هشت ماه فرصت؛ نوزادانی که ممکن است واکسن روتاویروس را از دست بدهند
واکسن روتاویروس نوزادان از بهمن‌ماه ۱۴۰۴ در ایران توزیع نشده است و با وجود وعده‌های مسئولین در خصوص تأمین این واکسن، هنوز بسیاری از نوزادان حتی موفق به دریافت اولین دوز از آن نشده‌اند.
زیلان اطمانی
اورمیه- کمبود و نبود برخی از واکسن‌های نوزادان در ایران مسئله‌ی تازه‌ای به نظر نمی‌رسد با این حال پس از جنگ ۴۰ روزه تا کنون، نگرانی والدین برای عدم دریافت واکسن در زمان مناسب، جدیتر از هر زمان دیگری است.
یکی از واکسن‌هایی که به شکل سراسری با کمبود جدی مواجه است، "روتاویروس" نام دارد. گفته می‌شود از بهمن‌ماه ۱۴۰۴ واکسن روتاویروس در کشور تولید و توزیع نشده است.این واکسن به شکل خوراکی و در ماه‌های دوم، چهارم و ششم به نوزاد داده می‌شود، با اینحال بسیاری از نوزادان در سال جاری حتی موفق به دریافت اولین دوز از این واکسن نشده‌اند.
شیدا کمالی (نام مستعار)، پرستار شاغل در یک خانه بهداشت، از کمبود گسترده این واکسن در استان اورمیه می‌گوید: «تا کنون محموله‌ای از روتاویروس به‌دستمان نرسیده و تنها برای موارد خاص و نوزادان با سیستم دفاعی ضعیف از تعداد محدود باقیمانده استفاده کرده‌ایم با این حال این مقدار هم دیگر در اختیارمان قرار ندارد. به گفته‌ی مسئولان، وزرات بهداشت آن را خریداری نکرده است این در حالیست که قرار بود از اول شهریور توزیع آن آغاز شود.»
وی در مور اهمیت این دارو اضافه می‌کند: «این واکسن محدودیت سنی دارد و اگر نوزاد از هشت ماهگی عبور کند، دیگر مجاز به دریافت آن نیست. هدف از طریق این واکسن پیشگیری از اسهال شدید و کم‌آبی بدن است.»
این مسئله برای والدین نیز چالش‌های زیادی به دنبال داشته است. هدیه.ش مادر یک نوزاد ۶ ماهه از مهاباد در خصوص عدم دریافت این واکسن می‌گوید: «دقیقا مشخص نیست که چرا این واکسن توزیع نمی‌شود، واکسن دو ماهگی را با دو هفته تأخیر و از طریق پیگیری یکی از بستگان در بهداشت یکی از روستاها پیدا کردم. تعداد واکسن بسیار کم بود و همان روز تمام شد. خانه بهداشت محله هم قرار است به محض موجود شدن دوزهای دیگر به مادران اطلاع دهد با اینحال هنوز خبری نیست.»
اگرچه مسئولان علت عدم تأمین این واکسن را تحریم و مشکلات واردات پس از جنگ ۴۰ روزه ذکر می‌کنند با اینحال بررسی‌ها نشان می‌دهد کمبود این واکسن در بازه‌های زمانی قبل از جنگ هم وجود داشته است. هنوز مشخص نیست که پشت پرده علت تأمین این واکسن چیست اما نگرانی از تأمین سایر واکسن‌های نوزادان همانند پنتاوالان (پنج‌گانه) و حتی واکسن‌های ساده‌ی بزرگسالان همانند واکسن آنفولانزا همچنان سبب نگرانی جامعه شده است.
روتاویروس شایع‌ترین علت ویروسی در بروز اسهال حاد در کودکان و شیرخواران در کشورهایی است که واکسیناسیون بر علیه آن را انجام نداده اند و سالانه بیش از بیست و پنج میلیون ویزیت سرپایی، دو میلیون بستری و در حدود چهارصد و چهل هزار مرگ و میر کودکان زیر پنج سال را به خود اختصاص می‌دهد. طبق گزارش وزارت بهداشت و درمان ایران، حداقل سالانه ۱۰ هزار ابتلا به بیماری اسهال شدید با نیاز به بستری و مواردی از مرگ و میر وجود دارد.