Enqere – Koordînasyona "Ji NATO’yê re Na", beriya Civîna Bilind a NATO’yê xwest li Parka Kurtuluşê daxuyaniyekê bide. Polîsan êrîşî rêxistinên girseyî kir û gelek kes binçav kirin.

Parlementerên Partiya Wekhevî û Demokrasiyê ya Gelan (DEM Partî), Partiya Karkerên Tirkiyeyê (TÎP) û Partiya Kedê (EMEP) yên ku xwestin bimeşin parkê, hatin dorpêçkirin û destûr nehat dayîn ku bikevin nav parkê. Li ser vê yekê parlementeran li ber Postexaneya Ahmetlerê ya ku nêzî Parka Kurtuluşê ye daxuyanî dan.

‘Civîna bilind xwe amade dike ku eniyên nû yên şer ava bike’

Parlementera EMEP’ê ya Dîlokê Sevda Karaca wiha got: “Civîna bilind a ku ji bo şirînkirina li ber çavên axayên xwe yên emperyalîst bi mîlyaran lîre jê re hatine xerckirin, bi hesabên xwe yên bi xwîn dest pê kir. Civîna bilind xwe amade dike ku eniyên nû yên şer ava bike. Em NATO’ya ku dixwazin bi guhertoya wê ya nû bifroşin, ji guhertoyên wê yên kevin pir baş nas dikin.”

Sevda Karaca, daxwazên xwe wiha rêz kirin: “Bila hemû baregehên NATO’yê werin girtin. Divê tavilê ji NATO’yê bê derketin. Divê NATO ya ku rêxistina herî mezin a şer û êrîşkarî ya cîhanê ye, were belavkirin. Pêşbaziya çekdarkirinê ya ku amadekariya şerên parvekirina bi xwîn a cîhanê ye, divê bê rawestandin. Divê dawî li budceyên mezin bê anîn ên ku ji hewcedariyên herî bingehîn ên gelê kedkar—ji perwerdehiyê bigire heya tenduristî, stargeh û mafên civakî—tên birîn û ji bo çekdarkirinê tên veqetandin. Li dijî NATO û emperyalîzmê derketin ne sûç e. Sosyalîst, şoreşger, pêşverû û welatparêzên ku li çar aliyê welat hatine girtin, divê tavilê serbest werin berdan.”

‘Ev welat yê me ye’

Herî dawî Parlementera DEM Partiyê ya Mêrsînê Perihan Koca axivî û got: “Em îro li vir in li dijî van hemû astengî û qedexeyan û li dijî rewşa OHAL’ê, ji bo ku bêjin 'NATO rûreş bibe, ev welat ê me ye' hatine cem hev. Em îro li vir civiyane ku li dijî mezintirîn rêxistina sûç û terorê ya cîhanê, ber bi îmkanên komareke serbixwe, wekhev, azad û demokratîk ve bimeşin. Ew dikarin rewayiya xwe ji civîna di bin destûra DYA û Trump de bigirin. Lê em, wekî xwediyên rastîn ên vî welatî, nahêlin ku welatê me ji bo NATO’yê bibe baxçeyekî gulên bê stirî.”

Şaxa Enqereyê ya Komeleya Hiqûqnasên Hemdem (ÇHD), bi daxuyaniyeke li ser hesabê xwe yê medyaya dîjîtal, binçavkirinên di dema protestoyên NATO’yê yên li Enqereyê de şermezar kir. Di daxuyaniyê de hat ragihandin ku 22 xwendekarên Partiya Karkerên Tirkiyeyê (TÎP) bi îşkenceyê hatine binçavkirin.

Civîna bilind a NATO'yê bi Foruma Pîşesaziya Parastinê Dest Pê Kir

Civîna Bilind a NATO’yê ya ku ev çend roj in li Tirkiyeyê tê protestokirin, bi Foruma Pîşesaziya Parastinê dest pê kir. Sekreterê Giştî Mark Rutte ragihand ku dê piştgiriya tankerên pirneteweyî ji bo hêza hewayî were kirin.

Sekreterê Giştî yê NATO’yê Mark Rutte beriya forumê axivî û bi bîr xist ku salek berê li Laheyê biryara veberhênana zêdetir di pîşesaziya parastinê de hatibû girtin. Rutte diyar kir ku hevalbendan di çarçoveya armanca xwe ya veqetandina ji sedî 5’ê dahata xwe ya navxweyî ya xav (GSMH) ji bo parastinê heya sala 2035’an de pêşveçûneke girîng bi dest xistine.

Rutte destnîşan kir ku encamên berbiçav ên van biryaran li Enqereyê dest pê kirine ku werin dîtin. Diyar kir ku welatên hevalbend û rêxistinên pîşesaziyê yên ji her du aliyên Atlantîkê mîza xistine bin projeyên mezin ên bi nirxa mîlyaran dolarên Amerîkî. Rutte bal kişand ser vê yekê ku ev veberhênan ji bilî ewlehiyê dê aboriyê jî geş bikin û bi deh hezaran fersendên nû yên kar (îstihdam) ava bikin, û nîşan da ku proje ne ji hêla welatekî tenê ve, lê bi hevkariya nêzîk a gelek welatan bi hev re tên pêşxistin.

Rutte ragihand ku di çarçoveya lûtkeyê de, dê piştgiriya tankerên pirneteweyî ji bo hêza hewayî jî hebe. Li gorî vê yekê, proje bala xwe dide ser avaniyeke nû ya ku dikare di hewayê de sotemeniyê bide balafiran (îkmala sotemeniyê ya ji hewayê bo hewayê), ku armanca wê zêdekirina parastin û pirsandina (bergiriya) tifaqê ye. Di vê çarçoveyê de tê ragihandin ku welatên hevalbend, wekî parçeyek ji fîloyên xwe yên veguhastina tanker, dê 12 balafiran ji Airbusê bikirin.

Dema ku proje di bin lîderiya pîşesazî ya Airbusê ya li Ewropayê de tê meşandin, hevkariya NATO-YE'yê berfireh dike û heya şirîkên pîşesaziyê yên li Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê dirêj dike.

Ev rûerdên (wesayîtên) hewayî yên zêde, dê di nav roj û şev de li qadên deryayî yên berfireh îmkana çavdêriya bêbiran (bênavber) peyda bikin. Ew ê bikaribin ji bo demek dirêj di bilindahiya zêde de bifirin û herêmên berfireh, di nav de deryayên vekirî, ji piraniya wesayîtên hewayî bi bandortir bihewînin.

Piştî danasînê, Serokê Airbusê û Rêveberê Bilind ê Parastin û Fezayê hatin vexwendin ser dikê. 10 welatên ku beşdarî destpêşxeriya MRTT (Balafira Tanker a Pir-Armanc) ya Airbusê bûne wiha ne:

“Belçîka, Çekya, Danîmarka, Fînlenda, Almanya, Luksembûrg, Hollanda, Norwêç, Swêd, Îspanya”