بازار آنلاین؛ منبع درآمد و تأمین معاش زنان
زنان همواره برای داشتن کار و درآمد مستقل تلاش کردهاند. آنان خود را با شرایط روزگار هماهنگ میکنند و پیشرفتهای جدید را به فرصتی برای خود تبدیل کردهاند؛ بهگونهای که از طریق بازار آنلاین، بخشی از هزینههای زندگی خود را تأمین میکنند.
دیرین رحیم
سلیمانی- زنان در اقلیم باشور کوردستان همچنان با چالشهای اجتماعی، فرهنگی و قانونی متعددی روبهرو هستند که بر سر راه استقلال اقتصادی آنان قرار دارد. توانمندسازی اقتصادی زنان تنها یک مطالبه فمینیستی نیست، بلکه ضرورتی ملی است که با ایجاد جامعهای باثباتتر ارتباط مستقیم دارد.
با گسترش فناوری و افزایش استفاده از شبکههای اجتماعی، خرید و فروش آنلاین در اقلیم باشور کوردستان نیز بهسرعت رشد کرده و به بخشی از زندگی روزمره مردم، بهویژه زنان، تبدیل شده است. هرچند این شیوه تجارت، خرید و فروش را برای مشتریان و فروشندگان آسانتر کرده، اما همچنان با چالشهایی همراه است.
بازار آنلاین؛ میان فرصت و چالش
آوان جمال، فعال مدنی، میگوید: «بازار آنلاین فرصت تازهای برای زنان ایجاد کرده است تا بتوانند از طریق پلتفرمهای مختلف، از داخل خانه خود کسبوکاری کوچک راهاندازی کنند و آن را به منبع درآمد و تأمین معاش زندگی خود تبدیل کنند.»
او میافزاید: «در اقلیم کوردستان قانونی مشخص برای حمایت از فعالیتهای آنلاین وجود ندارد و همین مسئله باعث شده زنان نتوانند با آزادی و اطمینان کافی فعالیت کنند و در مسیر کار خود با مشکلات و موانع مختلفی روبهرو شوند.»
به گفته او، نبود سازوکارهای کافی برای تأمین امنیت فعالیت در پلتفرمهای آنلاین نیز یکی دیگر از مشکلات است. گاهی زمانی که مشکلی برای فروشندگان پیش میآید، آنها نمیتوانند بهطور کامل از حقوق خود دفاع کنند.
آوان جمال میگوید: «بازار آنلاین فرصت تازهای برای تقویت اقتصاد زنان فراهم کرده است، اما مشکلاتی مانند تفاوت میان عکس محصول و محصول واقعی، پایین بودن اعتماد مشتریان و رقابت شدید، همچنان از مهمترین چالشهای این بازار هستند.»
او ادامه میدهد: «زنانی که از طریق شبکههای اجتماعی محصولات خود را معرفی و عرضه میکنند، گاهی با انتقادهای نامناسب روبهرو میشوند. با این حال، باید چنین واکنشهایی را فرصتی برای یادگیری، اصلاح و پیشرفت در کار خود بدانند.»
وی همچنین بر ضرورت وجود پلتفرمی قابل اعتماد برای معرفی و فروش محصولات تأکید میکند و میگوید فروشندگان باید اطلاعات کافی درباره نحوه حفظ امنیت و مدیریت حسابهای کاربری خود داشته باشند.
فعالیت آنلاین از نگاه زنان
آوان جمال همچنین به وجود صفحات جعلی در فضای مجازی اشاره میکند و میگوید: «وجود صفحات جعلی متعلق به افرادی که در زمینه کسبوکار آنلاین فعالیت میکنند، باعث شده مشتریان هنگام مشاهده محصولات دچار تردید شوند و ندانند کدام صفحه، صفحه رسمی فروشنده است.»
به گفته او، این مسئله یکی از دلایل اصلی کاهش اعتماد مشتریان به خرید آنلاین است.
او میافزاید: «تفاوت میان محصولی که در پلتفرمها به نمایش گذاشته میشود و محصولی که در نهایت به دست مشتری میرسد نیز یکی دیگر از مشکلات این حوزه است. از سوی دیگر، به دلیل رقابت شدید میان بازار سنتی و بازار آنلاین، موفقیت کسبوکارهای اینترنتی تا حد زیادی به حفظ اعتماد مشتریان بستگی دارد. خرید و فروش آنلاین، بهویژه از سوی زنان، یکی از گامهای مهم برای توسعه اقتصادی است. این فعالیت علاوه بر ایجاد فرصتهای شغلی و کمک به کاهش بیکاری، به زنان این امکان را میدهد که صاحب کسبوکار خود باشند و منبعی پایدار برای درآمد خانواده و تأمین نیازهای فرزندانشان ایجاد کنند.»
