درخشش دختران در رقابت نقاشی دشت برچی؛ امید در دل محدودیتها
در حالی که محدودیتهای آموزشی بر دختران افغانستان سایه افکنده، برگزاری رقابت نقاشی در دشت برچی کابل نشان داد که دختران هنوز با امید، استعداد و انگیزه به مسیر خود ادامه میدهند.
بهاران لهیب
کابل- به تاریخ ۷ثور ۱۴۰۵ بار دیگر در دشت برچی، رقابت میان نقاشان جوان برگزار شد و این رویداد در محفلی باشکوه تجلیل گردید. ما نیز در این محفل اشتراک کردیم.
محفل حوالی ساعت ۱۰:۳۰ پیش از چاشت با دکلمه شعری در وصف مبارزه زنان افغانستان، توسط گرداننده برنامه آغاز شد. سپس بنیانگذار گالری چشم سوم سخنرانی کرد و در ادامه، یکی از جوانان به خوانش شعر پرداخت. در پایان برنامه، برای ۳۰ شاگرد برتر تقدیرنامه اهدا شد که ۲۸ تن آنان دختران بودند.
هفته گذشته نیز رقابتی میان نقاشان برگزار شده بود که در آن ۳۲ تن اشتراک داشتند؛ از این میان تنها سه تن پسر بودند و سایر شرکتکنندگان را دختران تشکیل میدادند. در پایان، چهار تن بهعنوان برندگان معرفی شدند که مقام سوم و چهارم را دختران کسب کردند. دلیل کسب مقام اول و دوم توسط پسران این بود که آنان محصلان پوهنځی(رشته) هنرهای زیبای پوهنتون(دانشگاه) کابل بودند.
در مقابل، دختران اشتراککننده شاگردان کورسهای رسامی و از بازماندگان مکاتب بودند که پس از حاکمیت طالبان، از صنف ششم به بعد از ادامه تحصیل محروم شدهاند.
تالاری که محفل در آن برگزار شده بود، کوچک بود و به دو بخش تقسیم شده بود؛ در یک طرف مردان که تعداد شان کمتر از ۲۰ نفر بود نشسته بودند و در طرف دیگر بیش از ۶۰ دختر حضور داشتند. همه آنان با روحیهای بالا، سرشار از امید و زندگی بودند و فضای محفل با کفزدنهایشان رنگ و بوی خاصی گرفته بود. با وجود که تعداد زنان در تمام فعالیتهای شان قابل توجه بود، اما متاسفانه هیچ یک از دختران جز سخنرانان نبود و دلیل قانع کننده هم ارایه نتوانستند. قابل یاداوری است که سرکوبگیرهای طالبان باعث شده تا مردان را در جامعه افغانستان محافظهکارانهتر بسازد، که حتا برروشنفکران و آگاهان جامعه تاثیر گذاشته است.
هنگامی که وارد تالار میشدید، انرژی و روحیه سرشار دختران را احساس میکردید؛ بهگونهای که باورش دشوار بود اینان همان دختران افغانستان باشند که زیر فشار محدودیتها زندگی میکنند.
قابل یادآوری است که دشت برچی در جریان بازداشتهای امر به معروف به اتهام بهاصطلاح «بیحجابی» از جمله مناطقی است که بیشترین آسیب را دیده است. همچنان، گزارشهایی از آزار و اذیت جنسی، قتل و ناپدید شدن دختران در رسانهها منتشر شده است؛ اما با وجود این شرایط، در این محفل هیچ نشانی از ناامیدی در میان دختران دیده نمیشد.
با علینا افضلی، یکی از شرکتکنندگان، شاگرد و همچنان دریافتکننده لوح تقدیر، مصاحبهای انجام دادیم. نامبرده میگوید: «در نمایشگاه بیشتر از پنجاه تابلو را به نمایش گذاشتیم، سه تا آن مربوط من میشود.»
او به یکی از تابلوهایش اشاره کرده و میگوید: «این یکی از تابلوهای من است، هنر کلاسیک است. به دلیل سبک کارم و جدید بودن آن، سه تابلویم به نمایشگاه برگزیده شد.»
علینا دلیل رو آوردن به نقاشی را چنین بیان میکند: «در شرایط فعلی افغانستان، وقتی نمیتوانم به تحصیل خود ادامه بدهم، تنها امیدم و آرزویم نقاشی است. تنها کاری که میتوانم و به آن اقدام میکنم، در آن احساس امنیت میکنم و برایم حس بهتر بودن میدهد.»
علینا اضافه میکند: «وقتی دولت سقوط کرد، من صنف پنج مکتب بودم. تا صنف ششم درس خواندم، بعد از آن از رویاهایم دست کشیدم و نتوانستم ادامه بدهم. بعدش به نقاشی رو آوردم و اکنون سهونیم سال میشود که نقاشی میکنم.»
او سخنانش را با پیامی برای زنان افغانستان چنین به پایان میرساند: «پیامم برای دختران افغان اینست! خداوند یک در را که بسته کند، صد در دیگر را صد فیصد باز میکند. پس هرگز تسلیم نشوید. تنها آدمها با تحصیل پیشرفت نمیکنند، بلکه از استعداد خود استفاده کرده رشد میکنند. شما میتوانید از هنر استفاده کنید. با تحصیل هم میشود رشد کرد، اما در شرایط فعلی از استعداد و توانایی که درون ما نهفته است استفاده کنیم.»
این برنامه نشان داد که با وجود محدودیتهای گسترده، دختران افغانستان همچنان با تکیه بر استعدادهای خود مسیر رشد را ادامه میدهند. هنر، برای بسیاری از آنان نهتنها وسیلهای برای بیان احساسات، بلکه روزنهای از امید و مقاومت در برابر شرایط دشوار است.