Ji Rêxistina Mafên Mirovan a Efrînê belgeyên binpêkirinên li Efrînê
Rapora ku ji hêla Rêxistina Mafên Mirovan a Efrînê ve hatiye parve kirin rastiya li Efrînê ji hêla kom û pêkhateyên ku ji aliyê Tirkiyê ve têne piştgirîkirin radixe berçavan.
Navenda Nûçeyan – Bi salan e, Efrîn şahidiya rêze binpêkirinên sîstematîk ên mafên mirovan dike, ji girtinên keyfî û desteserkirina milkê bigire heya sepandina bacan. Di bin siya nebûna hesabpirsînê û rola ewlehiyê ya qels li herêmê de ji aliyê komên çekdar ên ku ji hêla Tirkiyê ve têne piştgirîkirin de binpêkirinên berfireh dikin.
Raporê rave kir ku ev binpêkirin girtina keyfî, desteserkirina malên kesên koçber, ferzkirina bacan û zorbaziya darayî, ji bilî desteserkirina milkê taybet û erdên çandiniyê, wekî beşek ji pratîkên ku wekî siyaseta guhertina demografîk li herêmê têne dabeş kirin, vedihewîne.
Di berdewamiya raporê de hat destnîşan kirin ku di 4’ê Hezîranê de, di nav xaniyekî de ku li yek ji gundên navçeya Şiyê hatibû desteserkirin, di navbera endamên yek ji komên girêdayî Wezareta Parastinê ya hikûmeta demkî ya Sûriyeyê yên ku ji aliyê Tirkiyeyê ve tên piştgirîkirin û girêdayî wê ne. Ji ber nakokiyên têkildarî dizîna alavên avdanê û boriyên niştecihên gund, pevçûnek çekdarî derket. Di nav tiştên dizî de bi sedan metre boriyên bi nirxa nêzî hezar dolarî hebûn ku ji çend bîr û milkên taybet ên li gund hatibûn dizîn.
Raporê piştrast kir ku hêzên ewlehiyê tevî bihîstina dengê çekan û wergirtina agahiyên zelal li ser bûyerê li Navenda Ewlekariya Giştî, tu tedbîr negirtine. Her wiha behsa bûyerek din jî kir ku tê de du zarokên temenbiçûk bi dizîna pereyan ji firoşgehekê hatine tawanbarkirin, ji bilî giliyên li ser dizîna boriyên avê û milkên din. Raporê diyar kir ku malbata zarokan di dema weşandina xwe de hê jî li yek ji malên gund diman.
Di raporê de rexne li awayê ku dezgehên ewlehiyê bi bûyerê re mijûl bûne hat girtin û hat ravekirin ku rayedar ji şopandina lêpirsînan û vegerandina tiştên dizî dûr ketine. Her wiha li aliyê ku zirar daye niştecihan bûne. Di raporê de hat destnîşankirin ku kesek li bajarokê Cindirêsê bêyî bingehek yasayî bacên darayî li ser niştecihên Kurd ferz dike û kesên ku nerazîbûnê nîşan didin, bi piştgiriyek ku ji aliyên bi bandor werdigire, tehdît dike.
Çend niştecihan rave kirin ku vî kesî bi heqaret û bilindkirina dirûşmeyên tundrew û bi ala Tirkiyê re, sivîlan provoke kiriye, ku ev yek jî bûye sedem ku ew li Ewlekariya Giştî giliyê wî bikin û li benda tedbîrên zagonî ne.
Raporê destnîşan kir ku kesekî ku berê bi komeke ku ji aliyê Tirkiyeyê ve tê piştgirîkirin ve girêdayî bû, tevî nerazîbûna xwediyên dikanan, bi zorê ji dikanên li Efrîn kirê werdigire.
Her wiha di raporê de hat diyarkirin ku giliyên li dijî wî hatine kirin heta niha tu çalakiyek rastîn bi dest nexistiye ji ber ku ew ji aliyên bi bandor ên ku dest didin ser beşek ji wan bacan. Raporê destnîşan kir ku ev kes niha li derveyî herêmê dijî di heman demê de malbata wî di hundirê xaniyekî desteserkirî de dijî.
Li navçeya Raco, bi taybetî li gundê Meydan Ekbedê û gundên derdorê, rêxistinê di rapora xwe de desteserkirina berdewam a erd û milkên çandiniyê yên niştecih û koçberan belge kir. Komên girêdayî ku ji aliyê Tirkiyê ve tê piştgirîkirin, bêyî destûra xwediyên wan erdên taybet cot dikirin û diçandin, di nav de erdên koçberekî jî hebûn.
Rêxistinê ev kiryar wek binpêkirineke eşkere ya qanûna mirovî ya navneteweyî bi nav kir û destnîşan kir ku ew li dijî Peymana 4’remîn a Cenevreyê û Peymana Laheyê ne û wekî sûcên şer têne dabeşkirin ku dewleta Tirk wekî hêzek dagirker a rastîn li herêmê berpirsiyariya wan digire ser xwe.