سوختگی، بستن به تخت و پنهانکاری؛ افشای بدرفتاری با کودکان معلول در مرکز نگهداری تهران
پس از انتشار گزارشهایی درباره سوختگی شدید یک کودک ۱۱ ساله و بدرفتاری با کودکان دارای معلولیت در یک مرکز نگهداری در تهران، سازمان بهزیستی از تعطیلی موقت این مرکز و آغاز پیگیری قضایی علیه مسئولان آن خبر داد.
مرکز خبر- افشای گزارشهایی تکاندهنده از وضعیت نگهداری کودکان دارای معلولیت در یک مرکز شبانهروزی در منطقه ۲۲ تهران، موجی از نگرانی و واکنشها را درباره وضعیت مراکز نگهداری تحت نظارت سازمان بهزیستی برانگیخته است.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، این مرکز پس از آشکارشدن مواردی از سوختگی شدید، بستن کودکان به تخت، کمبود نیروی متخصص و پنهانکاری درباره وضعیت جسمی کودکان، بهصورت موقت تعطیل شده و پرونده قضایی علیه مسئولان آن تشکیل شده است.
سوختگی شدید یک کودک ۱۱ ساله
بر اساس گزارش منتشرشده، اوایل اردیبهشتماه سال جاری، دختری ۱۱ ساله به نام «مرسانا» که در این مرکز نگهداری میشد، بر اثر تماس با آب داغ در حمام دچار سوختگی شدید شد و به بیمارستان انتقال یافت.
طبق این گزارش، کارکنان مرکز نهتنها موضوع را از سازمان بهزیستی پنهان کردهاند، بلکه هنگام انتقال کودک به بیمارستان، خود را مادر و خاله او معرفی کرده و کودک را با نامی غیرواقعی بستری کردهاند.
گزارشها حاکی است که مرسانا پس از بستری اولیه، با وجود شدت سوختگی، زودتر از موعد از بیمارستان ترخیص و دوباره به مرکز بازگردانده شد؛ موضوعی که به دلیل نبود مراقبتهای درمانی مناسب، موجب عفونت شدید زخمها و انتقال دوباره او به بیمارستان و بستری ۱۰ روزه در بخش مراقبتهای ویژه شد.
روایت پدر کودک؛ «دست و پایش را به تخت میبستند»
پدر این کودک در اظهاراتی تکاندهنده گفته است: «بیمارستان نباید دخترم را با آن میزان سوختگی دوباره به مرکز تحویل میداد. بعد از بازگشت، به او دارو میدادند، دست و پایش را به تخت میبستند و روی محل سوختگی با لیف آلوده میکشیدند. زخمها عفونت کرد و دوباره مجبور شدند او را به بیمارستان منتقل کنند.«
او همچنین وضعیت نگهداری کودکان در این مرکز را «بسیار نامناسب» توصیف کرده و گفته است بسیاری از کارکنان فاقد آموزش تخصصی و مدرک مرتبط برای مراقبت از کودکان دارای معلولیت بودهاند.
کمبود نیروی متخصص و استفاده از کارکنان فاقد صلاحیت
در گزارش منتشرشده، به نبود پزشک عمومی، گفتاردرمانگر و نیروهای متخصص در این مرکز اشاره شده است. همچنین آمده که کارکنان موسوم به «مادریار» فاقد مدارک مرتبط با نگهداری و مراقبت از کودکان دارای معلولیت بودهاند.
بر اساس این گزارش، برخی کارکنان علاوه بر وظایف مراقبتی، همزمان کارهای خدماتی انجام میدادند و هر نفر مسئول نگهداری از حدود ۱۵ کودک بوده است.
در یکی از موارد مطرحشده، فردی با مدرک حقوق، مسئول انجام اقداماتی مانند تزریق سرم و آمپول بوده است؛ موضوعی که نگرانیها درباره نبود نظارت تخصصی و رعایت استانداردهای درمانی را افزایش داده است. این مرکز حدود ۷۵ کودک دارای معلولیت را تحت پوشش داشته و بسیاری از آنان نیازمند مراقبتهای ویژه و دائمی بودهاند.
گزارشهایی از بستن کودکان به تخت
بخش دیگری از گزارشها به بدرفتاری با کودکان و بستن آنان با بندهای غیراستاندارد به تخت اختصاص دارد.
بر اساس این گزارش، برخی کودکان تنها هنگام ورود بازرسان سازمان بهزیستی یا مراجع قضایی از بندها آزاد میشدند. در چند مورد نیز این رفتارها منجر به آسیبهای جدی جسمی شده است.
گزارش شده یکی از کودکان به دلیل بستهشدن پا به تخت، دچار شکستگی از ناحیه ران شده و محل شکستگی بهدرستی درمان نشده است. همچنین در موردی دیگر، آسیب شدید به کمر یک کودک نابینا به دلیل بستهشدن با بند گزارش شده است.
موارد دیگر آسیبدیدگی کودکان
در بخش دیگری از این گزارش آمده است که یک کودک تبعه خارجی که فاقد مدارک هویتی بوده، در جریان یکی از جلسات فیزیوتراپی دچار شکستگی ران شده و به بیمارستان منتقل شده است.
به گفته منابع منتشرکننده گزارش، این کودک که مشکلات قلبی و ریوی نیز داشته، پس از این حادثه تحت عمل جراحی قرار گرفته و در پای او پلاتین کار گذاشته شده است. با وجود گزارش این اتفاق به سازمان بهزیستی، گفته شده هیچ اقدام قضایی یا انضباطی مشخصی علیه فیزیوتراپ مرکز صورت نگرفته است.
ورود دستگاه قضایی و تعطیلی موقت مرکز
روابط عمومی سازمان بهزیستی اعلام کرده است که این مرکز بهصورت موقت تعطیل شده و علیه مسئول فنی و صاحب امتیاز آن اعلام جرم صورت گرفته است.
به گفته این سازمان، پرونده قضایی برای پیگیری تخلفات، اهمال در انجام وظایف، پنهانکاری و بهکارگیری نیروهای فاقد صلاحیت تشکیل شده و روند رسیدگی برای تعطیلی دائمی مرکز در حال انجام است. همزمان، پدر مرسانا و اورژانس اجتماعی نیز شکایتهای جداگانهای علیه این مرکز ثبت کردهاند.
نگرانیها درباره نظارت بر مراکز نگهداری
انتشار این گزارش بار دیگر نگرانیها درباره وضعیت نظارت بر مراکز نگهداری کودکان دارای معلولیت را افزایش داده است.
فعالان حقوق کودکان و حقوق افراد دارای معلولیت میگویند کمبود نیروهای متخصص، نبود نظارت مستمر و ضعف پاسخگویی در برخی مراکز شبانهروزی، میتواند کودکان آسیبپذیر را در معرض خشونت، غفلت و بدرفتاری قرار دهد.
بر اساس اعلام مسئولان، کودکان ساکن این مرکز در حال انتقال به مراکز دیگر هستند؛ با این حال، انتشار جزئیات این پرونده پرسشهای جدی درباره کیفیت مراقبت، نظارت و حمایت از کودکان دارای معلولیت در مراکز تحت پوشش بهزیستی مطرح کرده است.