IMAN SAMİR ALİ

Mısır - Yukarı Mısır bölgesinden 32 yaşındaki Damiana Samir Abdo, toplumsal kısıtlamalara ve kadınların sanat alanında karşılaştığı zorluklara rağmen tiyatro ve sinema dünyasında kendi yolunu oluşturan isimlerden biri olarak öne çıkıyor. Sanatla tanışması çocukluk yıllarında evde yaptığı doğaçlama oyunculuklarla başlayan Damiana Samir Abdo, 2006 yılında kilise tiyatrosunda dini ve sosyal temalı skeçlerde sahne alarak ilk ciddi deneyimlerini kazandı. 2017 yılına kadar bu çalışmalara devam etti.

Kariyerinde dönüm noktası, bir arkadaşının yönlendirmesiyle katıldığı “Fekra Vakfı” oldu. Vakfın “Bianola” adlı kısa film projesinde yer alan Damiana Samir Abdo, burada bir oyunculuk atölyesine katıldı. Aynı dönemde birkaç kısa filmde ortak yapımcı olarak görev aldı ve bunlardan ikisinde oyuncu olarak yer aldı. Bu süreç, ona sinema alanında farklı deneyimler kazandırdı.

Yönetmenliğe ilk adım atışı

Damiana, 2023 yılında İskenderiye’de bir film atölyesine katılarak sinematografi ve film yapımı üzerine yoğun bir eğitim aldı. 2024’te bir arkadaşı ve görüntü yönetmeniyle birlikte kısa bir film yöneterek yönetmenliğe adım attı. 2025’in başında katıldığı bir başka atölyede projesi ilgi gördü ve filmin çekilmesine karar verildi. Ayrıca Uluslararası Kadın Filmleri Festivali kapsamındaki atölyelere katıldı ve Aswan Uluslararası Kadın Filmleri Festivali’nde gösterilmesi planlanan bir kısa film yönetti.

Tiyatro alanında ise 2018 yılında Kültür Sarayları bünyesine katılan Damiana Samir Abdo, Assiut Kültür Sarayı başta olmak üzere Ahmed Bahaa El-Din, Abnub, Deirout ve Manfalout gibi çeşitli merkezlerde birçok tiyatro yapımında rol aldı. 2023 yılında tiyatro kulübü düzeyinde “En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu” ödülünü kazandı. Bu başarının ardından yönetmenliğe yönelmeye karar verdi.

Daha sonra Kahire’deki “Hayalini Başlat” projesi kapsamında bir atölyeye seçilerek tiyatro yönetmenliği eğitimi aldı. Burada hazırladığı kısa performans, eğitmenler tarafından dikkat çekti ve daha sonra kırsal bölgelerde yürütülen farkındalık projelerinde sahnelendi. Damiana Samir Abdo, şu anda iki çocuk tiyatrosu oyununu yönetiyor. Bu yapımlardan biri turne planı yapıldığı dönemde koşullar nedeniyle ertelenirken, diğeri “En İyi Toplu Performans” dalında Özel Jüri Ödülü kazandı.

Kadın yönetmenlerin sayısı sınırlı

Başarılarına rağmen Damiana Samir Abdo, özellikle Yukarı Mısır’da kadınlar için yönetmenliğin hala ciddi zorluklar barındırdığını vurguluyor. Bölgedeki bazı sosyal geleneklerin, kadınların tiyatro alanında çalışmasını ve özellikle yönetmenlik gibi liderlik pozisyonlarında yer almasını olumsuz karşıladığını belirtiyor. Bununla birlikte, son yıllarda üniversitelerde ve çeşitli tiyatro festivallerinde kadınların sahne sanatlarına katılımında gözle görülür bir artış yaşandığını ifade eden Damiana Samir Abdo, ancak bu artışa rağmen kadın yönetmenlerin sayısının hala sınırlı olduğuna dikkat çekiyor.

Damiana Samir Abdo yönetmenliğin oyunculuğa kıyasla çok daha geniş kapsamlı sorumluluklar içerdiğini açıklayarak, sahne yönetimi, performansın koordinasyonu, bütçe planlaması ve organizasyon süreçlerinin bu mesleğin temel parçaları olduğunu ve bu nedenle önemli ölçüde daha fazla emek gerektirdiğini kaydediyor. Tüm bu zorluklara rağmen kadınların bu alanda başarılı olabileceğine inandığını vurgulayan Damiana Samir Abdo tiyatro dünyasında kadınların elde ettiği ödülleri ve başarılı yapımları örnek göstererek bu inancını destekliyor.

‘Asıl zor olan içimde yaşadığım çatışmaydı’

Damiana Samir Abdo, yolculuğunun sayısız ve karmaşık engellerle dolu olduğunu söyleyerek, sözlerine şöyle devam ediyor:

“İlk zamanlar, kilise tiyatrosunun sınırları dışında oyunculuk yapma fikri ailem tarafından çok sert bir şekilde reddedildi. Sadece kilise duvarları içinde sahneye çıkmama izin veriliyordu, bunun dışında performans sergilemem kesinlikle yasaktı. Bu durum yaklaşık üç yıl boyunca süren zorlu bir mücadeleye dönüştü. Ama bana göre en büyük engel dışarıdan gelen yasaklar değildi. Asıl zor olan, içimde yaşadığım çatışmaydı. Fen Fakültesi’ndeki eğitimim ve benden beklenen geleneksel kariyer yolu ile sanata duyduğum gerçek tutku arasında sıkışıp kalmıştım. Uzun süre kendime sürekli sorular sordum: Kimim ben? Hayatta gerçekten ne istiyorum? Bu yol benim için doğru mu?

Ayrıca başka bir zorlukla da karşılaştım. Kültürel ortamda kendimi kanıtlamam da ayrı bir mücadeleydi. Sadece bulunduğum yerde durmak yerine, olağanüstü işler üretebilecek fikirlere ve hırsa sahip, yetenekli ve güvenilir bir sanatçı olduğumu başkalarına göstermeye çalıştım. Yaşadığım zorluklar sadece ailemle ya da içsel çatışmalarımla sınırlı değildi. sanata yönelmemi şaşkınlıkla karşılayan ve bunu alışılmadık bulan aile dışındaki bazı insanlara da uzanıyordu. Hatta bazı arkadaşlarım bile bana asıl işime bağlı kalmamı ve bu yola girmememi tavsiye etti.”

Çocuk tiyatrosuna odaklanıyor

Geleceğe dair hedeflerini de anlatan Damiana Samir Abdo, “Ailevi nedenlerden dolayı Yüksek Dramatik Sanatlar Enstitüsü’ne gitme hayalim gerçekleşmedi. Ancak şu anda çocuk tiyatrosuna odaklanmam, tiyatroyu bir sanat terapisi biçimi olarak kullanma konusunda bana yeni bir ufuk açtı. Çocuklarla çalışmak, tiyatronun iyileştirici ve dönüştürücü gücünü daha derinden hissetmemi sağlıyor” sözlerine yer veriyor. Damiana Samir Abdo, tiyatronun özellikle utangaçlık yaşayan ya da sosyal olarak içine kapanık çocuklar için önemli bir destek aracı olabileceğine inanıyor. Damiana Samir Abdo’ya göre tiyatro, çocuklara kendilerini ifade etme, özgüven geliştirme ve sağlıklı iletişim kurma imkanı sunarken, bu yaklaşımın kendisine en yakın hissettiği hayallerden biri olduğunu ve önümüzdeki dönemde bu alanda daha fazla çalışma yaparak bunu geliştirmeyi hedeflediğini kaydediyor.