HÊVÎ SALAH

Silêmanî – Suç soruşturması, gerçeğin ortaya çıkarılması ve olaylara karışan kişilerin tespit edilmesini amaçlayan bilimsel ve hukuki bir süreç olarak tanımlanıyor. Günümüzde birçok kurumda bu alana özel birimlerin kurulması, güvenlik ve adli sistemde önemli bir dönüşüm yaratmış durumda.

Suç, ceza kanunlarının yasakladığı ve toplum düzenini koruyan kuralları ihlal eden her türlü eylem veya ihmali ifade ediyor. “Suçluluğu ispatlanana kadar masumiyet” ilkesi temel kabul edilirken, bilimsel soruşturma yöntemi olay yerinin korunması, delillere müdahale edilmemesi, fotoğraflama, parmak izi ve biyolojik örneklerin toplanması gibi adımlarla yürütülüyor. Bu süreçte sessiz delillerin doğru şekilde analiz edilmesi büyük önem taşıyor.

Federal Kürdistan Bölgesi’nde de bu alandaki bilimsel dönüşüm dikkat çekiyor. DNA analizi ve siber suç soruşturmaları gibi yeni teknolojiler, öğrencilerin eğitimine dahil edilerek güvenlik kurumlarının gelecekte daha nitelikli kadrolarla güçlendirilmesi hedefleniyor.

Suç soruşturmalarına uzmanlaşmış kadınların dahiliyeti

Kadınların suç soruşturmasına katılımı tarihsel süreç içinde önemli bir değişim göstermiştir. Başlangıçta bu alan büyük ölçüde erkeklere özgü kabul edilirken, zamanla kadınlar özellikle gizli bilgiye ulaşma ve suçluların psikolojik analizinde etkinliklerini ortaya koymuştur.

1920’lerden itibaren kadınlar polis teşkilatlarında dedektif olarak görev almaya başlamış, özellikle mağdurların kadın ve çocuk olduğu vakalarda daha aktif rol üstlenmiştir. Güven oluşturma ve hassas bilgilere erişim konusundaki becerileriyle dikkat çekmişlerdir. Toplumsal değişim ve hukuki gelişmelerle birlikte kadınlar, özellikle aile içi şiddet ve kadınlara yönelik suçlarla mücadele birimlerinde adli soruşturma ve delil toplama ekiplerinin önemli bir parçası haline gelmiştir.

Soruşturma tekniklerini akademik yönde öğreniyorlar

Federal Kürdistan’daki enstitülerde suç soruşturma bölümlerinin açılması, kadınlara soruşturma tekniklerini akademik düzeyde öğrenme imkanı sundu. Bu alan, özellikle birçok kadın öğrenci için yeni bir eğitim ve meslek fırsatı oluşturdu. Gelecekte kadınların yalnızca soruşturmacı olarak değil, aynı zamanda Federal Kürdistan’da adli tıp ve siber suç uzmanı olarak da görev almaları ve adli-soruşturma sistemindeki konumlarını güçlendirmeleri bekleniyor. Çünkü soruşturma becerilerinin cinsiyete bağlı olmadığı giderek daha açık biçimde ortaya konuyor.

Ceza Delilleri bölümü açıldı

Bright Teknik ve Meslek Enstitüsü Ceza Delilleri Bölümü Başkanı Prosh Prosha Qalandar, ajansımıza yaptığı açıklamada Federal Kürdistan’da ilk kez bir ceza delilleri bölümünün açıldığını söyledi.

Prosh Prosha Qalandar, bölümün yeni olduğunu ve hem kadınların hem de erkeklerin yoğun ilgi gösterdiğini belirtti. Bu alanın yüksek düzeyde dikkat ve uzmanlık gerektirdiğini kaydeden Prosh Prosha Qalandar, “Daha önce olay yeri incelemesi, delillerin toplanması, korunması ve mahkemeye profesyonel şekilde sunulması gibi süreçlerde çoğunlukla erkekler görev alıyordu. Ancak artık bu çalışmaların bilimsel ve standartlara uygun şekilde yürütülmesi hedefleniyor” dedi.

Prosh Prosha Qalandar, suçun kısa bir bilimsel tanımının olduğunu belirterek, “Eğer ceza kanununda bir eylem suç olarak tanımlanmıyorsa, onu suç olarak değerlendiremeyiz” diyerek, olay yeri incelemelerinde soruşturmacıların tarafsız hareket etmesi gerektiğini vurguladı. Prosh Prosha Qalandar, “Soruşturmacılar olay yerine ulaştıklarında olayı peşinen yorumlamamalı, intihar olup olmadığına dair karar vermemelidir. Tüm deliller objektif biçimde incelenmelidir” ifadelerini kullandı. Ayrıca olay yerinin ve tüm delillerin ayrıntılı şekilde fotoğraflanması gerektiğini dile getiren Prosh Prosha Qalandar, toplanan tüm bulguların ve test sonuçlarının tek bir dosyada birleştirilerek mahkemeye sunulduğunu belirtti.

Prosh Prosha Qalandar, son yıllarda suç oranının arttığına dair net bir değerlendirme yapılamayacağını belirterek, “Resmi istatistikler olmadığı için kesin yargılarda bulunamayız. Ancak iyi olan şu ki soruşturma kapasitesi gelişmiş ve daha üst bir seviyeye ulaşmıştır” şeklinde konuştu. Prosh Prosha Qalandar, soruşturma süreçlerinde delillerin kaybolmaması ve davanın seyrinin etkilenmemesi için çalışmaların tamamen bilimsel yöntemlerle yürütülmesi gerektiğini vurguladı. Kadınlarla ilgili vakaların sosyal boyutuna da dikkat çeken Prosh Prosha Qalandar, toplumsal tutumların bazı olayların değerlendirilmesinde etkili olabildiğini ifade etti.

‘Gerçeğin topluma nasıl aktarılacağını öğreniyoruz’

Bright Teknik ve Meslek Enstitüsü Ceza Delilleri Bölümü öğrencisi Hawnaaz Qadir, bölüme kendi isteği ve tutkusu ile başladığını belirterek, “Çevremizdeki tüm sorunlara bakıyoruz. Burada olayların nasıl inceleneceğini ve gerçeğin topluma nasıl aktarılacağını öğreniyoruz” dedi. Ailesinin kendisine başından beri destek verdiğini ve bu durumu olumlu karşıladıklarını söyleyen Hawnaaz Qadir, eğitim sürecinde belirli kurallara dikkat ettiklerini dile getirerek, yalnızca özel kimlik kolyeleri kullandıklarını ve aksesuar takmadıklarını kaydetti.

Kadınların bu alanda yer almasının önemine dikkat çeken Hawnaaz Qadir, bilimin ve özellikle adli araştırma yöntemlerinin gelişmesiyle birlikte toplum haklarının korunacağını ve suçluların adalet önüne çıkarılabileceğini vurguladı.