مرکز خبر - دادگاه کیفری بین‌المللی، شورای امنیت سازمان ملل و کشورهای عضو را به اقدام فوری برای جلوگیری از وقوع جنایت‌های بیشتر در سودان فراخواند؛ زیرا تشدید درگیری‌های نظامی، وضعیت انسانی غیرنظامیان را بیش از پیش بحرانی کرده است.

این دادگاه هشدار داد که ممکن است نقض‌های گسترده و خطرناک حقوق بشر که بیش از ۲۰ سال پیش در منطقه دارفور رخ داد، بار دیگر در شهر الابیض تکرار شود. به گفته این دادگاه، نشانه‌های موجود حاکی از احتمال وقوع «جدی‌ترین جنایت‌های بین‌المللی» است، مگر اینکه جامعه جهانی هرچه سریع‌تر برای کنترل اوضاع وارد عمل شود.

این هشدار را نزهه شمیم خان، معاون دادستان دادگاه کیفری بین‌المللی، روز چهارشنبه ۱۵ ژوئیه در نشست شورای امنیت سازمان ملل مطرح کرد. او درباره روند تحقیقات مربوط به دارفور سخن گفت؛ پرونده‌ای که شورای امنیت در سال ۲۰۰۵ برای بررسی جنایت‌های رخ‌داده در این منطقه به دادگاه کیفری بین‌المللی سپرده بود.

نزهه شمیم خان گفت دفتر دادستانی دادگاه با ارزیابی کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل درباره خطرناک بودن وضعیت الابیض موافق است و افزود: «ممکن است خطرناک‌ترین جنایت‌های بین‌المللی در آستانه وقوع باشند.» او تأکید کرد: «نمی‌توانیم بگوییم که از این موضوع بی‌خبر بودیم.» به گفته او، جامعه جهانی مسئول است پیش از وقوع فاجعه، برای جلوگیری از جنایت‌های گسترده علیه غیرنظامیان اقدام کند.

این مقام بین‌المللی همچنین گفت که اخیراً از اردوگاه‌های پناهندگان در شرق چاد بازدید کرده و با آوارگانی که از دارفور گریخته‌اند دیدار داشته است. او از زبان آنان درباره جنایت‌هایی مانند قتل، تجاوز و خشونت‌های سازمان‌یافته علیه غیرنظامیان، شهادت‌های مستقیمی شنیده است.

به گفته نزهه شمیم خان، بسیاری از پناهندگان احساس ناامیدی عمیقی دارند و معتقدند جامعه جهانی رنج‌های آنان را نادیده گرفته است. او گفت در میان شهادت‌های ارائه‌شده، روایت‌هایی از افرادی وجود دارد که شاهد کشته شدن اعضای خانواده خود یا تجاوز به مادرانشان در مقابل چشمانشان بوده‌اند. همچنین شماری از کودکان بارها مورد حمله و آزار قرار گرفته‌اند؛ حوادثی که آثار روانی سنگینی بر آنان گذاشته و همچنان ادامه دارد.

او افزود بررسی‌های دفتر دادستانی نشان می‌دهد الگوی جنایت‌هایی که امروز در حال تکرار است، شباهت زیادی به همان جنایت‌هایی دارد که باعث شد شورای امنیت بیش از دو دهه پیش پرونده دارفور را به دادگاه کیفری بین‌المللی ارجاع دهد. وی گفت روش‌های ارعاب، تحقیر و خشونت گسترده بار دیگر در حال بازگشت است و نگرانی مردم از این است که مرحله بعدی درگیری‌ها خونین‌تر باشد.

معاون دادستان دادگاه کیفری بین‌المللی از شورای امنیت و کشورهای عضو سازمان ملل خواست اقدامات سریع و عملی برای جلوگیری از فجایع بیشتر انجام دهند و تأکید کرد که حفاظت از غیرنظامیان و جلوگیری از جنایت‌های جمعی، مسئولیتی بر دوش جامعه جهانی است.

در مورد روند تحقیقات نیز خان اعلام کرد که دفتر دادستانی با سرعت در حال پیگیری پرونده مسئولان جنایت‌های رخ‌داده در شهر الفاشر در سال ۲۰۲۵ است. همچنین پرونده جنایت‌های قدیمی‌تر مربوط به بیش از دو دهه گذشته نیز همچنان در جریان است؛ جنایت‌هایی که به گفته او هنوز آثارشان به ادامه خشونت و خونریزی در سودان دامن می‌زند.

او گفت تحقیقات در ماه‌های اخیر پیشرفت قابل توجهی داشته و شامل گفت‌وگو با شاهدان مهمی بوده است. اطلاعات این شاهدان به شناسایی ارتباط مستقیم میان برخی جنایت‌ها و مسئولان آن‌ها کمک کرده است. به گفته او، این پیشرفت گامی مهم در مسیر عدالت بین‌المللی است و پیام روشنی دارد: کسانی که برنامه‌ریزی، اجرا یا حمایت از این جنایت‌ها را بر عهده دارند، نمی‌توانند برای همیشه از مجازات فرار کنند.

این هشدارها در شرایطی مطرح می‌شود که درگیری‌های نظامی در ایالت کردفان شمالی ادامه دارد. شهر الابیض در هفته‌های اخیر هدف حملات پهپادی قرار گرفته و تأسیسات مهم غیرنظامی مانند نیروگاه اصلی برق و مراکز سوخت‌رسانی هدف حمله بوده‌اند. این حملات باعث کشته و زخمی شدن شماری از افراد و وارد شدن خسارت به زیرساخت‌های شهری شده است.

سازمان ملل متحد نیز در ماه مه گذشته نسبت به افزایش حملات پهپادی در منطقه کردفان هشدار داده و اعلام کرده بود که این حملات از ژانویه تا آوریل ۲۰۲۶ دست‌کم ۸۸۰ غیرنظامی را کشته است.

در رویدادی مرتبط، کمیته امنیت شهر الدبه اعلام کرد نیروهای پشتیبانی سریع با پهپاد به ایستگاه انتقال برق این شهر حمله کرده‌اند. این حمله باعث آتش‌سوزی، زخمی شدن یکی از نیروهای نگهبانی و قطع برق در مناطق گسترده‌ای شد. این کمیته اعلام کرد این حمله بخشی از روند حملات مکرر به تأسیسات غیرنظامی و خدمات اساسی است.

سودان از زمان آغاز جنگ میان ارتش سودان و نیروهای پشتیبانی سریع در آوریل ۲۰۲۳، با یکی از شدیدترین بحران‌های انسانی جهان روبه‌رو شده است. بر اساس برآوردهای داخلی و بین‌المللی، این جنگ تاکنون ده‌ها هزار کشته و حدود ۱۳ میلیون آواره برجای گذاشته و نگرانی‌ها درباره گسترش خشونت‌ها و افزایش شمار قربانیان غیرنظامی همچنان ادامه دارد.