Navenda Nûçeyan – Komîsyona Dadê ya parlamentoyê pêşniyara zagonî ya ku guhertinên di Qanûna Parastina Zarokan û hinek qanûnên din de pêşbînî dike, pejirand.

Pêşniyar guhertinên li ser bendên cezayî yên ku ji bo zarokan derbas dibin dihewîne û her wiha guhertina peyva "zarokê ku berbi sûc ve hatiye kişandin" - ku di Qanûna Parastina Zarokan de heye - bi gotina "zarokê ku di pêvajoyên dadwerî de beşdar e" peyda dike.

Cezayên ji bo zarokên 15-18 salî

Li gorî vê pêşniyarê, ji bo zarokên ku temenê wan 15 salî temam bûye lê di dema kirina sûc de hê nebûne 18 salî, heke sûc cezayê hepsa heta hetayê ya girankirî hebe, cezayê hepsa ji 19 heta 27 salan û heke cezayê hepsa heta hetayê hebe, cezayê ji 15 heta 18 salan tê birîn.

Li gorî rêziknameyê, der barê zarokên 15-18 salî de ku sûcên "kuştina bi zanebûn" û "birîndarkirina ku dibe sedema encamên giran" dikin - bi taybetî, serweriya ne sepandina kêmkirina cezayê li gorî temen - û der barê zarokên 12-15 salî de, serweriya sepandina hukmên cezayê yên ku ji bo yên temenê wan jê jortir e derbasdar in, ji dadwer re erkê erêkirinê tê dayîn.

Pêşniyar her wiha guhertina hevoka "zarokê ku ber bi sûc ve hatiye ajotin" di Qanûna Parastina Zarokan de bo "zarokê ku di pêvajoyên dadwerî de beşdar e" vedihewîne.

Biryardariya hişmendî û berpirsiyariya sûc di temenê 12-15 salî de

Li gorî guhertina Qanûna Ceza ya Tirkiyeyê, zarokên ku di dema sûc de 12 salî bûne lê hê negihîştine 15 salî ger nikaribin xwezaya qanûnî û encamên kiryara ku kirine fam bikin an jî ger şiyana wan a rêvebirina tevgerên xwe bi têra xwe bi pêş nekeve dê berpirsyariya sûc negirin ser xwe. Ji bo van zarokan dê tedbîrên ewlehiyê yên taybetî ji bo zarokan werin ferzkirin. Lê belê heke were destnîşankirin ku ew xwezaya qanûnî û encamên kiryarê fam dikin û xwedî şiyana rêvebirina tevgerên xwe ne, ji bo sûcên ku cezayê hepsa heta hetayê yê girankirî hewce dike, dikare cezayê girtîgehê ji 13 heta 18 salan û ji bo sûcên ku cezayê hepsa heta hetayê hewce dikin, cezayê girtîgehê ji 10 heta 12 salan were birîn. Cezayên din dê nîvî bibin, û cezayê girtîgehê yê ku ji bo her kiryarek di vê çarçoveyê de tê birîn dê ji 9 salan derbas nebe.

Ji bo zarokên ku temenê wan 15 salî temam bûye lê di dema kirina sûc de hê nebûbin 18 salî, heke sûcê cezayê hepsa heta hetayê ya girankirî hebe, dikare cezayê hepsa ji 19 heta 27 salan ware birîn û heke cezayê hepsa heta hetayê hebe, dikare cezayê ji 15 heta 18 salan ware birîn. Cezayên din ên hepsê dê ji sisiyan yek werin kêmkirin û di rewşên wiha de, cezayê hepsê yê ku ji bo her sûcekî tê birîn dê ji 15 salan zêdetir nebe.