پیامدهای جنگ در اقلیم باشور کوردستان؛ بارانهای آلوده و تهدید خاک
یک متخصص علوم غذایی در اقلیم باشور کوردستان با اشاره به پیامدهای زیستمحیطی جنگها، توقف واردات مواد غذایی از کشورهای درگیر جنگ، را یکی از راهحلهای کاهش آلودگی غذایی دانست و بر تقویت تولیدات محلی برای تضمین «سفرههای سالم و پاک» تأکید کرد.
مهربان سلام
حلبچه- جنگ از طریق آلودگیهای فیزیکی و شیمیایی ناشی از فلزات سنگین و موادمنفجره، باعث تخریب خاک و غیرقابل استفاده شدن زمینهای کشاورزی میشود و همچنین خسارات بلندمدتی بهجا میگذارد.
این تخریب، همراه با فروپاشی زیرساختها و کاهش تولید، به ناامنی گسترده غذایی، قحطی داخلی و اختلال در زنجیرههای تأمین جهانی منجر میشود. همچنین نشت سوخت و آلودگیهای شیمیایی موجب کاهش کیفیت خاک میشوند و این آسیبها ممکن است دههها ادامه داشته باشند.
درخصوص تأثیر جنگ جاری میان ایران، اسرائیل و ایالات متحده بر اراضی اقلیم باشور کوردستان، پروفسور سحر رشید، متخصص علوم غذایی، میگوید: «تأثیرات جنگ بر محیطزیست به شیوههایی عمیق و درهمتنیده به ما میرسد؛ جنگ نهتنها طبیعت را نابود میکند، بلکه سیستمهای زیستمحیطی، زنجیرههای غذایی و سبک زندگی ما را نیز هدف قرار میدهد. در حالی که انسانها هنگام شروع درگیریها میتوانند فرار کنند یا جابهجا شوند، محیطزیست تنها میماند و در برابر تخریب بدون هیچ توان دفاعی یا امکان ترمیم سریع، آسیب میبیند.»
جنگ و تأثیرات آن بر محیط زیست
پروفسور رشید توضیح داد: «محیطزیست ما که اساساً از خاک و آب تشکیل شده است، بهطور مستقیم از جنگ آسیب میبیند. در شرایط فعلی و با ادامه جنگ، در آسمان دود سیاه ناشی از سوختن میدانهای نفتی دیده میشود. همچنین پرواز مداوم هواپیماها باعث انتشار گازهای آلاینده سوختی و افزایش آلودگی هوا میشود. علاوهبراین، بمباران مناطق نفتی ابرهای متراکمی از دود ایجاد میکند که هزاران کیلومتر گسترش مییابند و باعث میشوند اثرات جنگ از یک منطقه فراتر رفته و به مناطق دوردست برسد. بنابراین جنگ یک رویداد محلی با اثر محدود نیست، بلکه پدیدهای با پیامدهای گسترده زیستمحیطی است.»
«جنگ خاک و غذا را آلوده میکند»
وی در ادامه گفت: «بقایای جنگ به خاک نفوذ و آن را آلوده میکنند، سپس از طریق زنجیره غذایی به انسان میرسند. مواد آلایندهای که در خاک مینشینند به اعماق آن نفوذ میکنند و به آبهای زیرزمینی، گیاهان و موجودات زنده میرسند و درنهایت وارد غذای ما میشوند و بر سلامت و زندگی ما تأثیر مستقیم میگذارند.»
این متخصص علوم غذایی افزود: «آب نیز قربانی دیگر است؛ بارانهای شدید در اقلیم باشور کوردستان نعمت هستند، اما در مناطق جنگی به بارانهای اسیدی تبدیل میشوند. این موضوع به محصولات کشاورزی، غذا، سلامت انسان و همچنین رودخانهها آسیب میزند و اثرات آن بلندمدت است. بارانهای اسیدی مواد شیمیایی را به خاک منتقل میکنند و عناصر مفید آن را میشویند و ممکن است به دلیل عناصری مانند آلومینیوم آن را سمی کنند و زمین را برای کشاورزی غیرقابل استفاده سازند، همچنین آبهای شیرین را نیز آلوده میکنند. با وجود اینکه کوردستان نسبتاً دور است و ما تنها جنگندهها را در آسمان میبینیم، اما آثار جنگ در هوا وجود دارد و باران آن را به زمین میآورد، بهطوریکه این آلودگیها خطرناک شدهاند. گویی یک درِ بسته شده، اما با بارشهای فراوان، دریچهای دیگر برای ورود این آلودگیها باز شده است.»
«بهترین راهحل توقف واردات مواد غذایی از ایران است»
از نظر او راهحلها میتواند شامل توقف واردات مواد غذایی از کشورهایی باشد که درگیر جنگ هستند: «ما اکنون در وضعیتی هستیم که نیاز به اقدام داریم و بهترین راهحل توقف واردات مواد غذایی، بهویژه از ایران است. اقلیم باشور کوردستان دارای خاک و آب پاک است و کشاورزان میتوانند خوراک محلی تولید کنند تا سفرههایی سالم و پاک تضمین شود.»
او همچنین تأکید کرد که نهادهای مسئول باید «از کشاورزان حمایت کنند، از رودخانهها و منابع آب مناسب بهره بگیرند، آنها را از تأثیرات سیاسی دور نگه دارند و برای استفاده آینده آب را ذخیره کنند.»
در پایان تاکید کرد که این تأثیرات بسیار گستردهاند، اما به گفته سحر رشید، اقلیم باشور کوردستان همچنان نسبتاً در امان است و ضروری است هر فرد برای بازگشت به زندگی عادی برنامهریزی کند: «اکنون میتوانیم به گیاهان بهاری محلی بازگردیم و از محصولات وارداتی دوری کنیم.»