سرکوب بیوقفه؛ از اعترافات اجباری تا احکام اعدام
گزارشهای تازه از شهرهای مختلف ایران از تشدید فشارهای قضایی و امنیتی، از بازداشت و حبس انفرادی تا احکام سنگین، فشار بر زندانیان و توقیف اموال شهروندان حکایت دارد.
مرکز خبر- امروز پنجشنبه ۲۱ خرداد ۱۴۰۵ مصادف با ۱۱ ژوئن ۲۰۲۶، گزارشهای متعدد از اکثر شهرهای روژهلات از جمله شهرهای اورمیه، روانسر و شاباد کرماشان، مهاباد، سنه، سقز، بوکان و دیگر شهرهای مشهد، تهران، تبریز، زاهدان، اصفهان، قزوین، مهاباد، بوکان، نوشهر، بروجن، اهواز، کرج، سراوان، زریندشت، قشم، گناباد، جالق، پاسارگاد و دیگر مناطق ایران از تشدید سرکوبهای امنیتی و قضایی حکایت دارد؛ روندی که با بازداشتهای بدون اطلاع خانوادهها، نگهداری طولانیمدت در سلولهای انفرادی، وثیقههای سنگین، اعتصاب غذای زندانیان، محرومیت از درمان، فشار بر دانشجویان، روزنامهنگاران، هنرمندان و خانوادههای دادخواه، صدور احکام اعدام و توقیف گسترده اموال شهروندان همراه شده است.
زنان زندانی زیر فشار؛ از انفرادی و بلاتکلیفی تا محرومیت از ملاقات
سهیلا حسینی، شهروند بازداشتی ساکن مشهد، پس از چند روز بازجویی و نگهداری در سلول انفرادی بازداشتگاه اطلاعات سپاه به بند آرامش زندان وکیلآباد بازگردانده شد. او و همسرش نزدیک به سه ماه است در بازداشت به سر میبرند و همچنان از حق دسترسی به وکیل، اطلاع از اتهامات و روند پرونده محروم هستند. همسر او نیز با گذشت ۲۶ روز همچنان در انفرادی نگهداری میشود.
در مشهد، فائزه صالحآبادی نیز پس از حدود چهار ماه بازداشت همچنان بلاتکلیف در زندان وکیلآباد نگهداری میشود. برای آزادی او وثیقه سنگین چهار میلیارد تومانی تعیین شده اما خانوادهاش توان تأمین آن را ندارند. بازداشت او به دلیل انتشار یک استوری در اینستاگرام صورت گرفته و جلسه دادگاهش نیز بار دیگر به تعویق افتاده است.
در تهران، آرزو آزرمصفت، زندانی سیاسی محبوس در بند زنان زندان اوین، به دلیل خواندن سرود و سردادن شعارهای اعتراضی از تماس تلفنی و ملاقات حضوری با خانواده محروم شده است؛ اقدامی که فعالان حقوق بشر آن را نوعی مجازات مضاعف علیه زندانیان زن ارزیابی میکنند. در اصفهان نیز وضعیت مهشاد کشانی، دانشجوی ۲۲ ساله و زندانی سیاسی، نگرانیهای گستردهای ایجاد کرده است. او پس از انتقال به سلول انفرادی و تحمل فشارهای شدید روانی اقدام به خودآسیبرسانی کرده و به بیمارستان اعصاب و روان منتقل شده است. نزدیکان این زندانی مسئولیت جان و سلامت او را متوجه مقامهای قضایی و مسئولان زندان میدانند.
خانوادههای دادخواه در تیررس نهادهای امنیتی
فشارها بر خانوادههای دادخواه همچنان ادامه دارد. کژال رحمانی، از خانوادههای دادخواه کوردستان، پس از بازداشت توسط نیروهای امنیتی در اعتراض به بازداشت خود و ناپدیدسازی قهری اعضای خانوادهاش دست به اعتصاب غذا زده است. او از زمان بازداشت در سلول انفرادی کانون اصلاح و تربیت سنندج نگهداری میشود.
