فراخوان مادران برای تسریع روند صلح؛ قوانین جدید پاسخگوی مطالبات ما نیست
مادرانی که عزیزان خود را در جریان درگیریها از دست دادهاند، با تأکید بر اینکه نمیخواهند درد و رنجی که کشیدهاند به نسلهای آینده منتقل شود، خواستار آن شدند که «صلح بدون یک روز تأخیر بیشتر و بر پایهای درست بنا شود. دیگر نباید مادران گریه کنند.»
اکین استرک
آمد ــ مادرانی که عزیزان خود را در جریان درگیریها در آمد از دست دادهاند، با حمایت از «روند صلح و جامعه»، خواستار آن شدند که قوانین بهگونهای اصلاح شوند که زمینه را برای برقراری صلحی پایدار فراهم کنند. این مادران با تأکید بر اینکه «دیگر نباید مادران گریه کنند»، خواستار تسریع روند و متحد شدن همه اقشار جامعه حول خواست صلح شدند.
در ترکیه، همزمان با ادامه بحثها درباره اصلاحات قانونی در چارچوب «قانون تقویت همبستگی ملی و یکپارچگی اجتماعی»، درخواست برای مشارکت و حمایت اقشار مختلف جامعه از این روند نیز افزایش یافته است. مادرانی که طی سالها فرزندان و نزدیکان خود را در درگیریها و رویدادهای سیاسی از دست دادهاند، میگویند صلح تنها خواست سیاستمداران نیست، بلکه مطالبهای مشترک برای کل جامعه است و همه باید از این روند حمایت کنند. آنها همچنین خواستار آن هستند که قانون جدید، زمینهساز صلحی پایدار باشد و رنجهایی که در گذشته تجربه شده، دوباره تکرار نشود.
مادرانی که عزیزان خود را در جریان درگیریها در آمد از دست دادهاند، درباره این روند و اصلاحات قانونی مورد انتظار با خبرگزاری ما گفتوگو کردند.
«تا زمانی که رهبرمان آزاد نشود، ما هم آزاد نخواهیم شد»
مقبوله آچیکگوز که پسرش خبات آچیکگوز (چاورش آمد)، یکی از برادرانش و برادرهمسرش را در جنگ از دست داده است، با بیان اینکه روند کنونی مطابق انتظارات پیش نمیرود، گفت: «دولت تلاش میکند این روند را مطابق خواست خودش پیش ببرد. اما کوردها دیگر همان کوردهای گذشته نیستند؛ دیگر کسی نمیتواند آنها را فریب دهد. حتی اگر فقط یک نفر از ما باقی بماند، باز هم از آرمانمان دست نخواهیم کشید. ما کوردها میخواهیم با زبان خودمان زندگی و تحصیل کنیم. میخواهیم به زبان خودمان بخوانیم و بنویسیم. هر جا که میرویم، نمیتوانیم با زبان خودمان صحبت کنیم. ما باور داریم که این روند تنها با مبارزه به نتیجه خواهد رسید.
ما کوردها تا آخرین قطره خونمان از این روند حمایت میکنیم. سالهاست بر خواست صلح پافشاری کردهایم و میخواهیم این روند به نتیجه برسد. با ما نباید با رویکردی خیانتآمیز برخورد شود. قانونی تصویب شده، اما آن چیزی نیست که ما میخواستیم. تا زمانی که رهبرمان آزاد نشود، ما کوردها هم نمیتوانیم آزاد باشیم. آزادی ما به آزادی رهبرمان گره خورده است. پیش از هر چیز، خواهان آزادی او هستیم. پارلمان باید در گام نخست برای تأمین آزادی فیزیکی او اقدام کند. بیایید با مهربانی، دوستی و برادری، وحدتمان را حفظ کنیم.»
