وقتی شنا به میدان مبارزه با محدودیتهای زنان تبدیل میشود
روهِل سعید، نخستین مربی زن در روژاوای کوردستان که دو سال است به زنان شنا آموزش میدهد، میگوید نبود استخرهای اختصاصی برای زنان باعث شده آنان نتوانند آزادانه این ورزش را انجام دهند. او خواستار حمایت از زنان برای حضور در مسابقات المپیک شد.
سورگل شیخو
عامودا – نبود استخرهای مجزا یا استخرهای ویژه زنان در روژاوای کوردستان، به یک مشکل عمومی تبدیل شده است. بسیاری از زنانی که در شهرهای مختلف روژاوای کوردستان علاقهمند به شنا هستند، ناچارند برای انجام این ورزش، تنها در محیطهای کاملاً خصوصی و دور از چشم دیگران شنا کنند.
زنان با امکانات موجود تلاش میکنند شنا یاد بگیرند
این وضعیت باعث شده است تغییر نگرش جامعه و باز شدن مسیر برای دختران و زنان با کندی پیش برود. تا امروز، محدودیتهای اجتماعی مانع از آن شده است که زنان بتوانند آزادانه شنا یا دیگر ورزشها را دنبال کنند. یکی از دلایل اصلی این مسئله، نبود امکانات مناسب و حمایت کافی از سوی حکومت و مسئولان مربوطه است.
با این حال، زنان تلاش میکنند با استفاده از امکانات و راهکارهای موجود، خودشان شنا را یاد بگیرند. برای نمونه، بسیاری از استخرهای عمومی، هتلها و سالنهای ورزشی، در روزها یا ساعتهای مشخصی از هفته، زمانهایی را به زنان اختصاص میدهند. در این زمانها برای حفظ حریم خصوصی زنان، ورود مردان بهطور کامل ممنوع است.
نخستین مربی زن شنا در روژاوای کوردستان
در روژاوای کوردستان نیز زنان زیادی علاقهمند به شنا هستند، اما از سوی نهادها و سازمانهای زنان یا نهادهای عمومی، حمایت چندانی دریافت نمیکنند. از سوی دیگر، امکانات مالی و شخصی آنان نیز به اندازهای نیست که بتوانند بهتنهایی چنین پروژههایی را راهاندازی کنند و زمینه آموزش زنان دیگر را فراهم کنند.
روهِل سعید از ۱۰سالگی زیر نظر یک مربی مرد شنا را آموزش دیده است. او اکنون دو سال است که در شهر عامودا در روژاوای کوردستان بهعنوان مربی فعالیت میکند و به زنان و کودکان شنا آموزش میدهد. به این ترتیب، روهِل به نخستین مربی زن شنا در روژاوای کوردستان تبدیل شده است.
با این حال، زنانی که نزد او آموزش میبینند، به دلیل ترس از واکنشهای جامعه، انتقادها و فشارهایی که ممکن است باعث شود این ورزش را کنار بگذارند، حاضر نیستند درباره دیدگاههای خود صحبت کنند.
«میخواستم کسی باشم که راه این ورزش را برای زنان باز میکند»
روهِل در گفتوگو با خبرگزاری ما درباره مسیر زندگی و فعالیتش گفت: «من نخستین مربی زن شنا هستم، اما فقط به زنان آموزش نمیدهم. از کودکی، یعنی از سال ۲۰۱۷، شنا را شروع کردم. از همان دوران کودکی علاقه زیادی به شنا داشتم و همیشه رؤیا داشتم که روزی مربی شنا شوم. در اینجا مربی زن وجود نداشت. میخواستم نخستین کسی باشم که این کار را آغاز میکند و راه را برای زنان دیگر باز میکند. دو سال است که رؤیایم را به واقعیت تبدیل کردهام و به زنان شنا آموزش میدهم. حدود ۱۰ سال است که من و آب به نزدیکترین دوستان هم تبدیل شدهایم؛ در آب و در کنار آب زندگی کردهام. به همین دلیل، سال گذشته به زنان آموزش میدادم و امسال نیز به زنان و کودکان آموزش میدهم.»
