Navenda Nûçeyan – Bandora şerê li Sûriyeyê li ser zarokan ji hilweşîna rejîma berê ve xerabtir bûye; tundiya berdewam û binpêkirinên berbelav, bûye sedema zêdebûna mirinan û astengkirina xizmetên bingehîn. Derbarê xetereyên zêde yên ku gefê li komên herî bê parastin a welat dixwin hişyarî hatine dayîn.

Ji dema hilweşîna rejîma berê di 8’ê Kanûna 2024’an ve, Sûrîyeyê, bi taybet zarok beşa herî bêparastin a civakek ku ji ber şer wêran bûye û bedela herî giran didin. Navenda Çavdêriya Mafên Mirovan a Sûriyeyê (SOHR) trajediyek wêranker belge kiriye: ji hilweşîna rejîmê û heta nîvê Tîrmehê nêzîkî 732 zarok hatine kuştin.

Trajediya herî mezin di 2025’an de pêk hat

Li gorî belgeyên SOHR’ê beşên vê trajediya berdewam di hefteyên dawî yên 2024’an de, bi taybet di serdema veguhêz a krîtîk a piştî 8’ê Kanûna 2024’an de, bi kuştina 34 zarokan destpê kir. Lêbelê, trajediya herî mezin di 2025’an de pêk hat, salek ku tê de zêdebûnek xeternak  tund di nîşaneyên tundiyê, bi kuştina 504 zarokan û mirin pençeyên xwe bixe nav bedenên ciwanan bi demê re di pêşbaziyê de şênber bû.

,SOHR piştrast kir ku sala 2026’an jî ti aramî neaniye, xwînrijandin di nîvê yekem ê salê de berdewam kir û di nîvê Tîrmehê de bi mirina 194 zarokên din a belgekirî gihîşt lûtkeyê.

SOHR ragihand ku lêkolîna mehane ya salê eşkere kir ku tundî di rêze bûyerên guherbar de qewimî. Meha Çileyê bi 39 mirinên zarokan dest pê kir, piştre di Sibat û Adarê de bi rêzê ve daketin 27 û 21. Lêbelê, hejmara mirinan di Nîsanê de dîsa zêde bû û gihîşt 34 zarokan û di Gulanê de bi 40 mirinan salane gihîşt lûtkeyê. Heta Hezîranê, hejmar daket 21, piştre di nîvê yekem ê Tîrmehê de 12 mirinên zarokan hatin jiyîn; ev meyl xetereya berdewam, tevî ku dijwarîya wê ji meh bi meh cûda dibe nîşan dide.

Banga dubare

Navenda Çavdêriya Mafê Mirovan a Sûriyê (SOHR) di xebatan de ji bo parastina zarokan û paqijkirina qadên bicihbûnê ji bermahiyên şer ku dibe sedemê mirina mirovên bê guneh, bal kişandin ser pêwsîtiyên xebatên cidî.  Banga xwe ji bo hemû hêzên ku herêmê kontrol dikin û rêxistinên navneteweyî yên pêwendîdar dubare kir.  Di daxuyaniyê de hat destnîşankirin ku ev windahiyên giran ne tenê îstatîstîk in ku werin tomar kirin, berûvajî bangek ji bo zindîkirina rêya edaletê, zextkirina li ser hemû aliyan ji bo peydakirina qadek ewle û aram, û destpêkirina lêpirsînên şefaf ku berpirsiyarên rijandina xwîna zarokên Sûriyeyê di serdema piştî rejîmê de hesab bidin e.