«بیایید متحد شویم»
هاجیره آلکان با تأکید بر اینکه روند آغازشده، روندی تاریخی و مهم است، گفت برای رسیدن به صلحی پایدار باید اصلاحات قانونی لازم انجام شود. او گفت: «ما میخواهیم صلحی برقرار شود که در آن همه بتوانند مانند برادر در کنار یکدیگر زندگی کنند. امروز که نگاه میکنیم، برخی در زندان هستند، برخی در کوهها و برخی نیز در تبعید به سر میبرند. من میخواهم قوانین لازم تصویب شود و همه بتوانند به کشور خود بازگردند. ما این مبارزه را برای زبان و هویت خود انجام میدهیم.
تا زمانی که درهای زندانها باز نشود و رهبرمان به آزادی فیزیکی نرسد، به حکومت اعتماد ندارم. این مسائل باید محقق شود تا بتوانیم به آنها اعتماد کنیم. در آنکارا باید این قوانین تغییر کند. قوانین جدیدی که تصویب شده، کافی نیست. ما سالهاست فقط صلح میخواهیم. تا زمانی که زندهایم، از هویت و زبانمان دفاع خواهیم کرد. میخواهیم این روندی که آغاز شده، به شکلی خوب و موفقیتآمیز به پایان برسد. امروز لازم است همه مادران، فارغ از زبان و ملیتشان، متحد شوند. قلب مادران خیلی درد کشیده است. برای ما مهم نیست کسی متعلق به کدام ملت یا با کدام زبان است؛ همه ما یکی هستیم. اگر متحد نباشیم، نمیتوانیم از این روند نتیجه بگیریم.»
«وصیت فرزندانمان عملی شود»
امینه آل که پسرش محمد شییار آل (چیا آمد) را در جریان روند خودمدیریتی در جزیره از دست داده است، میگوید دخترش گلستان آل نیز در همان روند بازداشت و به حبس ابد تشدیدشده محکوم شده است. او با بیان اینکه میخواهد وصیت فرزندانش عملی شود، تأکید کرد که همه اقشار جامعه باید از خواست صلح حمایت کنند.
امینه آل گفت: «رهبرمان سالهاست خواهان صلح است و همیشه برای رسیدن به آن تلاش کرده است. اما تا امروز ترکها نیامدهاند بگویند: «ما هم صلح میخواهیم.» این روند نیز بار دیگر با گامی که رهبرمان برداشت، آغاز شد. همانطور که ما کوردها صلح میخواهیم، میخواهیم ترکها هم صلح بخواهند. ما همیشه صلح خواستهایم و همچنان به خواست خود برای صلح ادامه خواهیم داد. ما میخواهیم زبانمان به رسمیت شناخته شود و جایگاه قانونی پیدا کند. هرچه خواست رهبرمان باشد، خواست ما نیز همان است. همانطور که ما خواهان صلح هستیم، مردم دیگر ملتها و هویتها نیز باید بر خواست صلح پافشاری کنند. همه باید، بدون توجه به اینکه علوی، چرکس، سریانی، ترک یا کورد هستند، به میدان بیایند و صدای خود را بلند کنند. من میخواهم درهای زندانها باز شود. فرزندانمان باید دیگر از پشت این چهار دیوار بیرون بیایند و آزاد شوند. رهبرمان نیز باید به آزادی فیزیکی برسد. ما میخواهیم او در میان مردم خودش باشد. تا زمانی که رهبرمان آزاد نباشد، صلح برقرار نخواهد شد. ما به حکومت اعتماد نداریم، اما تا آخرین لحظه به رهبرمان اعتماد داریم.»
«صلح، راهحل همه مشکلات است»
سونگول شکر که گفت برخی از بستگانش نیز جان خود را از دست دادهاند، تأکید کرد که برای پیشبرد این روند، به قوانین قویتر و مؤثرتری نیاز است. او با تأکید بر اینکه صلح نباید بیش از این به تأخیر بیفتد و باید بر پایهای درست و محکم بنا شود، گفت: «ما صلح میخواهیم. رهبرمان باید آزاد شود. باید قوانینی تصویب شود که راه را برای یک راهحل پایدار باز کند. قوانین فعلی کافی نیستند و نمیتوانند راهحل این مسئله باشند. دیگر نباید کسی جانش را از دست بدهد. صلح، راهحل همه مشکلات است. ما میخواهیم دولت گامهای درستی بردارد. اگر گامهای درست برداشته شود، میتوان به صلح رسید. نباید حتی یک روز دیگر تأخیر شود؛ صلح باید بر پایهای درست و محکم بنا شود. همه باید متحد شوند. باید به این سیاستها پایان داده شود و اتحاد شکل بگیرد.»
