روز جهانی آزادی مطبوعات در کابل؛ روایت یک محفل و واقعیتهای پنهان
در حالیکه سوم می، روز جهانی آزادی مطبوعات، در بسیاری از کشورها با تاکید بر حمایت از خبرنگاران تجلیل میشود، در کابل این روز با برگزاری محفلی همراه بود که روایتها از آن، تصویری متفاوت از وضعیت واقعی رسانهها و خبرنگاران، بهویژه زنان، ارائه میدهد.
بهاران لهیب
کابل- به مناسبت سوم می، روز جهانی آزادی مطبوعات، «مرکز خبرنگاران افغانستان» در کابل محفلی را برگزار نمود. در این محفل از مقامات بلندرتبه طالبان نیز دعوت صورت گرفته بود. برای شرکت خبرنگاران زن، میان زنان و مردان پردهای کشیده شده بود.
محفل با سخنرانیهای مقامات بلندرتبه طالبان آغاز شد که مانند تمام دولتهای حاکم مستبد و دستنشانده افغانستان، شرایط را گل و گلزار نشان میدادند.
مرکز خبرنگاران با نشر اعلامیهای در این روز، از وضعیت و شرایط ناهنجاری که خبرنگاران در افغانستان با آن مواجه هستند، یادآوری کرده و آورده است که در ۱۲ ماه اخیر، ۱۵۰ مورد نقض آزادی رسانهها توسط طالبان ثبت شده است که ۱۲۷ مورد آن تهدید و ۲۰ مورد بازداشت خبرنگاران میباشد. از میان ۲۰ مورد دستگیری، در حال حاضر ۵ تن آنان در زندان به سر میبرند.
در اعلامیه آمده است که در چندین ولایت، نشر صدای زنان کاملاً حذف شده و در بسیاری از برنامههای دولتی طالبان، زنان خبرنگار اجازه ورود نیافتهاند.
همچنان «نهاد حمایتکننده رسانههای آزاد افغانستان» (نی) در گزارش خود آورده است که ۱۳ مورد نقض حقوق خبرنگاران در سال ۲۰۲۵ افزایش یافته است.
چند روز قبل، دستورالعمل تازهای از سوی وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان برای رسانهها صادر شد که بر اساس آن، هر مهمانی که دعوت میشود، بهخصوص در برنامههای سیاسی، باید تاییدی این وزارت را با خود داشته باشند؛ در غیر آن، با رسانهها برخورد قانونی صورت میگیرد.
«سازمان گزارشگران بدون مرز» در گزارش خود نوشته است که افغانستان در میان ۱۸۰ کشور جهان، مقام ۱۷۵ را در آزادی بیان کسب کرده است که بر این اساس، یکی از خطرناکترین کشورها برای خبرنگاران، بهویژه زنان، محسوب میشود.
ما با خاطره فیضی، یکی از خبرنگاران آزاد که در محفل دیروز شرکت داشت، همکلام شدیم. وی برای ما گفت: «در شرایط فعلی، آزادی بیان و مطبوعات فقط مسخرهکردن این واژهها است. من دیروز وقتی وارد محفل شدم، احساس میکردم در زندان هستم. با وجود اینکه هر روز ما زنان، این زندان را در منزل، بیرون از خانه و محل کار خود تجربه میکنیم، اما فضای محفل بسیار سنگین و خفهکننده بود. همه شرکتکنندگان زن از حضور در آن پشیمان بودیم.»
نامبرده در مورد سخنان مقامات طالبان گفت: «هرکدام از آغاز تا پایان محفل، در سخنرانیهای خود با آیات قرآن تلاش داشتند جنایات و سرکوب خبرنگاران را پنهان سازند و چنان سخن میگفتند که گویا افغانستان برای همه مردم، بهخصوص زنانی که بیرون از خانه کار میکنند، بهشت و امنترین سرزمین است.»
خاطره سخنان خود را چنین خاتمه داد: «با وجود اینکه خود را سرزنش کردم که نباید در چنین محفلی شرکت میکردم، برای آرامش روحم به خود گفتم که با چنین برخوردها، بیشتر ماهیت اصلی طالبان و بنیادگرایان را میشناسم و آگاهیام افزایش مییابد. با تغییر حاکمیت، اگر فردی از طالبان دفاع کند، با نفرت من و مانند من میلیونها زن افغان که با خشونت، سرکوب و توهین مواجه شدهاند، روبهرو خواهد شد.»