NEJWA RAHAM

Cezayîr - Pêşniyarên ji bo çapa heştemîn a Xelata “Asiya Cebbar”, bi riya berhemên ku rêzek fireh ji zimanan, mijar û perspektîfên vegotinê nîşan didin, firehî û curbecuriya wêjeya Cezayîrî piştrast kirin û dînamîzma peyzaja wêjeyî û kapasîteya wê ya hembêzkirina ezmûnên cihêreng û pêşketî destnîşan kirin.

Ajansa Neteweyî ya Ragihandin, Weşan û Reklamê duh, li baregeha xwe ya li Cezayîr, lîsteya dirêj a romanên ku ji bo çapa heştemîn a Xelata Çîrokan a Asiya Cebbar ku dê di sala 2026’an de were lidarxistin, hatine berbijêrkirin, ragihand. Di lîsteyê de beşdariya zêde û curbecuriya berbiçav di warê ziman, mijar û nifşên wêjeyî de nîşan da.

Hejmara giştî ya romanên ku ji bo vê çapê hatine pêşkêşkirin gihîşt 155’an ku 53 weşanxane temsîl dikin. Di nav wan de 79 bi Erebî, 13 bi Tamazight (Berberî) û 63 bi Fransî hebûn. Piştî pêvajoya xwendin û nirxandinê, 26 roman ji bo lîsteya dirêj hatin hilbijartin ku bi sê zimanan in, 10 bi Erebî, 6 bi Tamazight û 10 bi Fransî.

Ev hejmar beşdariya zêde ya di xelatê de nîşan didin ku niha di sala xwe ya heştemîn de ye, curbecur romanên Cezayîrî yên bi zimanên cuda hatine nivîsandin, bi mijarên ku bi eşkereyî bi dîrok, bîr, civak û ezmûna mirovan ve girêdayî ne, ronî dike.

Cihêrengiya mijaran û perspektîf

Di berhemên ku ji bo xelatê hatine hilbijartin de mijarên cihêreng ên ku romannivîs li ser wan disekinin eşkere dikin. Nivîs û biyografiyên dîrokî li kêleka berhemên hest û felsefeyê her wiha romanên ku li ser civaka Cezayîrê, bîr û ezmûna mirovan disekinin, tên pêşkêşkirin.

Endama juriyê ya Xelata Çîrokan a Asiya Cebbar a sala 2026’an, Meryem Qumaş mijarên pir cihêreng ên ku di pêşbirka îsal de hatine nîqaşkirin destnîşan kir. Wê hebûna gelek romanên dîrokî her wiha berhemên ku civak û antropolojiya Cezayîrê vedikolin, romanên ku Dehsala Reş tînin bîra mirov û berhemên ku li ser çîrokên evînê disekinin, destnîşan kir û wiha anî ziman: “Ev cihêrengî berfirehiya qadên ku çîrokên hemdem ên Cezayîrê tê de dixebitin destnîşan dike. Ji ji nû ve lêkolîna kêliyên dîrokî û bîranînan bigre heya şîrovekirina civakê û veguherînên wê û di dawiyê de çareserkirina pirsên mirovî û hestiyarî ku aliyek hestiyarî ya kûr didin vegotinê. Sernavên berhemên bijartî hebûna zelal a mijarên wekî bîr, cih, nasname, evîn, mirin û hêvî her wiha çol, çiya, ezmûnên takekesî û kolektîf nîşan didin ku lîsteya dirêj dike nîşaneyek piralî ya rewşa wêjeyî ya Cezayîrê ya heyî.”

Lîsteya dirêj deh berhemên bi fransî, deh bi erebî û şeş bi tamazight (berberî) dihewîne.

Juriyeke piralî

Juriya çapa heştemîn a Xelata Çîrokan a Asiya Cebbar ji aliyê profesorê zanîngehê û helbestvan Hakîm Mîlod ve tê birêvebirin. Ji bo her sê zimanên ku xelatê digrin, komîteyên taybet hatine avakirin. Pêkhateya juriyê kesên ji warên wêje, rexne, akademî, rojnamegerî û wergerandinê tîne cem hev, nêzikatiyeke cihêreng ji bo berhemên beşdar peyda dike, hem awayê vegotinê, hem jî ziman her wiha mijar û pirsgirêkên ku ew çareser dikin li ber çavan digire.

Tevlîbûna di lîsteya dirêj a berhemên bijartî de cihekî girîng di qada wêjeyî de dide wan, nemaze ji ber ku xelat romanên Cezayîrî yên bi Erebî, Temazîght û Fransî hatine nivîsandin di pêşbirkek wêjeyî ya yekane de tîne cem hev. Ev qonax beriya ragihandina lîsteya kurt ku tê payîn di Îlonê de were kirin, gaveke girîng e; piştî wê, qonaxa dawî ya pêşbirkê dê dest pê bike.

Tê payîn ku sê serkeftî di merasîmek di 8’ê Cotmehê de werin ragihandin ku tê de romanên serkeftî yên bi her sê zimanan dê werin pêşkêşkirin. Xelat bi navê nivîskara Cezayirî Asiya Cebbar ku yek ji kesayetên pêşeng ên wêjeya Cezayirî û cîhanê ye, hatiye binavkirin. Ev yek di warê naskirina nirxa romana Cezayîrê û pêşvebirina nivîsandina wêjeyî bi zimanên curbecur de aliyek sembolîk û çandî ya taybetî dide wê.

Çapa heştemîn a xelatê di nava qadeke wêjeyî ya zindî ya Cezayîrê de pêk tê ku bi deng û ezmûnên cihêreng tê diyarkirin, di 26 berhemên ketine lîsteya dirêj de tên xuyakirin. Ev pirrengî bi awayekî zelal di zimanên curbecur de tên bikaranîn, curbecur mijarên ku tên nîqaşkirin û pirrengiya nêzîkatiyên dîrok, bîr, civak, nasname û têkiliyên mirovan de tê xuyakirin.

Xelata Çîrokan a Asiya Cebbar ku 155 serlêdan girt, 53 weşanxaneyan temsîl kir, 26 berhem di navnîşana dirêj de nîşan da û sê zimanên wêjeyî bikar anî, dikeve qonaxek pêşbirkê ya nû. Lîsteya kurt dê di Îlonê de û sê serkeftî jî di Cotmehê de werin ragihandin.