مرکز خبر- همزمان با تداوم سیاست‌های محدودکننده طالبان علیه زنان افغانستان، جنبش «آفتاب آزادی زنان افغانستان» با انتشار بیانیه‌ای، این گروه را به نهادینه‌سازی «آپارتاید جنسیتی» و نقض گسترده حقوق بشر متهم کرد و خواستار پاسخ‌گویی طالبان در قبال محرومیت نزدیک به پنج‌ساله زنان از حقوق بنیادین، از جمله حق آموزش، کار و حضور در عرصه‌های عمومی شد. این جنبش همچنین از جامعه جهانی خواست از محکومیت‌های لفظی فراتر رفته و برای پایان دادن به تبعیض سازمان‌یافته علیه زنان، اقدامات عملی و مؤثر انجام دهد.

جنبش «آفتاب آزادی زنان افغانستان» در بیانیه خود اعلام کرده است که طالبان از زمان بازگشت به قدرت، با وضع مجموعه‌ای از محدودیت‌های فراگیر، زنان را از ابتدایی‌ترین حقوق انسانی محروم کرده و ساختاری مبتنی بر تبعیض جنسیتی را در افغانستان تثبیت کرده است. به باور این جنبش، این سیاست‌ها نه‌تنها حقوق بنیادین زنان را نقض می‌کند، بلکه آینده اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی افغانستان را نیز با تهدیدی جدی روبه‌رو ساخته است.

 

 

آموزش؛ نخستین قربانی سیاست‌های طالبان

در این بیانیه، ادامه ممنوعیت تحصیل دختران بالاتر از صنف ششم، جلوگیری از ورود آنان به دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی و محروم کردن آنان از شرکت در آزمون کانکور، به‌شدت محکوم شده است.

اعضای این جنبش تأکید کرده‌اند که محروم کردن دختران از آموزش، بخشی از یک سیاست سازمان‌یافته برای حذف زنان از عرصه‌های آموزشی، اجتماعی و عمومی است؛ سیاستی که به گفته آنان، ناقض آشکار اسناد و تعهدات بین‌المللی حقوق بشر به شمار می‌رود.

در این بیانیه آمده است که آزمون کنکور، که می‌تواند نماد فرصت‌های برابر آموزشی باشد، در شرایط کنونی به نمادی از تبعیض جنسیتی و محروم‌سازی نظام‌مند نیمی از جمعیت افغانستان از حق آموزش، پیشرفت و آینده تبدیل شده است.

 

پیامدهای گسترده برای آینده افغانستان

جنبش «آفتاب آزادی زنان افغانستان» هشدار داده است که ادامه محدودیت‌های اعمال‌شده علیه زنان، پیامدهایی فراتر از نقض حقوق فردی خواهد داشت و موجب تضعیف سرمایه انسانی، افزایش فقر، تشدید مهاجرت‌های اجباری، گسترش نابرابری و انزوای هرچه بیشتر افغانستان در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی خواهد شد.

به باور این جنبش، حذف زنان از نظام آموزشی، بازار کار و عرصه‌های عمومی، روند توسعه کشور را با بحران‌های عمیق‌تری مواجه خواهد کرد و آثار آن برای نسل‌های آینده نیز باقی خواهد ماند.

 

درخواست اقدام عملی از جامعه جهانی

این جنبش اعتراضی از سازمان ملل متحد، دولت‌ها، نهادهای بین‌المللی و سازمان‌های مدافع حقوق بشر خواسته است که از صدور بیانیه‌های محکومیت فراتر بروند و برای پایان دادن به آنچه «آپارتاید جنسیتی» خوانده شده، اقدامات عملی، مؤثر و هماهنگ انجام دهند.

اعضای این جنبش همچنین تأکید کرده‌اند که مبارزه زنان افغانستان برای دستیابی به آزادی، عدالت، برابری و احقاق حقوق اساسی خود تا زمان رفع کامل تبعیض‌ها و تأمین حقوق زنان ادامه خواهد یافت.

 

نزدیک به پنج سال محرومیت سازمان‌یافته زنان

طالبان پس از بازگشت به قدرت در اوت ۲۰۲۱، مجموعه‌ای از محدودیت‌های گسترده را علیه زنان و دختران افغانستان اعمال کرده است. در این مدت، دختران از ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر از صنف ششم و ورود به دانشگاه‌ها محروم شده‌اند و محدودیت‌های شدیدی نیز بر اشتغال، فعالیت‌های اجتماعی، رفت‌وآمد و حضور زنان در عرصه عمومی اعمال شده است.

این سیاست‌ها تاکنون با انتقاد گسترده نهادهای حقوق بشری، کارشناسان سازمان ملل و سازمان‌های بین‌المللی روبه‌رو شده و بسیاری از آنان، اقدامات طالبان را نمونه‌ای از تبعیض نظام‌مند و نقض حقوق بنیادین زنان دانسته‌اند؛ موضوعی که در سال‌های اخیر با عنوان «آپارتاید جنسیتی» در مجامع بین‌المللی بیش از گذشته مطرح شده است.