«فاطمه البن»؛ روایت زن یمنی در خط مقدم نجات قهوه در برابر تغییرات اقلیمی
فیلم مستند «فاطمه البن» داستان زنی از روستاهای تعز یمن است که در مواجهه با خشکسالی، آفات و گسترش کشت قات، برای حفظ مزارع قهوه تلاش میکند؛ روایتی از مقاومت زنان روستایی در برابر بحرانهای اقلیمی و اقتصادی.
یمن- فیلم «فاطمة البن» (فاطمه؛ زنی که قهوه را زنده نگه داشت)، داستان فاطمه را به تصویر میکشد؛ زنی که از ۱۱ سال پیش در مزرعه قهوه پدرش در روستایی در استان تعز در جنوبغرب یمن کار میکند. او تلاش کرده است کشت قهوه را تقویت کند و کیفیت قهوه یمنی را حفظ کند، با وجود چالشهای روبهافزایش محیطزیستی، اجتماعی و اقتصادی.
این فیلم تأثیرات تغییرات اقلیمی بر کشت قهوه را مستند میکند؛ از جمله خشک شدن آبهای زیرزمینی، نامنظم شدن بارشها میان خشکسالی و بارشهای شدید، و ظهور آفات زیانآور که درختان قهوه را تهدید میکنند. در برابر این مشکلات، فاطمه تلاش میکند با مهندسان کشاورزی همکاری کند تا ایدهها و پروژههایی برای جبران کمبود آب و ارائه راهحلهای عملی برای مراقبت از درختان قهوه و افزایش مقاومت آنها توسعه دهد.
همچنین فیلم یکی از مهمترین چالشهای کشاورزی قهوه در یمن را بررسی میکند؛ یعنی گسترش کشت «قات» به جای زمینهای حاصلخیز کشاورزی.
فاطمه تلاش میکند کشاورزان قات را قانع کند تا به کشت قهوه روی بیاورند، اما بیشتر آنها به دلیل درآمد سریعتر، همچنان قات را ترجیح میدهند. این در حالی است که درخت قهوه به سالها مراقبت نیاز دارد و تنها سالی یکبار محصول میدهد، در حالی که درخت قات دو بار یا بیشتر در سال برداشت میشود.
در ادامه، فیلم با دنبال کردن مسیر فاطمه، روشهای سنتی کشاورزان برای مقابله با آفات درختان قهوه را نیز نشان میدهد.
اهمیت این فیلم در آن است که پیامدهای تغییرات اقلیمی بر بخش کشاورزی یمن را برجسته میکند و تلاشهای محلی زنان و مردان کشاورز برای سازگاری با این شرایط را به تصویر میکشد. همچنین از نهادهای مسئول میخواهد برنامههای مؤثرتری برای مقابله با آثار تغییر اقلیم تدوین کنند.
در سطح داخلی و بینالمللی، این فیلم تلاش دارد سرمایهگذاری در کشت قهوه یمنی را که قرنها شهرت جهانی داشته تشویق کند و توجه سازمانهای بینالمللی را به حمایت از این بخش جلب نماید. همچنین پیامدهای منفی گسترش کشت قات را بررسی کرده و نقش پیشرو زنان روستایی یمن در حفاظت از محیطزیست و توسعه کشاورزی را برجسته میکند و تصویری متفاوت از زن روستایی به عنوان کنشگر اصلی تغییر ارائه میدهد.
فیلم مستند یمنی «فاطمة البن» به کارگردانی روزنامهنگار و مستندساز یمنی رانیا عبدالله، خبرنگار ما، برای شرکت در دومین دوره جشنواره سینمای سبز اسکندریه انتخاب شده و در بخش «یادداشت ویژه» آثار برتر قرار گرفته است؛ اتفاقی که نشاندهنده حضور پررنگتر فیلمهای یمنی در حوزه محیطزیست، تغییر اقلیم و توسعه پایدار از طریق روایتهای انسانی است.