او تأکید میکند: «اعتماد میان فروشنده و مشتری بسیار مهم است. کسانی که در زمینه کسبوکار آنلاین فعالیت میکنند باید بتوانند اعتماد مشتریان را جلب کنند و محصولی را که عرضه میکنند، با کیفیت و اطمینان کافی به دست مشتری برسانند.»
به گفته آوان جمال، بخش قابل توجهی از مشتریان خریدهای آنلاین را زنان تشکیل میدهند، زیرا زنان زمان بیشتری را در خانه سپری میکنند و خرید اینترنتی برای آنان راهی سریع و آسان برای تأمین نیازهای روزمره است.
او در ادامه میگوید: «برای جلب اعتماد مشتریان، محصولاتی که بهصورت آنلاین عرضه و ارسال میشوند باید از کیفیت مناسبی برخوردار باشند. همچنین لازم است نظرات، بازخوردها و ارزیابیهای مشتریان قبلی درباره محصولات نیز منتشر شود.»
«بازار آنلاین فرصتی برای تقویت اقتصاد زنان است»
آوان جمال در ادامه میگوید: «فعالیت زنان از طریق شبکههای اجتماعی یکی از گامهای مهم در مسیر توسعه اقتصادی است. امروزه تحولات دیجیتال با سرعت زیادی در حال پیشرفت هستند و بازار الکترونیکی به بخش مهمی از فعالیتهای اقتصادی و تجاری روزمره مردم تبدیل شده است.»
او میافزاید: «مشارکت زنان در بازار آنلاین، علاوه بر ایجاد فرصتهای شغلی، تأثیر مثبتی بر رشد اقتصادی دارد. برای افرادی که مشغول به کار هستند یا فرصت مراجعه حضوری به بازار را ندارند، خرید آنلاین میتواند گزینه مناسبی باشد.»
با این حال، به گفته او، خودش بهندرت نیازهایش را بهصورت آنلاین خریداری میکند، زیرا ترجیح میدهد محصول را از نزدیک ببیند و پیش از خرید، از کیفیت و ویژگیهای آن اطمینان پیدا کند.
اعتماد میان خریدار و فروشنده
آوان جمال میگوید: «اعتماد میان خریدار و فروشنده اهمیت زیادی دارد. زمانی که مشکلی برای مشتری پیش میآید، فردی که در زمینه کسبوکار آنلاین فعالیت میکند، نمیتواند اطلاعات کامل و دقیقی درباره مشتری به دست آورد، زیرا سیستم مشخصی برای این کار وجود ندارد.»
او ادامه میدهد: «گاهی اطلاعات نادرستی ارائه میشود و همین مسئله مشکلاتی را ایجاد میکند. علت اصلی این موضوع نیز نبود امکان دسترسی به اطلاعات دقیق افراد است.»
وی با اشاره به مشکلات قانونی این حوزه میگوید: «از نظر قانونی نیز با نوعی خلأ در زمینه امنیت سایبری روبهرو هستیم. گاهی مشتری که بهصورت آنلاین کالایی را سفارش میدهد، به شماره تلفنی که از طریق آن سفارش داده یا برای او ارسال شده، پاسخ نمیدهد. این مسئله برای فردی که در زمینه فروش آنلاین فعالیت میکند مشکل ایجاد میکند. از نظر قانونی نیز فروشنده نمیتواند بهراحتی علیه چنین فردی شکایت کند، زیرا قانون مشخص و ویژهای برای فعالیتهای آنلاین وجود ندارد که بتواند با افرادی که از فضای آنلاین برای فعالیتهای غیرقانونی استفاده میکنند، برخورد کند.»
در پایان، آوان جمال گفت: «مهم است که همه زنان درآمد مستقل خود را داشته باشند. زنانی که امروز با شجاعت مشغول فعالیت هستند، باید تلاش کنند کسبوکار آنلاین خود را توسعه دهند؛ بهویژه کسبوکارهایی که به حوزه فعالیت و نیازهای زنان مربوط میشود.»
او افزود: «زنان همیشه در کنار یکدیگر احساس راحتی و امنیت بیشتری دارند. امیدوارم زنانی که در زمینه کسبوکار آنلاین فعالیت میکنند، تلاش کنند برند و نام تجاری مخصوص خود را داشته باشند. یک کار کوچک میتواند بهمرور به کسبوکاری بزرگ تبدیل شود. بسیاری از این زنان کار خود را از خانه آغاز میکنند و سپس فعالیتشان را گسترش میدهند و حتی زنان دیگری را نیز به کار میگیرند. بنابراین کسانی که در زمینه کسبوکار آنلاین فعالیت میکنند باید با شجاعت و پشتکار بیشتری به کار خود ادامه دهند. این مسیر به فداکاری و صبر نیاز دارد و نباید اجازه دهند مشکلات، موانع و چالشهایی که در مسیرشان قرار میگیرد، آنها را از ادامه فعالیت و رسیدن به اهدافشان دلسرد کند.»