علاقه زنان به شنا؛ از رؤیا تا رویارویی با موانع
روهِل میگوید زنان و کودکان با اشتیاق زیادی به استخر میآیند و علاقه و تقاضای آنان برای یادگیری شنا بسیار بالاست.
او درباره مشکلاتی که زنان برای شرکت در این ورزش با آن روبهرو هستند، میگوید: «مشکلاتی که من در میان زنان میبینم، فقط ترس از آب نیست. شرایط و تعداد افرادی که میتوانند در این ورزش شرکت کنند، به وضعیت زندگی، مسئولیتهای خانه، آداب و رسوم اجتماعی، فشار همسر و مسئولیت نگهداری از کودکان بستگی دارد. وقت آزاد زنان با جوانان متفاوت است؛ آنها نمیتوانند هر زمانی که بخواهند به استخر بیایند. بنابراین تلاش میکنند در ساعتهایی که فرصت دارند، برای یادگیری این ورزش به استخر بیایند.»
«میخواهم نگاه جامعه و مردان به شنای زنان عادی شود»
روهِل درباره تلاشهای خود برای حمایت از زنان در برابر یک جامعه مردسالار میگوید. او تأکید میکند که بیشترین حمایت را از مادرش دریافت کرده و ادامه میدهد: «من میخواستم زنان را به جایگاهی برسانم که مردان به آن رسیدهاند. برای این هدف در برابر مردان با مشکلات و مخالفتهای زیادی روبهرو شدم؛ حتی درباره لباسهایی که زنان باید در استخر بپوشند دخالت میکردند. از اینکه زنان در آب حرکت کنند احساس خوبی نداشتند و حتی این مسئله که یک مرد یا زن چگونه به بدن زنان نگاه کند، برایشان موضوعی حساس بود. آنها فقط به بدن زنان توجه میکردند و اهمیتی به رشد و پیشرفت آنان نمیدادند؛ چون از آزادی زنان و شناخت قدرت و تواناییهایشان میترسیدند. در حالی که شنا برای سلامت زنان و حتی همسرانشان نیز مفید است. هنوز حدود ۸۰ درصد مردان و حتی بخشی از زنان با حضور زنان در این رشته ورزشی موافق نیستند. من تلاش میکنم جامعه شنای زنان را نیز مانند هر ورزش دیگری بپذیرد؛ آن را به یک مشکل تبدیل نکند، زنان را مسخره نکند و آنان را تحقیر نکند.»
«برای زنان، استخر بهطور کامل تخلیه میشود»
روهِل میگوید با توجه به پیشرفتهایی که امروز در منطقه و جهان در حال وقوع است، انتظار میرود شمار زنانی که به ورزش شنا روی میآورند بیشتر شود. او درباره دلایل کم بودن تعداد زنان شناگر میگوید: «من این کار را برای زنان شروع کردهام، بنابراین باید تعداد زنان بیشتری به آن روی بیاورند. زنان زیادی هستند که دوست دارند بیایند، اما نمیتوانند، چون از سوی همسرشان حمایت نمیشوند. حتی در ساعاتی که استخر به زنان اختصاص دارد، ورود مردان ممنوع است تا زنان بتوانند با خیال راحت تمرین کنند. برای اینکه زنان راحت باشند، در این ساعات استخر کاملاً تخلیه میشود.»
درخواست حمایت از اداره ورزش و جوانان
روهِل که سالهاست به مربیگری مشغول است، میگوید در جزیره روژاوای کوردستان تاکنون هیچ استخر شنای اختصاصی برای زنان وجود نداشته است. او در اینباره میگوید: «برای مثال، بعضی استخرها در طول هفته یک روز یا چند ساعت را به زنان اختصاص میدهند. اما برخی استخرها اصلاً زمانی برای زنان در نظر نمیگیرند. ما میخواهیم زنان هم مانند مردان و کودکان شنا را یاد بگیرند و در جامعه ما در این زمینه پیشرفت ایجاد شود؛ به همین دلیل یک روز را به زنان اختصاص دادهایم. از اداره ورزش و جوانان میخواهیم یک استخر شنای اختصاصی برای زنان ایجاد کند و همه کارکنان آن، از مربی گرفته تا مدیران، زن باشند. اگر این کار انجام شود، گام مهمی در خدمت به زنان خواهد بود.»
