Herat'ta ‘Jin, Jiyan, Azadî’ sloganları: Taliban protestoculara ateş açtı
Herat'ta kadınların gözaltına alınmasını protesto eden yurttaşlar, "Jin, jiyan, azadî" sloganlarıyla sokağa çıktı. Taliban güçleri ise gösteriye havaya ateş açarak müdahale etti.
Haber Merkezi - Afganistan'ın Herat kentinde çok sayıda yurttaş, 11 Haziran günü Taliban'ın kadın ve kız çocuklarını gözaltına almasını protesto etmek amacıyla Taliban valilik binası önünde bir araya geldi. Yerel kaynaklara göre eylemciler, "Jin, jiyan, azadî" sloganları atarak keyfi gözaltıların son bulmasını ve kadınlara yönelik baskıların durdurulmasını talep etti. Ancak protesto, Afganistan'daki birçok sivil gösteride olduğu gibi Taliban güçlerinin saldırısıyla karşılaştı.
Yerel kaynakların aktardığına göre protesto saat 16.00 sıralarında başladı ve yaklaşık 30 kişi eyleme katıldı. Göstericiler, son günlerde Taliban tarafından gözaltına alınan kadınlara ilişkin tepkilerini yetkililere duyurmaya çalıştı. Ancak Taliban güçleri havaya ateş açarak ve korku ortamı yaratarak protestoyu dağıttı.
Olay, Afganistan'da kadınların eğitim hakkından mahrum bırakıldığı ve Taliban'ın kısıtlayıcı politikalarının giderek daha da sertleştiği bir dönemde yaşandı.
Protesto öncesi kentte yoğun güvenlik önlemi
Görgü tanıklarının aktardığına göre Taliban, protesto başlamadan saatler önce Herat'ın çeşitli noktalarına silahlı güçler ve askeri araçlar konuşlandırdı. Kadınların gözaltına alınmasına karşı yapılan protesto çağrılarının ardından alınan bu önlemler, Taliban'ın olası kitlesel tepkilerden duyduğu endişeyi gözler önüne serdi.
Kent merkezinde yoğun şekilde konuşlandırılan silahlı unsurların, protestocular üzerinde ciddi baskı oluşturduğu ve eylemcilerin daha gösteri başlamadan tehditlerle karşı karşıya kaldığı belirtildi.
Herat'ta baskılar sürüyor
Bu, Taliban'ın Herat'taki protestolara yönelik ilk sert müdahalesi değil. Birkaç gün önce de Herat'ın Cebrail bölgesinde kadın ve kız çocuklarının gözaltına alınmasını protesto eden yurttaşlara Taliban güçleri ateş açmıştı.
İnsan hakları savunucuları, Taliban'ın barışçıl gösterilere yönelik şiddetinin Afganistan'da muhalif sesleri susturma politikasının sürdüğünü gösterdiğini belirtiyor. Hak savunucularına göre bu politikalar özellikle kadınları hedef alıyor ve kadınların eğitim, çalışma ve toplumsal yaşama katılım alanlarını her geçen gün daha da daraltıyor.
Kız çocukları yaklaşık 1800 gündür eğitimden mahrum
Afganistan, kız çocuklarının ortaöğretim ve yükseköğretime erişiminin yasak olduğu tek ülke olmayı sürdürüyor. Milyonlarca kız çocuğunun okul kapılarından uzak tutulmasının üzerinden yaklaşık 1800 gün geçti.
Bu süreçte Taliban yalnızca kız çocuklarının eğitim hakkını engellemekle kalmadı; kadınların üniversitelere, kamu kurumlarına, sivil toplum kuruluşlarına ve sosyal yaşama katılımına yönelik kapsamlı kısıtlamalar da getirdi. Uzmanlar ve uluslararası kuruluşlar, bu uygulamaları kadınların kamusal yaşamdan sistematik biçimde dışlanması olarak değerlendiriyor.
Kadınlara yönelik baskılar artıyor
Afganistan'ın farklı kentlerinde kadınlara yönelik gözaltıların artmasıyla birlikte insan hakları ihlallerine ilişkin endişeler de büyüyor. Sivil toplum örgütleri, keyfi gözaltılar, protestoların bastırılması ve kadınların temel haklarından uzun süre mahrum bırakılmasının ülkedeki insan hakları krizini daha da derinleştirdiği uyarısında bulunuyor.
Tüm baskı ve tehditlere rağmen Herat ve diğer kentlerde zaman zaman düzenlenen protestolar, Afganistan toplumunun bir kesiminin Taliban'ın kısıtlayıcı politikalarına karşı sessiz kalmadığını ve kadınların temel haklarının geri verilmesini talep etmeyi sürdürdüğünü gösteriyor.