تأکید بر برابری و مشارکت زنان در آینده سیاسی سوریه
با نزدیک شدن نشانههای یک مرحله سیاسی تازه در سوریه، موضوع حقوق زنان دوباره به مرکز توجه بازگشته است؛ آن هم در شرایطی که انتقادها نسبت به حضور کمرنگ زنان در بحثهای قانون اساسی و اقدامات دولت موقت رو به افزایش است.
نغم چاچان
قامشلو- «بدون زنان، قانون اساسی معنا ندارد.» این جملهای است که فعالان زن سوری بر آن تأکید میکنند. آنها خواهان نقشی واقعی در ترسیم آینده کشور هستند؛ نقشی به دور از حاشیهنشینی و کنار گذاشته شدن. زنان سوری که سالها در مناطق روژآوا در عرصههای مختلف زندگی نقش داشته و مبارزه کردهاند، دیگر حاضر نیستند به حاشیه بازگردند. آنها خواهان قانونی اساسیاند که نقششان را به رسمیت بشناسد و از حقوقشان محافظت کند.
عریفه بکر، عضو هیئت اجرایی مجلس زنان سوریه، میگوید: «دولت موقت سوریه تاکنون هیچ اقدام جدی برای تقویت حقوق زنان و حضور آنها انجام نداده است.» او با اشاره به نقش پررنگ زنان در روژآوا میافزاید: «از آغاز انقلاب روژآوا تا امروز، زنان مبارزهای کمنظیر داشتهاند و دستاوردهای زیادی به دست آوردهاند. مجلس زنان سوریه هم نقش مهمی در این مسیر داشته و از سال ۲۰۱۷ تاکنون به تلاشهای خود ادامه داده است. با این حال، با وجود اینکه دولت موقت بیش از یک سال است که قدرت را در دست دارد، هنوز هیچ گام مؤثری برای تقویت جایگاه، هویت و حقوق زنان برنداشته و اقداماتش در مقایسه با این همه مبارزه، بسیار ناچیز است.»
«حقوق زنان باید در قانون اساسی تضمین شود»
او بر لزوم گنجاندن حقوق زنان در قانون اساسی سوریه تأکید میکند و میگوید: «سهم زنان در شوراها، پارلمانها و حتی گفتوگوهای بینالمللی که دولت موقت برگزار میکند، بسیار کم است. علاوه بر این، تصمیماتی مانند نظام 'قیمومیت' اتخاذ شده که به معنای تحمیل سرپرستی بر زنان است و ما با چنین تصمیماتی مخالفیم.»
او ادامه میدهد: «قیمومیت بر زنان پذیرفتنی نیست؛ زنان اراده مستقل دارند و حق دارند خودشان تصمیم بگیرند و از خودشان محافظت کنند.» به گفته او، قانون اساسی باید بر پایه مشارکت و برابری شکل بگیرد و نقطه شروع این مسیر، «برگزاری یک کنفرانس مشترک با حضور همه سازمانها و جنبشهای زنان سوریه» است تا مطالبات زنان بهصورت شفاف مطرح شود. «خواست ما این است که نقش زنان بهطور برابر و جمعی در قانون اساسی تضمین شود.»
او همچنین یادآور میشود که زنان در چارچوب سیستم خودمدیریتی در شمال و شرق سوریه به حقوق مهمی دست یافتهاند، زیرا این سیستم گامهای مثبتی برای تقویت حضور زنان برداشته است؛ از جمله «قرارداد اجتماعی» و نظام «ریاست مشترک». همین اقدامات باعث شده زنان بتوانند در تصمیمگیریها مشارکت کنند و در حوزههای مختلف حضور مؤثر داشته باشند.
به گفته او، به همین دلیل زنان شمال و شرق سوریه «نمیپذیرند حقوقشان کمتر از مردان باشد. زن فقط نیمی از جامعه نیست، بلکه هسته اصلی آن است. ما خواهان سوریهای دموکراتیک و غیرمتمرکز هستیم که حقوق زنان و همه اقشار جامعه را تضمین کند. سوریه کشوری متنوع است و مبارزه ما تا رسیدن به جایگاه واقعیمان در قانون اساسی ادامه خواهد داشت.»