جنبش آزادی زنان ایزدی؛ تلاش برای احقاق حقوق قربانیان و بازماندگان نسلکشی شنگال
جنبش آزادی زنان ایزدی (تاژه)با راهاندازی كارزاری گسترده، پیگیر وضعیت زنان و کودکان ربودهشده و نجاتیافته از چنگال داعش است و ضمن انتقاد از بیتوجهی نهادهای رسمی، بر لزوم رسمیت شناختن نسلکشی ایزدیان و حمایت از حقوق قربانیان تأکید میکند.
جهان زمو
شنگال- در ۱۷ ژوئیه، جنبش آزادی زنان ایزدی )تاژه(با شعار «برای عدالت و آزادی، تو نیز صدای اسیران فرمان (نسلکشی) باش» كارزاری را آغاز کرد. در چارچوب این كارزار، فعالیتهای متعددی انجام شده است. ریهام حجو، سخنگوی دیپلماسی جنبش آزادی زنان ایزدی، درباره معنا و اهمیت این كارزار، اهداف آن و فعالیتهای صورتگرفته تا به امروز، ارزیابیهای مهمی را برای خبرگزاری ما مطرح کرد.
ریهام حجو در ابتدای سخنان خود به هدف این كارزار اشاره کرد و گفت: «ما به عنوان تاژه، با هماهنگی زنان ایزدی در اروپا و با حمایت زنان ایزدی در روژاوا، ارمنستان و روسیه، این كارزار را آغاز کردیم. هدف كارزار ما این بود که هم برای وضعیت اسیران و هم برای به رسمیت شناخته شدن نسلکشی، فعالیتهایی را پیش ببریم. ما این كارزار را در ۱۷ ژوئیه ۲۰۲۶ آغاز کردیم و تا ۲۵ نوامبر ۲۰۲۶ ادامه خواهد داشت.»
ریهام خاطرنشان کرد که این كارزار توسط تاژه در شنگال آغاز شده و افزود: «ما با انتشار بیانیهای این كارزار را اعلام کردیم. یک ماه و نیم از آغاز این كارزار میگذرد و در این مدت فعالیتهای زیادی انجام دادهایم. کارهای ما بر اساس به رسمیت شناخته شدن نسلکشی، اسیران و نجاتیافتگان از دست داعش استوار بوده است. ما سالگرد فرمان را با این شعار استقبال کردیم: "برای عدالت و آزادی، تو نیز صدای اسیران نسلکشی باش."»
فرزندانشان در فلسطین، لیبی یا کشوری عربی هستند اما آدرس دقیقی در دست نیست
ریهام حجو درباره فعالیتهای انجام شده توسط تاژه در این مدت گفت: «در این راستا سمینارهایی برگزار شد، درخواست خانوادههای اسیران پیگیری شد و با طرفهای گوناگون دیدار کردیم. در این دیدارها خواستیم نظرات و مواضع آنها را دریافت کنیم. برای آزادی اسیران دیدگاههای متفاوتی وجود داشت. از آنجا که برخی اسیران با خانوادههای خود در ارتباط هستند، خانوادههایشان از وضعیت آنها مطلعاند، اما خود خانوادهها به تنهایی نمیتوانند به آنها دسترسی پیدا کنند. برخی خانوادهها میگویند اطلاعاتی به دست آوردهایم که فرزندانمان در فلسطین، لیبی یا یک کشور عربی هستند، اما آدرس مستقیمی وجود ندارد که بتوان به آنها رسید. در بسیاری از موارد خود اسیران نیز آدرس محل حضور خود را نمیدانند. در این زمینه دولت عراق نیز کمکی نمیکند و نهادهای مربوطه آماده همکاری نیستند. مسئلهای که بیش از همه ذهن ما را درگیر کرده این است که بر اساس اطلاعات دریافتی از خانوادهها، چه اقداماتی میتوانیم انجام دهیم.»
«بسیاری از اسیران هنوز توسط داعش تهدید میشوند»
ریهام حجو با اشاره به توطئههای کثیفی که پیرامون اسیران جریان دارد، افزود: «ما همچنین با زنان و جوانانی که از چنگال داعش نجات یافتهاند دیدار و گفتوگو کردیم. به سخنان آنها گوش دادیم و نظراتشان را جویا شدیم. وقتی با نجاتیافتگان صحبت میکنید، نکات تازهای را کشف میکنید. بسیاری از آنها هنوز توسط داعش تهدید میشوند. همانطور که مشخص است، قانون اسیران در عراق تصویب شده و بر اساس آن، بخشی از عناصر داعش باید محاکمه شوند، اما لازمه این امر آن است که نجاتیافتگان علیه آنها شکایت کنند و شهادت دهند که فرد مذکور داعشی است. با این حال، اسیران آزادشده جرات شکایت کردن ندارند؛ زیرا با شکایت کردن، نام آنها در پروندهها آشکار میشود و داعش به راحتی میتواند به آنها یا خانوادههایشان دسترسی پیدا کرده و تهدیدشان کند. به همین دلیل، كارزار ما به عنوان هشدار و پناهگاهی برای این افراد عمل کرد تا گامی به عقب برندارند.»
