مرکز خبر- امروز سه‌شنبه ٨ اردیبهشت‌ماه، نت‌بلاکس، نهاد بین‌المللی پایش اینترنت، اعلام کرد که از ۲۸ فوریه تاکنون دسترسی عمومی به اینترنت جهانی در ایران تقریباً به‌طور کامل مسدود مانده و این خاموشی با عبور از ۱۴۱۶ ساعت، وارد شصتمین روز خود شده است؛ رخدادی که اکنون به یکی از طولانی‌ترین و شدیدترین قطع‌های سراسری اینترنت در جهان تبدیل شده است.

این قطع گسترده در حالی ادامه دارد که حکومت تلاش کرده با ایجاد دسترسی‌های محدود و طبقاتی برای نهادهای حکومتی، شرکت‌های خاص و گروه‌های نزدیک به ساختار قدرت، بخشی از فعالیت‌های ضروری خود را حفظ کند؛ اما اکثریت شهروندان، صاحبان مشاغل خرد، فریلنسرها، فروشگاه‌های اینترنتی، رانندگان پلتفرمی، تولیدکنندگان محتوا و فعالان بازار دیجیتال همچنان از دسترسی آزاد به شبکه جهانی محروم مانده‌اند. گزارش‌ها نشان می‌دهد اینترنت در ایران دیگر یک حق عمومی نیست، بلکه به امتیازی گزینشی برای گروه‌های برخوردار تبدیل شده است.

پیامد این خاموشی صرفاً محدود به اختلال ارتباطی نیست؛ بلکه اقتصاد ایران را با ضربه‌ای جبران‌ناپذیر روبه‌رو کرده است. برآوردها حاکی از آن است که قطع اینترنت روزانه ده‌ها میلیون دلار زیان مستقیم و غیرمستقیم به اقتصاد کشور وارد می‌کند؛ از توقف فروش آنلاین و از کار افتادن درگاه‌های پرداخت بین‌المللی گرفته تا فلج شدن تبلیغات دیجیتال، خدمات برون‌سپاری، آموزش آنلاین، بازار رمزارز، حمل‌ونقل اینترنتی و هزاران کسب‌وکار خانگی که تنها منبع درآمدشان بستر اینترنت بوده است.

در دو ماه گذشته، هزاران فروشنده اینستاگرامی و مدیران کسب‌وکارهای کوچک عملاً بازار مشتریان خود را از دست داده‌اند. بسیاری از برنامه‌نویسان، مترجمان، طراحان و نیروهای دورکار نیز به‌دلیل ناتوانی در ارتباط با کارفرمایان خارجی یا دریافت پروژه، با بیکاری یا تعلیق درآمد مواجه شده‌اند.

همزمان شرکت‌های خصوصی برای حفظ حداقل ارتباط جهانی ناچار به پرداخت هزینه‌های سنگین برای دسترسی‌های محدود، وی‌پی‌ان‌های گران یا خطوط ویژه شده‌اند؛ هزینه‌ای که فشار مضاعفی بر اقتصاد فرسوده کشور وارد کرده است.

کارشناسان حوزه اقتصاد دیجیتال هشدار می‌دهند ادامه این وضعیت نه‌تنها موجب نابودی تدریجی سرمایه‌گذاری در بخش فناوری و مهاجرت شتابان نیروی متخصص می‌شود، بلکه اعتماد عمومی به زیرساخت‌های ارتباطی کشور را نیز از بین می‌برد. در شرایطی که بسیاری از کشورها اینترنت را ستون فقرات اقتصاد مدرن می‌دانند، قطع عامدانه این شریان حیاتی در ایران به معنای بستن یکی از آخرین راه‌های تنفس معیشتی جامعه است.  

با وجود وعده‌های پراکنده مقام‌ها برای «اینترنت حرفه‌ای» یا دسترسی‌های سفید، داده‌های نت‌بلاکس نشان می‌دهد خاموشی دیجیتال همچنان برای عموم مردم پابرجاست و شکاف میان اقلیت برخوردار و اکثریت محروم هر روز عمیق‌تر می‌شود. اکنون پس از شصت روز، قطع اینترنت دیگر تنها یک ابزار امنیتی نیست؛ بلکه به بحرانی اقتصادی، اجتماعی و معیشتی بدل شده که آثار آن تا مدت‌ها بر زندگی میلیون‌ها ایرانی باقی خواهد ماند.