بلوچستان زیر سایه تب دنگی؛ سلامت شهروندان قربانی کمبود امکانات
ثبت حدود هزار مورد ابتلا به تب دنگی در جنوب سیستان و بلوچستان، بار دیگر ناکارآمدی و محرومیت مزمن نظام بهداشت و درمان در این استان را آشکار کرده است.
مرکز خبر- در حالی که شمار مبتلایان به تب دنگی در جنوب سیستان و بلوچستان به حدود هزار نفر رسیده، کمبود مزمن پزشک، تجهیزات درمانی و زیرساختهای بهداشتی، نگرانیها درباره ناتوانی نظام سلامت در مهار این بیماری را افزایش داده است؛ وضعیتی که بار دیگر شکاف عمیق میان نیازهای درمانی ساکنان بلوچستان و امکانات موجود را آشکار میکند.
بر اساس گزارش شبکههای حقوق بشری بلوچستان، روز پنجشنبه ۴ تیرماه ۱۴۰۵، مدیر درمانگاه سلامت چابهار اعلام کرد که طی سهماهه نخست سال جاری حدود هزار مورد ابتلا به تب دنگی در مناطق جنوبی سیستان و بلوچستان ثبت شده است. افزایش شمار مبتلایان در شرایطی رخ میدهد که بسیاری از مناطق این استان همچنان از کمبود امکانات درمانی، تجهیزات تشخیصی و نیروی متخصص رنج میبرند و همین مسئله نگرانیها درباره کنترل شیوع بیماری را دوچندان کرده است.
گسترش بیماری در منطقهای با زیرساختهای درمانی ضعیف
تب دنگی یک بیماری ویروسی است که از طریق گزش پشه آئدس به انسان منتقل میشود. این بیماری معمولاً با علائمی مانند تب شدید، سردرد، درد عضلات و مفاصل، تهوع و بثورات پوستی همراه است و در برخی موارد میتواند به نوع شدید و خطرناک بیماری تبدیل شود که جان بیمار را تهدید میکند.
پشه آئدس تا پیش از سال ۱۴۰۲ در چابهار و مناطق اطراف آن مشاهده نشده بود، اما از همان سال نخستین موارد حضور این گونه مهاجم در منطقه شناسایی شد. بنا بر گزارشهای منتشرشده، تا پایان همان سال دامنه پراکندگی این پشه به تمامی نقاط شهر چابهار گسترش یافت و خطر انتقال بیماری را به شکل قابل توجهی افزایش داد.
ورود ویروس از آن سوی مرز
به گفته مدیر درمانگاه سلامت چابهار، پشههای آئدس در زمان ورود به منطقه حامل ویروس دنگی نبودند، اما با ورود افراد مبتلا از کشور پاکستان، چرخه انتقال ویروس شکل گرفت و به تدریج پشههای موجود نیز آلوده شدند. این روند باعث شد امکان انتقال محلی بیماری فراهم شود و موارد ابتلا در جنوب استان افزایش یابد.
هممرزی سیستان و بلوچستان با پاکستان، رفتوآمدهای مرزی و کنترل دشوار بیماریهای واگیردار، از عواملی است که کارشناسان همواره نسبت به آن هشدار دادهاند. با این حال، به گفته فعالان حوزه سلامت، نبود برنامههای گسترده پایش، آموزش عمومی و کنترل ناقلان بیماری، زمینه را برای گسترش سریعتر تب دنگی فراهم کرده است.
کمبود امکانات؛ چالش اصلی مقابله با تب دنگی
افزایش آمار مبتلایان در حالی ثبت شده که بسیاری از شهرهای بلوچستان همچنان با کمبود پزشکان متخصص، آزمایشگاههای مجهز، امکانات بستری، تجهیزات تشخیصی و حتی مراکز درمانی استاندارد روبهرو هستند. ساکنان برخی مناطق برای دسترسی به خدمات درمانی ناچارند مسافتهای طولانی را طی کنند؛ موضوعی که میتواند تشخیص زودهنگام و درمان بهموقع بیماران را با تأخیر مواجه کند.
کارشناسان حوزه سلامت هشدار میدهند که مقابله مؤثر با تب دنگی تنها به درمان بیماران محدود نمیشود و نیازمند اجرای برنامههای گسترده برای کنترل پشه آئدس، آموزش عمومی، سمپاشی مناطق آلوده، بهبود وضعیت بهداشت محیط و تقویت شبکه مراقبتهای بهداشتی است.
ضرورت اقدام فوری برای جلوگیری از گسترش بیماری
با ادامه روند افزایش مبتلایان، نگرانیها نسبت به گسترش تب دنگی به سایر مناطق استان و حتی دیگر نقاط کشور افزایش یافته است. فعالان حوزه سلامت معتقدند بدون تأمین امکانات درمانی کافی، تقویت زیرساختهای بهداشتی و اجرای برنامههای پیشگیرانه، خطر افزایش شمار مبتلایان و فشار بیشتر بر نظام درمانی وجود دارد.
ثبت حدود هزار مورد ابتلا تنها در سه ماه نخست سال، بار دیگر توجهها را به وضعیت شکننده نظام بهداشت و درمان در سیستان و بلوچستان جلب کرده است؛ استانی که سالهاست با کمبود امکانات پزشکی، محرومیت ساختاری و نابرابری در دسترسی به خدمات سلامت دستوپنجه نرم میکند و اکنون با تهدید فزاینده یک بیماری واگیردار نیز روبهرو شده است.