همزمان، نسرین نیکبخت و نیکی نیکبخت با فشارهای امنیتی گسترده روبهرو شدهاند. گزارشها حاکی است نهادهای امنیتی تلاش کردهاند این دو خواهر را از اطلاعرسانی درباره وضعیت اعضای خانواده خود و فعالیتهای رسانهای بازدارند.
دانشگاهها زیر سایه اخراج، محرومیت و پروندهسازی
گزارشهای منتشرشده از دانشگاههای سجاد مشهد، شریف، تهران، بهشتی، علم و صنعت و دیگر مراکز آموزشی نشان میدهد که سرکوب دانشگاهها وارد مرحلهای تازه شده است.
در دانشگاه سجاد مشهد، ده دانشجو به دلیل پروندههای مرتبط با اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ به دو و نیم تا چهار سال محرومیت از تحصیل محکوم شدهاند.
در دانشگاه صنعتی شریف نیز نخستین حکم اخراج قطعی در شورای تجدیدنظر تأیید شده و گزارشها از صدور دستکم هشت حکم اخراج دیگر خبر میدهند.
در دانشگاه تهران، یک دانشجوی رشته ریاضی محض پس از بازداشت توسط نیروهای امنیتی به مکان نامعلومی منتقل شده و خانواده او همچنان از وضعیتش بیخبر هستند. همچنین گزارشهایی از تفهیم اتهام تلفنی، اخذ تعهد اجباری، تشکیل پروندههای انضباطی غیرشفاف و محدودیتهای آموزشی علیه دانشجویان منتشر شده است.
در دانشگاه بهشتی نیز دهها دانشجو از خوابگاه، سامانههای آموزشی و خدمات رفاهی محروم شدهاند؛ وضعیتی که به گفته فعالان دانشجویی عملاً به اخراج غیررسمی آنان منجر شده است.
احضار هنرمندان و گسترش پروندههای امنیتی
فشار بر هنرمندان نیز ادامه دارد. تهمینه میلانی به همراه سه سینماگر دیگر با اتهام «همکاری با دولت متخاصم» به دادسرای فرهنگ و رسانه احضار شدهاند.
همزمان، گزارشها از بازداشت و تشکیل پروندههای تازه علیه فعالان مدنی، استادان دانشگاه، معلمان و پژوهشگران در شهرهای مختلف از جمله تهران، تبریز، ساوه، قم، پاسارگاد و بروجن حکایت دارد.
بازداشتهای گسترده و انتقال به مکانهای نامعلوم
طی روزهای اخیر بازداشتهای متعددی در تبریز، زاهدان، نوشهر، بروجن، روانسر، بوکان، اسلامآباد غرب (شاباد)، جالق شهرستان گلشن، قشم و دیگر شهرها گزارش شده است.
در بسیاری از این موارد، بازداشتها بدون ارائه حکم قضایی انجام شده و خانوادهها از محل نگهداری بازداشتشدگان اطلاعی ندارند. گزارشهایی نیز از تفتیش منازل، ضبط تلفن همراه، رایانه و وسایل شخصی شهروندان منتشر شده است.
در جالق، پنج شهروند بلوچ پس از یورش نیروهای امنیتی به یک منزل مسکونی همراه با ضرب و جرح بازداشت شدند. خانوادهها همچنان از وضعیت آنان بیخبر هستند.
وثیقههای سنگین؛ ابزار دیگری برای فشار بر خانوادهها
در کنار بازداشتها، استفاده از وثیقههای سنگین به روندی فراگیر تبدیل شده است.
در مهاباد، یک شهروند پس از ۸۱ روز بازداشت با وثیقه ۱۰ میلیارد تومانی آزاد شد.
در مشهد، فائزه صالحآبادی با وثیقه چهار میلیارد تومانی روبهرو است.