بسیاری از بنیادها و انجمنها از اسیران به عنوان ابزار تبلیغاتی استفاده میکنند
ریهام اعلام کرد که بسیاری از بنیادها، انجمنها و نهادها از اسیران به عنوان ابزار تبلیغاتی استفاده میکنند و ادامه داد: «برای نمونه، این نهادها کنگره یا کنفرانسی برگزار میکنند، اسیران را با پرداخت پول به این نشستها میآورند و وادار به سخنرانی میکنند. آنها تنها اجازه دارند کلیاتی درباره رخدادها و عاملان آن بیان کنند و اجازه طرح مسائل کلیدی را ندارند. ما به عنوان تاژه میخواهیم از طریق این كارزار به اسناد و مدارک مهمی دست یابیم تا نتیجه مطلوبی بگیریم. با این كارزار توانستیم تا حدی به اسیران نجاتیافته دسترسی پیدا کنیم و به آنها یاری رسانیم. بسیاری از آنها از این امر بسیار خرسند شدند، اما متأسفانه گروهی از نجاتیافتگان نیز از ترس نمیتوانند حقیقت را به زبان بیاورند.»
«این كارزار وسيلهای شد تا به ابعاد پنهان زندگی اسیران وارد شویم»
ریهام حجو درباره فعالیتهای انجامگرفته در این راستا گفت: «این كارزار بهانهای شد تا به ابعاد پنهان زندگی اسیران وارد شویم. در ۵ سپتامبر نیز نشستی تخصصی برگزار کردیم. هدف از این نشست بررسی وضعیت اسیران، سیاستهای اعمالشده بر آنها و پیامدهای روانی نسلکشی بر جامعه ایزدی بود. نجاتیافتگان و خانوادههای اسیران در کنار فعالان مدنی شنگال در این نشست حضور یافتند. این نشست با بحث و تبادل نظر به موفقیت نسبتاً خوبی دست یافت. همچنین این كارزار توانست در سطح عراق نیز نقشآفرینی کند؛ نزدیک به ۴۰ بنیاد، انجمن زنان و نهاد فرهنگی حمایت خود را از این كارزار اعلام کردند و شخصیتهای مدنی زیادی نیز به پشتیبانی برخاستند. این مسئله بسیار حائز اهمیت بود و در سراسر عراق بازتاب داشت. در آینده نزدیک فعالیتهایی در اقليم باشور کوردستان و بغداد برگزار خواهد شد و هدف ما این است که با اعمال فشارهای بینالمللی، حقوق اسیران را محقق سازیم و گامهای اساسی در راستای به رسمیت شناخته شدن نسلکشی ایزدیان برداریم.»
«توطئههای زیادی پیرامون اسیران در جریان است»
ریهام حجو با بیان اینکه سیاستهای بسیار کثیفی در قبال اسیران دنبال میشود و هر طرفی از آنها به نفع منافع خود بهرهبرداری میکند، اظهار داشت: «طرحها و توطئههای زیادی علیه این افراد پیاده میشود. امروز اگر نگاهی بیندازیم، ۹۰ درصد اسیران نجاتیافته در خارج از شنگال زندگی میکنند. کشورهایی مانند کانادا، هلند و سوئد بیشترین شمار نجاتیافتگان را در خود جای دادهاند، اما وقتی به اقدامات این کشورها نگاه میکنیم، میبینیم که کار خاصی برای بازسازی شنگال یا بهبود وضعیت اسیران انجام ندادهاند. به جای انتقال اسیران به اروپا و دور کردن آنها از خاک، زبان، فرهنگ، باور و هویتشان، میتوان نیازهای آنها را در خود شنگال برطرف کرد.»
«موضوع دفاع، یک مسئله اساسی است»
ریهام حجو در پایان به افزایش حضور نیروهای نظامی عراق در شنگال اشاره کرد و گفت: «پس از فرمان سال ۲۰۱۴، شنگال وارد وضعیت ویژهای شد و مردم در آرامش زندگی میکردند، اما به ناگاه ارتش عراق در همهجای شنگال مستقر شد و پستهای تفتیش را افزایش داد. این وضعیت موجب نگرانی جامعه شده است. مردم حق دارند بپرسند آیا خطری در راه است؟ آیا داعش حمله خواهد کرد؟ جامعه ایزدی درسهای تلخی از گذشته گرفته و امنیت خود را به هیچ نیروی غیربومی واگذار نمیکند. ما خواهان جنگ نیستیم، اما از حقوق دفاع مشروع خود نیز کوتاه نخواهیم آمد.»