فواید شنا برای سلامتی
روهِل درباره فواید شنا برای سلامت انسان میگوید: «شنا بیش از هر چیز به سلامت روح و روان انسان کمک میکند و بهطور کلی برای بدن زنان، کودکان و حتی مردان مفید است. شنا باعث تقویت رگهای بدن و عضلات قلب میشود و اگر بهطور منظم و طولانیمدت انجام شود، از پیری زودرس جلوگیری میکند. همچنین ظرفیت ریهها را افزایش میدهد و برای بیماران مبتلا به آسم یکی از بهترین ورزشهاست. از آنجا که شنا در محیطی مرطوب انجام میشود، از خشک شدن راههای تنفسی جلوگیری میکند و به بهبود عملکرد ریهها و کاهش دفعات حملات آسم کمک میکند. بسیاری از پزشکان متخصص نیز برای درمان مشکلات زانو، کمر و پا، ورزش شنا را به بیماران توصیه میکنند.»
«آرزو دارم کودکان و زنان در مسابقات المپیک شنا شرکت کنند»
روهِل میگوید: «از نظر من، هر ورزش و فعالیتی که مردان انجام میدهند، زنان هم میتوانند و باید انجام دهند. زنان و مردان از نظر توانایی و استعداد دقیقاً یکسان نیستند. من بهعنوان یک مربی، در میان زنان استعدادهای بسیار خوبی میبینم؛ استعدادهایی که گاهی حتی مردان نیز نمیتوانند به آنها دست پیدا کنند.»
روهِل با تأکید بر آینده کودکان و زنان، خواستار حمایت بیشتر برای پرورش استعدادهای آنان است. او میگوید: «باید در سطح جزیره، مسابقات المپیک در مقیاس کوچک برگزار شود تا بتوانیم آینده کودکانی را که ماهها برایشان زحمت کشیده و آموزششان دادهایم، تضمین کنیم. هدف این است که آنها در آینده بتوانند در سطح سوریه نیز، مانند سایر رشتههای ورزشی، به رقابت بپردازند. در مورد زنان هم همین نظر را دارم، اما بسیاری از زنان این موضوع را نمیپذیرند. شاید پنج زن آن را بپذیرند، اما حتی این هم قطعی نیست. در حال حاضر، زنان با دشواریهای زیادی، حتی برای یادگیری شنا، بهتنهایی تلاش میکنند و شرکت در مسابقات المپیک نیز برایشان بسیار دشوار است؛ چون تفکر مردسالارانه و محدودیتهای خانوادگی همچنان وجود دارد. با این حال، کودکان بااستعداد زیادی هستند و حیف است استعدادشان هدر برود. باید به آنها فرصت داده شود تا در آینده مربی شوند و دستکم در مسابقات المپیک شرکت کنند. برای کودکان نیز باید امکانات لازم، از جمله تهیه لباس ورزشی و اختصاص دادن زمان مناسب در استخرهای شنا، فراهم شود.»
چشمانداز شرکت در مسابقات خارج از سوریه
روهِل که در سال ۲۰۱۹ در یک مسابقه المپیک در دمشق، پایتخت سوریه، شرکت کرده و مقام چهارم را به دست آورده است، در پایان از آرزوها و اهداف آیندهاش میگوید: «این نخستین بار بود که در مسابقات المپیک شرکت میکردم. اما جنگ و کمبود حمایت باعث شد نتوانیم مسیرمان را ادامه دهیم و در همانجا متوقف شویم. امروز حمایت از این کودکان بسیار ضروری است. خودم هم دوست دارم دوباره ورزش را شروع کنم و در مسابقات المپیک شرکت داشته باشم؛ نه فقط در سطح سوریه، بلکه در مسابقات خارج از سوریه نیز حضور پیدا کنم. میخواهم در روژاوای کوردستان بیشتر شناخته شوم و بتوانم در خارج از سوریه هم به رقابت بپردازم.»