همچنین گزارشهایی از آزادی موقت برخی زندانیان سیاسی با وثیقههای سه میلیارد تومانی و بالاتر منتشر شده که خانوادهها را با فشارهای مالی سنگین مواجه کرده است.
زندانها؛ محرومیت از درمان، گرما و بیآبی
گزارشهای منتشرشده از زندان قزلحصار کرج از وضعیت نگرانکننده زندانیان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ حکایت دارد.
زندانیان در بندهای ۳۵ و ۳۷ با گرمای شدید، کمبود آب آشامیدنی، نبود سیستم سرمایشی مناسب و محرومیت از خدمات درمانی مواجهاند. بسیاری از آنان همچنان از جراحات ناشی از زمان بازداشت، از جمله شکستگی استخوان و آسیبهای جسمی رنج میبرند.
در زندان سراوان نیز زندانیان نسبت به محرومیت از مرخصی، آزادی و استفاده از پابند الکترونیکی اعتراض کردهاند. به گفته منابع مطلع، بسیاری از زندانیان واجد شرایط قانونی همچنان از این حقوق محروم ماندهاند.
در زندان شیبان اهواز نیز یک زندانی سیاسی اهل ایذه با وجود بیماری گوارشی از درمان و دسترسی به دارو محروم مانده و نزدیک به یازده ماه است که در بلاتکلیفی قضایی به سر میبرد.
خطر اعدام؛ از احکام تازه تا کودکان در صف مرگ
همزمان با افزایش اجرای احکام اعدام، نگرانیها درباره سرنوشت زندانیان محکوم به مرگ افزایش یافته است.
در اورمیه، یک زندانی که هنگام بازداشت زیر ۱۸ سال سن داشته، برای اجرای حکم به سلول انفرادی منتقل شده است.
در تبریز، افسانه زندآبادی، زن ۲۲ ساله، در زندان مرکزی این شهر اعدام شد؛ اعدامی که واکنشهای گستردهای در میان فعالان حقوق بشر برانگیخته است.
همچنین نگرانیها درباره سرنوشت هشت زندانی سیاسی کورد در زندانهای اوین، قزلحصار، اورمیه، سنندج و بوکان افزایش یافته است.
در یکی از پروندههای مرتبط با اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ نیز دو بازداشتشده به اعدام محکوم شدهاند؛ فعالان حقوق بشر میگویند این احکام بر پایه اعترافات اجباری اخذشده زیر شکنجه صادر شده است.
مصادره اموال و گسترش مجازاتهای اقتصادی
در کنار بازداشتها، نهادهای قضایی و امنیتی روند توقیف اموال شهروندان را نیز گسترش دادهاند. در زریندشت فارس، اموال ۱۳ شهروند توقیف شده است. سخنگوی قوه قضائیه هم از شناسایی و توقیف بیش از ۲۰۰ مورد اموال افراد متهم به «همکاری با دشمن» خبر داده است.
همچنین در خراسان شمالی، اموال ۴۷ نفر از ساکنان خارج از کشور توقیف شده و در قشم نیز تجهیزات اینترنت ماهوارهای استارلینک یک شهروند ضبط شده است.
درواقع مجموعه رخدادهای روزهای اخیر نشان میدهد که فشارهای امنیتی و قضایی در ایران تنها به بازداشت فعالان سیاسی محدود نیست و طیف گستردهای از زنان زندانی، دانشجویان، روزنامهنگاران، هنرمندان، خانوادههای دادخواه، فعالان مدنی، شهروندان کورد، بلوچ و اهل سنت را دربر گرفته است. بازداشتهای بدون اطلاع خانوادهها، نگهداری طولانی در سلول انفرادی، اعتصاب غذا، محرومیت از درمان، وثیقههای سنگین، احکام اعدام، اعترافات اجباری و توقیف اموال، تصویری از تداوم سیاستهای سرکوبگرانهای ارائه میکند که نگرانی نهادهای حقوق بشری درباره وضعیت حقوق بشر، بیش از پیش افزایش داده است.