlamentoyê re hatiye pêşkêşkirin, weşandin.

‘Zarok mîna mezinan tên darizandin’

Di daxuyaniyekê de derbarê pêşniyara qanûnê de ku dê cezayên dijwar ji bo zarokan bide destpêkirin, dibe ku ji bo zarokên 15-18 salî bibe sedema girtina heta hetayê, bangek ku salek berê ji hêla 160 rêxistinên civaka sivîl ve hatibû kirin ku cezayên dijwartir ji bo zarokan çareserî nabe, hate bibîrxistin. Di daxuyaniyê de hate destnîşankirin ku pêşniyara ku ji Parlamentoyê re hatiye pêşkêş kirin daneyên zanistî yên li ser mafên zarokan, erkên navneteweyî û ezmûnên meydanî paşguh dike û wiha hate gotin: "Ev pêşnûmeqanûn, ku pêşbînî dike ku zarok mîna mezinan werin darizandin, pergala dadweriya zarokan ber bi nêzîkatiyek cezakirinê ve diçe, di heman demê de têgeha zarokatiyê jî dixe ber pirsyarê. Bi rakirina garantiyên qanûnî yên zarokatiyê, ew bingehê ji bo rewakirina îstismara zarokan bi rêya zewacê, keda zarokan, devjêberdana ji perwerdehiyê û hiştina zarokan bi berpirsiyariyên mezinan re rû bi rû dihêle, ava dike."

‘Ger ceza çareserî bin, çima girtîgeh tije dibin?’

Di daxuyaniyekê de ku behsa rapora Saziya Mafên Mirovan û Wekheviyê ya Tirkiyeyê ya li ser Girtîgeha Sererastkirinê ya Ciwan û Ciwanan a Tekirdagê Karatepe dike, hat destnîşankirin ku 432 zarok di saziyê de, ku kapasîteya wê 288 e, dimînin û ev daxuyanî jî hatin dayîn: "Ger girtina bêtir zarokan çareserî be, çima girtîgehên ciwanan tijî dibin? Ger cezayên dijwartir bi bandor bin, çima hejmara zarokên ku di sûc de beşdar dibin kêm nabe? Ger ev polîtîkayek parastinê be, çima zarok hîn jî nayên parastin? Ji ber ku pirsgirêk ne zarok in."

‘Dewlet dev ji erkê xwe yê parastina zarokan berdide’

Daxuyaniyê, ragihand ku hevpeyvînên Komîsyona Lêpirsînê ya Parlamentoyê bi zarokên di girtîgehan de eşkere kirin ku zarokan sedemên tevlêbûna xwe di pêvajoya dadwerî de wekî xizanî, şîdeta navmalî, dev ji perwerdehiyê berdan û nebûna piştgiriya civakî rave kirine û wiha got: "Nîşandana zarokan wekî sûcdarên van pirsgirêkên avahîsaziyê û lêgerîna çareseriyan di girtina wan de tê vê wateyê ku dewlet dev ji erkê xwe yê parastina zarokan berdide. Ev nêzîkatî berpirsiyariya giştî nabîne di heman demê de dihêle ku zarok bedelan bidin."