«۵۰ سال است که مبارزه ادامه دارد»
منیجه یِنی که چهار سال پیش پسرش، زیندان یِنی (دژوار شرزان)، را از دست داده است، گفت با وجود گذشت مدت زیادی از آغاز این روند، هنوز گامهای مورد انتظار برداشته نشدهاند. او با انتقاد از روند کند پیشرفت مذاکرات، تأکید کرد که برای ایجاد اعتماد متقابل باید اقدامات ملموس و جدی انجام شود: «حدود یک سال و نیم است که این روند ادامه دارد، اما در این مدت گامهای لازم و کافی برداشته نشده است. حالا به مرحله مهمی رسیدهایم، اما هنوز شاهد گامهایی نیستیم که انتظارشان را داریم. ما به خودمان ایمان داریم و خودمان گام برداشتیم. سلاحها کنار گذاشته شد، کنگره برگزار شد و تصمیم به انحلال گرفته شد. من هم فرزندم را از دست دادهام، اما با وجود این، میخواهم گامهای لازم برداشته شود. چرا حکومت اینقدر کند عمل میکند؟ چرا این روند تا این اندازه آهسته پیش میرود؟ ۵۰ سال است که مبارزه ادامه دارد. البته قرار نیست همهچیز در عرض یک سال اتفاق بیفتد، اما روند نباید اینقدر کند پیش برود. اگر آنها صادقانه گام بردارند، اعتماد ما هم نسبت به آنها شکل میگیرد. دیگر نباید اشک از چشمان مادران جاری شود. قوانینی که تصویب شدهاند کافی نیستند. وقتی رهبرمان از نظر جسمی آزاد شود، درهای زندانها باز شود و کسانی که در تبعید هستند به کشور بازگردند، آن وقت میتوانیم ببینیم که این روند به شکل درست پیش میرود. اما هنوز هیچ چیز روشنی وجود ندارد. روند بسیار کند پیش میرود.»
«آنها برای کوردستان جان خود را از دست دادند»
منیجه یِنی با اشاره به اینکه کسانی که جان خود را از دست دادهاند، نه برای منافع شخصی، بلکه برای هویت، زبان و سرزمینشان مبارزه کردهاند، گفت نمیخواهند رنجهایی که خودشان متحمل شدهاند، به نسلهای بعدی منتقل شود. او گفت: «هیچکدام از شهدا برای خودشان چیزی نخواستند. آنها جانشان را برای هویت، زبان، سرزمینشان و کوردستان فدا کردند. ما این همه درد کشیدهایم و نمیخواهیم نوههایمان هم همین دردها را تجربه کنند. میخواهیم در سرزمین و کشور خودمان، با عزت و سربلندی زندگی کنیم. تا آخر راه، در مسیر فرزندانمان خواهیم ماند.»
«بیایید رنگهایمان را با هم یکی کنیم»
شِفیقه بَیازیت نیز با تأکید بر اینکه این روند باید در فضایی دموکراتیک و صلحآمیز پیش برود، خواستار آن شد که ملتها و اقوام مختلف موضعی مشترک اتخاذ کنند. او گفت: «دیگر مادران نباید گریه کنند. ما میخواهیم این روند به شکلی صلحآمیز و دموکراتیک پیش برود. دیگر نمیخواهیم خون ریخته شود. در پیشبرد این روند تأخیر شده است؛ باید خیلی زودتر آغاز میشد. اگر زودتر شروع میشد، این همه جوان جانشان را از دست نمیدادند و این همه مادر داغدار نمیشدند. امروز همه اقشار جامعه باید کنار هم جمع شوند، متحد شوند و این روند را با هم پیش ببرند. همه ملتها یک رنگ هستند. بیایید رنگهایمان را با هم یکی کنیم.»